اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   ونەگە

جامان ويدان ارىلۋ جولدارى

  ەڭ الدىمەن بەيمازا، قىرت ويدىڭ ءبارى ەموتسيا ەكەنىن ۇمىتپاعانىمىز ءجون. ال ەموتسيانىڭ (سەزىمنىڭ) اقىلعا ەرىك بەرمەيتىنىن جاقسى بىلەمىز. ەموتسيا اقىلسىز، ساناسىز، بەيسانا بولاتىنى راس. ىعىرى شىققان ويدىڭ ءبارى ــ قورقىنىش پەن ۇرەيدەن، كومپەكستەن تۋعان نارسەلەر. ول ادامدى ىشتەن جەگىدەي جەپ قاجىتىپ جىبەرەدى.

  ارينە، نەگاتيۆ ويدىڭ كەيدە پايدالى جاقتارى دا بار. ماسەلەن، ومىرگە باسقالاي قاراۋعا، ماسەلەمەن، قيىندىقپەن بەتپە-بەت كەلۋگە اسەر ەتەدى. سول ارقىلى قيىندىقتاردى رەتتەۋگە، شەشۋگە بولادى. بىراق نەگاتيۆ ويدىڭ ءبارى جاقسى دەگەن ءسوز ەمەس، كەيبىرى عانا شىنايى ىسكە جەتەلەۋى مۇمكىن. كوبى ادامدى جوقتان وزگەگە باس قاتىرۋدان، ىشكى دەرتكە شالدىقتىرعاننان باسقا پايداسى جوق. ءبارى جاعدايعا بايلانىستى.

  كۇيزەلىس پەن جامان ويلاردىڭ ارىلۋدىڭ جولدارى كوپ. ول ءۇشىن ادامنىڭ نەگە ۋايىمداپ، نەدەن قايعى شەگىپ جۇرگەنىن ەسكەرگەن ءجون. نە ءۇشىن ءوز ءومىرىن ءوزى «قۇرتىپ»، ءوزىن باتپاققا باتىرىپ جاتىر. سونى دا ويلاعان ابزال. بارىنشا جامان ويلاردان ارىلۋعا تىرىسۋ قاجەت. ايتپەسە، اۋرۋعا شالدىعۋىڭىز مۇمكىن. اۋرۋدىڭ كوبى قايعى مەن ۋايىمنان.

  سونىمەن، جامان ويدان ارىلۋدىڭ بىرنەشە تەحنيكاسى بار. سوعان توقتالىپ وتەيىك.

  تەحنيكا ـــ ءمانىن جوعالتۋ ىشتەن تىنىم بەرمەي، جەگىدەي جەپ جۇرگەن ويىڭىزدى «ءجىبىتۋدىڭ» ءبىر امالى ـــ ونىڭ ءمانىن جوعالتۋ. ياعني، وي كەلە قالاعاندا ونىڭ ءمانسىز، اقىلعا قونىمسىز، قيالي، ساناسىز وي ەكەن دەپ قابىلداۋعا تىرىسىڭىز.

  بۇل تەحنيكانىڭ ـــ ويدى كۇلكىگە اينالدىرۋ. ءسويتىپ ءمانىن ءتۇسىرۋ. اۋىر ويدى كۇلكىگە اينالدىرىپ، ءمان-ماڭىزىن جوق قىلۋعا بولادى. ومىردە دە سونداي. اشۋىڭىزعا ءتيىپ تۇرعان نارسەنى، ايتىلعان ءسوزدى كۇلكىگە، ءازىل-قالجىڭعا اينالدىرساڭىز، ول ءمانىن جوعالتىپ الادى. سودان اشۋىڭىز دا تارقايدى. نەگاتيۆ ويدى جەڭۋدىڭ امالى دا وسىعان ۇقساس.

  جامان ويدى باسقارۋ كەرەك، ونى باسقارا الماساڭىز، ءسىزدى يەكتەپ الادى.

  تەحنيكا ـــ ءۇزىپ تاستاۋ

  نەگاتيۆ وي ادامعا مازا بەرمەيدى. الىنباعان قامال سىندى قايتا-قايتا ۇرىس تاستايدى. قامال مىقتى بولسا، اسكەر الا الماسى حاق. سوندىقتان جامان وي كەلە قالعاندا، ونى بىردەن ءۇزىپ تاستاۋعا، ونىڭ ورنىنا باسقا، جاقسى نارسە ويلاۋعا تىرىسىڭىز. ونى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ، تالداپ، داۋلاسىپ، ءوزىڭىزدى اقتاۋعا تىرىسۋدىڭ قاجەتى جوق. جاي عانا ويدى «ءۇزىپ تاستاڭىز».

  تەحنيكا ـــ قارسى قويۋ

  بۇل ومىردە قيىندىق پەن قۋانىش، وكىنىش پەن ءسۇيىنىش قاتار جۇرەدى. جامان ويدىڭ جۇبى ـــ جاقسى وي. ويىڭىزعا جامان نارسە ورالعان كەزدە، ونى تەرىس قاراتىپ، جاقسى جاعىن ويلاۋعا تىرىسىڭىز. ماسەلەن، «ساۋدا ساتۋ قولىمنان كەلمەيدى» دەۋدىڭ ورنىنا «ساۋدا ساتۋ قولىمنان كەلەدى» دەپ نىق قادامعا بارىڭىز. «جەتىستىككە جەتپەدىم، قارجى جيناي المادىم» دەۋدىڭ ورنىنا «جەتىستىككە جەتەمىن، قارجى جينايمىن» دەپ ماقساتقا ۇمتىلعان جاقسى.

  تەحنيكا ـــ قالتارىستان قاراۋ

  جەگىدەي جەگەن ويدى ءوزىڭىزدىڭ باسىڭىزدان ەمەس، باسقا ادامنان باسىنان، تاعدىرىنان ءوتىپ جاتقان جاعداي دەپ قابىلداۋ. ءسويتىپ جامان ويدان ىرگەنى الشاقتاتۋعا بولادى. جامان ويدىڭ باسىپ الۋىنان ساقتانۋدىڭ جولى.

  ادام ءبىر ۋاقىتتا جاقسى ويمەن قاتار جامان نارسەنى ويلاي المايدى. ادامدى ەكەۋىنىڭ بىرەۋى يەكتەپ باسىپ الادى. ءاربىر قايعى مەن ۋايىمنىڭ ارتىندا جاقسى نارسە جاسىرىلعان. سونى الۋا ۇمتىلان ءجون. جامان ويدى جاقسىعا جورىپ، ءپوزيتيۆتى قورىتىندىعا كەلگەن ابزال. جامان ويعا ۋاقىت پەن نەرۆ، باسقا دا رەسۋرستاردى قۇرتۋعا بولمايدى. ول رەسۋرستى جاقسى نارسەلەرگە جۇمساعان دۇرىس ەمەس پە؟!

جاۋاپتى رەداكتور : ءاننا اكىمقان قىزى