جەمەنەي كاسىپتىك ات ونەرى ساياحاتشىلاردى باۋرادى

”جىلقى مادەنيەتى“ ساۋىردىڭ قىسقى ساياحاتىنا دەم بەردى

التاي گازەتىنىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى ءتىلشىسى گۇلناز حابارلايدى.

  التايدا ات بايگەسى، قىزقۋار، كوكپار جانە ات ۇستىندە تەڭگە ءىلۋدىڭ تاريحى وتە ۇزاق ءداستۇرلى دەنەتاربيە قيمىلى ەسەپتەلەدى. مەرەكە-مەيرامدا ەڭ سەتەر اتتارىن مىنگەن مالشىلار توپتاسىپ ات ونەرىن كورسەتىپ، كۇش-قۋاتىن سىناسىپ مارە-سارە بولادى. التايداعى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ جىلقىعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىنىڭ تەرەڭ بولۋى وسى جەردە دەربەس، ەرەكشە قويۋ ”جىلقى مادەنيەتىن“ قالىپتاستىردى.

  كەزىندە جەمەنەي اۋدانىنىڭ ساۋىر تاۋىندا جىلقى ادامداردىڭ ەڭ نەگىزگى قاتىناس قۇرالى بولاتىن. بۇگىنگى مىناۋ دەنەتاربيە ساياحاتىنىڭ جاڭا داۋىرىندە ساۋىر تاۋىنىڭ ”جىلقى مادەنيەتى“ بىرتە-بىرتە ءتىپتى دە ۇلكەن ساحناعا قاراي بەت الدى.

  بيىل 34 جاستاعى ەرقان داۋلەتقان ۇلى جەمەنەي اۋدانى توستى اۋىلىنىڭ مالشىسى. 4 جاسىندا اكەسى تايعا مىنگىزگەننەن باستاپ ول اتقا مىنۋگە ەرەكشە قىزىقتى. ءار جىلى اۋىلدا، اۋداندا وتكىزىلەتىن ات جارىسىنان ەرقان قالىپ كورگەن ەمەس، ات بايگەسى، كوكپار تارتۋ، تەڭگە ىلۋدە تالاي رەت اعا جۇلدەگەر بولدى. قازىر ونىڭ ەڭ ءجيى اۋىزعا الاتىنى، كوكتەم مەرەكەسىنىڭ الدىندا وتكەن جەمەنەي اۋدانىنىڭ ساحارا سالتاناتى اتتى ات ونەرىن كورسەتۋگە تاربيەلەۋ كۋرسىنە قاتىناسقانى.

  ـــ 7 كۇندىك كۋرستە، مەن ات باپتاۋ، ات ەرتتەۋ، قىزقۋار، كوكپار تارتۋ، ات ۇستىندە تەڭگە ءىلۋ جانە ات جارىسى قاتارلىلار جونىندەگى بىلىمدەردى ۇيرەنىپ، ات ۇستىندە كورەرمەنگە سالەمدەسۋ، تەڭگە ءىلۋ تەزدىگى جانە حاۋىپسىزدىك قاتارلى بىلىمدەردى يگەردىم. بۇرىن ءداستۇرلى ادىسپەن جارىساتىنبىز جانە ونەر كورسەتەتىنبىز، قازىر وعان مۇلدە ۇقسامايدى. جۇيەلى ۇيرەنۋ جانە جاتتىعۋ ارقىلى ات ونەرىم بارعان سايىن كاسىپتىك ورەگە بەت الدى،-دەدى ەرقان داۋلەتقان ۇلى.

  ەرقان داۋلەتقان ۇلىمەن بىرگە وسى رەتكى كۋرسكە قاتىناسقان بايان سەرىك ۇلى دا بالا كەزىنەن باستاپ اتقا مىنۋگە ەرەكشە قۇمارتاتىن. بايان: قارشادايىمنان ات قۇلاعىندا ويناپ ءوستىم، ءبىراق، كاسىپتىك ات ونەرىن كورسەتۋدى بىلمەيتىنمىن. وسى رەتكى تاربيەلەۋ كۋرسى كاسىپتىك ات ونەرى ءبىلىمىن يگەرۋىمە تۇرتكى بولدى، مەن وسى رەتكى ۇيرەنۋ ورايىن ەرەكشە قاستەرلەدىم. بۇدان كەيىن ۇيرەنۋدى كۇشەيتىپ، ۇزدىكسىز جاتتىعىپ، ات ۇستىندە تەڭگە ءىلۋ ونەرىمدى ۇشتاپ، جەمەنەي اۋدانىنا بۇكىل ەلدىڭ جەر-جەرىنەن كەلگەن ساياحاتشىلارعا ەڭ تارتىمدى ات ءۇستى ونەرىن كورسەتەمىن،- دەدى سەنىمدى تۇردە.

