اعاجاي-التاي تورابى   ›   اقپارات ايدىنى   ›   ايماقتاعى جاڭالىقتار

التاي قالاسىنىڭ 10 مىڭ مۋلىق قالامشا بازاسى ورمان ارقىلى سۋ قويماسىن كەمەلدەندىرۋدىڭ جاڭا ۇلگىسىن قالىپتاستىردى

  ەرىكتى ءتىلشى ساۋ ۋىندۇڭ حابارلايدى: التاي قالالىق ارالىق سۋ قويماسى 2009 - جىلى 4- ايدا سالىنعان. 2012 - جىلى 9-ايدىڭ 20 -كۇنى جالپى ۇزىندىعى 22 كيلومەترلىك قۇبىر تورابى سالىندى، جالپى سيىمدىلىعى 5 ميلليون 190 مىڭ تەكشەمەتر، جالپى قوسىلعان قارجى 97 ميلليون 700 مىڭ يۋان. ارالىق سۋ قويماسى قىستا سۋ ساقتاۋعا، جازدا سۋارۋعا ىستەتىلەدى. ارالىق سۋدى قايتالاي پايدالانۋعا بولادى، وزىندىك قۇنى تومەن، ەكولوگيالىق ورتانى جاقسارتۋعا ٴتيىمدى، سۋ ەكولوگياسىنىڭ تاماشا اينالىمى جۇزەگە استى.

  ەكولوگيالىق اينالمالى دامۋدىڭ تالابىنا ساي، ايماقتىق پارتكوم مەن اكىمشىلىك مەكەمەسىنىڭ «مىڭ شاقىرىمدىق جاسىل ٴدالىز، مىڭ شاقىرىمدىق گۇل تەڭىزىن» قالىپتاستىرۋ جونىندەگى ورنالاستىرۋى بويىنشا، التاي قالالىق پارتكوم مەن ۇكىمەت وسكەلەڭ ٴمان بەرىپ، قالامشا جەتىلدىرۋ قىزمەتىن بار كۇشپەن دامىتتى، ٴار ٴتۇرلى اعاش قالامشالارىن ەنگىزىپ، وسىرۋمەن بىرگە جەرگىلىكتى ورىنداعى باعالى اعاشتاردى ٴوسىردى. قازىر جاسىلداندىرىلعان جالپى جەر اۋماعى 13 مىڭ مۋعا جەتتى، مۇنىڭ ىشىندە 8500 مۋ جەر ورمانعا اينالىپ، 36 ٴتۇرلى، جيىنى 320 مىڭ ٴتۇپ اعاش ەگىلدى. ٴشول دالانى جاسىلداندىراتىن اعاش تۇرلەرى ورىس تەرەگىن نەگىز ەتىپ، قالامشا وسىرەتىن ٴوڭىر ، تۇراقتى ەگىلەتىن ٴوڭىر، كوشىرىپ ەگۋ ٴوڭىرى سىندى بىرنەشە وڭىرگە بولىنگەن، بۇكىل ايماقتى جاسىلداندىرۋعا، كورىكتەندىرۋگە قاجەتتى قىرۋار ساپالى اعاش قالامشالارىمەن قامداپ، جاسىلداندىرۋ قىزمەتىنىڭ مازمۇنىن بايىتىپ، جاسىلدانۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتتى، سونىمەن بىرگە «ورمان ارقىلى سۋ قويماسىن كەمەلدەندىرۋ» سىندى تاماشا اينالىم ۇلگىسىن قالىپتاستىردى ءارى ۇكىمەتتىڭ قازىنالىق قىسىمىن جەڭىلدەتتى، سونداي-اق وڭتۇستىك شينجياڭنان كەلگەن 20 ادامعا جۇمىس ورايىن ازىرلەپ، كىرىسىن ارتتىرۋعا جاعداي جاسادى.

  وسى بىرنەشە جىلدىق دامۋ ارقىلى ارالىق سۋدان پايدالانۋ ىلگەرىندى ـ كەيىندى «اۆتونوميالى رايوننىڭ جاستار مەن ورەندەردىڭ قورشاعان ورتا تاربيەسى بازاسى»، «التاي ايماعىنىڭ قورشاعان ورتا تاربيەسى بازاسى» سياقتى كوپتەگەن داڭقتارعا يە بولدى. شينجياڭنىڭ ٴىشى ـ سىرتىنداعى اقپارات قۇرالدارىنىڭ نازارىن اۋداردى، شينجياڭنىڭ ٴىشى ـ سىرتىنداعى كوپتەگەن جەرلەر ۇيرەنۋگە، تاجىريبە الماستىرۋعا كەلدى.

  2019 -جىلى، التاي قالاسى تاۋ، وزەن، ورمان، اتىز، كول، جايىلىمدى جونگە سالۋ نىسانى بويىنشا 9 ميلليون 200 مىڭ يۋان قارجى ٴوتىنىش ەتىپ، جاسىلداندىرىلعان جەر اۋماعىن تاعى 1500 مۋ كەڭەيتتى. نەگىزگى قۇرىلىس مازمۇنى 253. 1 كيلومەترلىك قۇبىر تورابىن سالۋ، 10 كيلوۋاتتىق ۇزىندىعى 4.55 كيلومەترلىك ەلەكتر جەلىسىن وزگەرتۋ، 16 ٴتۇرلى ، 57 مىڭ ٴتۇپ اعاش ەگۋ، 4 ٴتۇرلى 200 مىڭ ٴتۇپ بۇتا-بۇرگەن ەگۋ، بۇل نىسان 2019- جىلى 9-ايدا جۇمىس باستاپ، 2020-جىلى 6-ايدا قۇرىلىستى اياقتاتۋدى جوسپارلادى. قازىر كەيبىر ۇساق قۇرىلىستاردىڭ اياقتاماعانىن ەسەپكە الماعاندا، قالعان قۇرىلىس تۇگەلدەي سالىنىپ بولدى، قۇرىلىسقا قازىرگە دەيىن 9 ميلليون 20 مىڭ يۋان قارجى جۇمسالدى، بۇل جۇمسالاتىن جالپى قارجىنىڭ 98 پايىزىن ۇستادى. بۇل نىسان اياقتاعاننان كەيىن كەيىن، ارالىق سۋ قويماسىنداعى جاسىلداندىرىلعان اۋماق 14 مىڭ 500 مۋعا جەتەدى.

  جاسىلداندىرۋ كولەمىنىڭ ۇزدىكسىز كەڭەيۋى مەن سۋ مولشەرىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى بۇرىنعى ارالىق سۋ قويماسىنىڭ سيىمدىلىعى بىرتىندەپ سۋ ساقتاۋ تالابىن قاناعاتتاندىرا الماي قالدى. سوندىقتان التاي قالاسى بۇرىنعى قۇم الاڭىنان پايدالانىپ، ارالىق سۋ قويماسى سازدىق نىسانى قۇرىلىسىن جۇرگىزۋدى جوسپارلادى، بۇعان جيىنى 100 ميلليون يۋان قارجى جۇمسالادى. سيىمدىلىعى 2 ميلليون تەكشەمەتر كەلەتىن تاعى ٴبىر ارالىق سۋ قويماسىن سالىپ، تاعى 10 مىڭ مۋلىق قالامشا جەتىلدىرۋ بازاسىن قوسۋدى جوسپارلاپ، سۋ قويماسىنىڭ سۋ ساقتاۋ قىسىمىن جەڭىلدەتۋ ارقىلى سۋدى قايتالاي پايدالانادى، وسى ارقىلى ارالىق سۋدان بارىنشا ٴونىمدى پايدالانادى، بۇندا وسىرىلگەن اعاش قالامشالارى بۇكىل ايماقتىڭ جاسىلداندىرۋ قىزمەتىن ساپالى مايسالارمەن قامدادى. سونىمەن بىرگە، جولدىڭ سولتۇستىگىندەگى 10 مىڭ مۋلىق بوس جەردى جاسىلداندىرۋ بازاسى كولەمىنە ەنگىزىپ، گۇل ـ ٴشوپ جەتىلدىرۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، پارنيك، جەتىلدىرۋ بازاسى سياقتىلاردى قۇرۋدى جوسپارلادى، سول كەزدە سۋ قويماسىنىڭ ماڭىنداعى جاسىلداندىرىلعان اۋماق 34500 مۋعا جەتەدى. وسى ارقىلى قوعامدىق ونىمدىلىكتىڭ، ەكولوگيالىق ونىمدىلىكتىڭ، ەكونوميكالىق ونىمدىلىكتىڭ بىرلىگىن جۇزەگە اسىرادى.

  كەلەر قادامدا التاي قالاسى ارالىق سۋ قويماسى بايلىعىنان پايدالانىپ، ارالىق سۋ قويماسىن جاياۋ ٴجۇرۋ ، ۆەلوسيپەد سپورتى، فوتو سۋرەت تارتۋ ، سەيىل ـ سەرۋەن قۇرۋ، ورتانى قورعاۋ تاربيەسى ٴبىر تۇلعالانعان ساياحات بازاسى ەتىپ قۇرىپ شىعۋعا كۇش سالادى.

  اۋدارعان: قىمبات قۇنتاي قىزى

جاۋاپتى رەداكتور : ءاننا اكىمقان قىزى