  جەمەنەي اۋداندىق مادەنيەت-دەنەتاربيە، راديو-تەلەۆيزيا جانە ساياحات مەكەمەسى پارتگرۋپپاسىنىڭ شۋجيى لين چيڭشىڭنىڭ تانىستىرۋىنا قاراعاندا، 2-ايدىڭ باسىندا جەمەنەي اۋدانى تۇڭعىش كەزەكتى ات ونەرىنە تاربيەلەۋ كۋرسىن اشقاندا، توستى اۋىلىنان جيىنى 24 مالشى قاتىناسىپتى. كۋرستە، ات باپتاۋ، ات ەرتتەۋ، قىزقۋار، ات جارىسى، كوكپار تارتۋ جانە ات ۇستىندە تەڭگە ءىلۋ قاتارلى كاسىپتىك ات ونەرى ءبىلىمى مازمۇن ەتىلىپ، كۋرس اياقتاعان كەزدە كۋرسانتتار ءوز ەرەكشەلىگىنە قاراي تاماشا ات ءۇستى ونەرىن كورسەتىپتى.

  لين چيڭشىڭ بىلاي دەدى: تاياۋ جىلدان بەرى، ءبىز قىسقى ساياحاتتاعى قامال الۋ تۇيىنىنە ىزدەنىس جاساپ، ساۋىر كوشپەندىلەر مادەنيەت نىسانىن ەرەكشەلىك ەتتىك. قىزقۋار، كوكپار تارتۋ، ات ۇستىندە تەڭگە ءىلۋ، كوشى-قون قاتارلى ۇلتتىق سالت-سانا مادەنيەتى قيمىلدارىن ساياحاتشىلار ەرەكشە ۇناتادى. وسى رەتكى ات ۇستىندە ونەر كورسەتۋگە تاربيەلەۋ كۋرسىن اشۋداعى ماقساتىمىز ــ ەگىنشى-مالشىلاردىڭ ات ۇستىندە ونەر كورسەتۋ ورەسىن جوعارىلاتۋىنا كومەكتەسۋ، ساياحاتشىلارعا اناعۇرلىم كاسىپتىك جانە تارتىمدى ات ءۇستى ونەرىن كورسەتۋمەن بىرگە، جەرگىلىكتى ەگىنشى-مالشىلاردىڭ دا كىرىسىن ارتتىرىپ، اۋقاتتانۋىنا نەگىز قالاۋ بولىپ تابىلادى .

  ساۋىر تاۋى ــ سولتۇستىك شينجياڭداعى ماڭىزدى وتار. ءار جىلدىڭ 11-ايىندا مالشىلار وسى اراعا كوشىپ كەلىپ، كەلەر جىلدىڭ 3-ايىندا كوشىپ كەتەدى. كوشى-قون بارىسىندا مالشىلار اتقا ءمىنىپ سيىر، قويىن ايداپ، تۇيەگە قوسىن جانە تۇرمىستىق بۇيىمدارىن ارتىپ ماڭ-ماڭ باسىپ كەلە جاتقانى وتە ايبىندى كورىنەدى. وسىنداي 1000 جىلعا جالعاسقان كوشپەندى تۇرمىس بۇگىنگى كۇنى جەمەنەي اۋدانىنىڭ ساۋىر وتارى مادەنيەت-ساياحات ونىمدەرىن اشىپ، ساۋىردىڭ كوشى-قون مادەنيەتىن سەزىنۋ ايماقتىڭ قىسقى ساياحاتىنداعى جارقىن تۇيىنگە اينالدى. 2020-جىلى 10-ايدان بەرى، ساۋىردىڭ كوشى-قون مادەنيەتىن سەزىنۋ ساياحاتى اۋمىن، گۋاڭدۇڭ، ۋحان قاتارلى جەرلەردەگى كاسىپتىك فوتوگراف ۇيىرمەسىنەن 4 كەزەكتە 100 دەي ادامدى باۋراپ، ساۋىردىڭ كوشى-قون مادەنيەتى ساياحاتىنىڭ اتاعى بارعان سايىن اسپاندادى.

  لين چيڭشىڭ تىلشىگە بىلاي دەدى: 2021-جىلى جەمەنەي اۋدانى قويتاس كورىنىس رايونىنىڭ نەگىزدىك قۇرىلعىلارى، توستى اۋىلى تاستى قىستاعى تۇرعىندارىنىڭ حالىقتىق قونالقى قۇرىلىسىن جەدەلدەتەدى، سونداي-اق توستى اۋىلىنىڭ جىلقى شارۋاشىلىعىن جەتىلدىرۋ نىسانى، جەمىس تەرۋ باقشاسى قاتارلى باستان كەشىرۋ نىساندارى قۇرىلىسىن جەدەلدەتىپ، 7-ايدا پايدالانۋعا بەرۋگە كۇش سالادى. سونىمەن بىرگە، ساۋىر ات ۇستىندە ونەر كورسەتۋ كومانداسىن قۇرىپ، ەگىنشى-مالشىلاردى ات ونەرىنە تاربيەلەۋ تەبىنىن ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، ەگىنشى-مالشىلاردىڭ ات ۇستىندە ونەر كورسەتۋ ورەسىن جوعارىلاتىپ، ساياحات كاسىبىن بايىتامىز، ساياحاتشىلارعا كوركەم كورىنىس، ءدامدى تاعام، حالىقتىق تۇسەلحانا، ءان-ءبي تاماشالاۋ، ات ونەرى، الاۋ ويىنى قاتارلى ساياحات ونىمدەرىن ازىرلەپ، دەنەتاربيە ساياحاتى دامىعان جاڭا داۋىردە جەمەنەي اۋدانىنىڭ ”جىلقى مادەنيەتىن“ اناعۇرلىم ءىرى ساحناعا كوتەرەمىز.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى