اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   دەنساۋلىق

تابيعي ءونىمدى قالاي اجىراتامىز؟

  دۇكەنگە بارىپ، ازىق-تۇلىك تاڭداعاندا ۇيگە بارىنشا ءدامدى ءارى پايدالى ونىمدەر اكەلۋدى ءجون كورەمىز. الايدا قازىرگى باسەكەلەستىك دامىعان زاماندا ازىق-ت ۇلىكتىڭ ءتۇرى كوپ. ءوندىرۋشى كومپانيالار ءبىر-بىرىمەن جارىسا ءوز ونىمدەرىن «تابيعي» جانە «ورگانيكالىق» دەپ ۇسىنادى. ءبىراق مۇنداي جازۋى بار تاۋارلاردىڭ قۇرامى اتاۋىنا سايكەس كەلە بەرمەيدى. سوندىقتان جاساندى ءونىمدى انىقتاۋدى ۇيرەنۋ ماڭىزدى.

  شۇجىق تاعامدارى. شۇجىقتار كوبىنە تابيعي بولا بەرمەيدى. شۇجىقتا نەگىزىندە قانشا ەت بارىن انىقتاۋ وڭاي ەمەس، ءبىراق ءوزىڭىزدى زياندى قوسىمشالاردان قورعاۋعا بولادى. شۇجىق قۇرامىنان تابۋعا بولاتىن قاۋىپتى ينگرەديەنت ــ ول كارراگينان. ونى ءجيى قولدانۋ بۇيرەك جۇمىسىنا جاعىمسىز اسەر ەتەدى. بۇل ينگرەديەنتتى ونىمدە ىلعالدى ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن قولدانادى. ول سونداي-اق ءونىمنىڭ سالماعىن ارتتىرادى. سونىمەن قاتار، باسقالارىنا قاراعاندا ۆاكۋمدى قاپتاماداعى شۇجىقتى الاردا اباي بولۋ قاجەت. مۇنداي ادىسپەن قاپتالعان شۇجىقتى ساتىپ الاردا ونىڭ ۇستىنەن قاتتى باسىپ كورىڭىز. ەگەر باسقان كەزدە پاكەت ىشىنەن سۇيىقتىق كورىنسە، ءونىمنىڭ كوپ بولىگىن كارراگينان ۇستاپ تۇرعان سۋ قۇرايدى.

  ىرىمشىك. دۇكەن سورەلەرى ىرىمشىكتىڭ ءتۇرلى سۇرىپتارىمەن تولىپ تۇر. بىراق ەگەر ىرىمشىك وتە اشىق سارى نەمەسە قىزعىلت-سارى ءتۇستى بولسا، ونىڭ قۇرامىندا كالي سەليتراسى بولۋى مۇمكىن. ول بۇلشىق ەتتەرگە، جۇرەككە جانە بۇيرەككە نەگاتيۆ اسەر ەتەدى. سونىمەن قاتار، كەيدە وندىرۋشىلەر ىرىمشىككە كراحمال قوسادى. بۇل زاتتى انىقتاۋعا يود كومەكتەسەدى. ىرىمشىكتى كەسىپ، ونىڭ بولىگىنە بىرنەشە تامشى يود تامىزاسىز. ەگەر ول كوگەرىپ كەتسە، ونىڭ جاساندى بولعانى. كەلەسىدە ول فيرمانىڭ ىرىمشىگىن الماۋعا تىرىسىڭىز.

  قايماق. بۇرىن قايماقتىڭ تابيعيلىعىن انىقتاۋ ءۇشىن كوپشىلىك ونىڭ كونسيستەنتسياسىنا قارايتىن: ونىڭ قويۋ بولعانى جاقسى دەپ سانالاتىن. الايدا سوڭعى جىلدارى وندىرۋشىلەر بۇل كريتەريدى دە وزگەرتۋدى ۇيرەنگەن. ولار قايماققا جاساندى قويۋلاتقىشتار قوسادى. قايماقتىڭ جاساندىلىعىن انىقتاۋ ءۇشىن ونىڭ ءبىر قاسىعىن قايناعان سۋى بار ستاقانعا سالىڭىز. ەگەر ول بىرتەكتى ەرىپ، ستاقانداعى سۋ سۇتكە ۇقساپ بارا جاتسا، ونىڭ تابيعي ءونىم ەكەنىن بىلدىرەدى. ال ەگەر قايماق ستاقانعا تۇنبا بولىپ قالسا، ونىڭ جاساندى قوسىمشالارى بار.

  بال بارلىق ادام بىردەي تابيعي بالدىء بىر كورگەننەن انىقتاي المايدى. بىراق بۇل پايدالى ءتاتتى تاعامنىڭ تابيعي ءتۇرىن سويامەن نەمەسە كراحمالمەن ارالاسقان تۇرىنەن اجىراتا ءبىلۋ ماڭىزدى. كومەككە تاعى دا يود كەلەدى. ونىڭ بىرنەشە تامشىسىن بالعا تامىزىڭىز. ەگەر ول ءتۇسىن وزگەرتپەسە، ول ــ تابيعي بال. ەگەر كوگەرىپ كەتسە، ول ـــ كراحمال قوسىلعان جاساندى بال.

  ۋىلدىرىق. دۇكەننەن ناعىز ۋىلدىرىقتى تابۋ قيىن. سەبەبى وندىرۋشىلەر ولاردى بالدىردان جاسالعان جاساندى ونىممەن ءجيى اۋىستىرادى. داستارحانىڭىزداعى بۇل ءونىمنىڭ قانشالىقتى تابيعي ەكەنىن انىقتاۋعا قايناعان سۋ كومەكتەسەدى. قايناعان سۋعا ۋىلدىرىقتى سالىڭىز. ەگەر ولار اق تۇيىرشىكتەرگە اينالسا، ولار ـــ اقۋىز بولىپ تابىلاتىن ناعىز بالىقتىڭ ۋىلدىرىقتارى. بالدىردان جاسالعان جاساندى ءونىم سۋدا ءىزسىز ەرىپ كەتەدى.

  كىلەگەي مايى. كىلەگەي مايىنىڭ قۇرامىنا ءجيى قوسىلاتىن قوسىمشا ـــ وسىمدىك مايلارى. ولار قوسىلعان ءونىم ماي دەپ اتالماۋى كەرەك. ول مارگارين بولۋى كەرەك. بىراق وندىرۋشىلەر ءونىم مارگارين بولسا دا، ونىڭ سىرتىنا كىلەگەي مايى دەپ جازادى. ونى انىقتاۋ ءۇشىن ساتىپ العان مايدىڭ كىشكەنە بولىگىن اشىق كۇيىندە ءبىراز ۋاقىتقا قالدىرۋ جەتكىلىكتى. ەگەر ءونىمنىڭ ۇستىنە سۇيىقتىق تامشىلارى پايدا بولا باستاسا، الدىڭىزدا تۇرعان مارگارين. ءسۇت. ءسۇت تە باسقا ءسۇت ونىمدەرى سەكىلدى ءجيى جاساندى بولىپ كەلەدى. ول ۇزاق ساقتالۋى ءۇشىن تابيعي ءونىمدى قۇرعاق سۇتپەن نەمەسە كونسەرۆانتتارمەن ارالاستىرادى. تابيعي ءسۇتتى اجىراتۋ وڭاي: وعان ءبىر اس قاسىق قايماق سالىڭىز. ەگەر ءونىم ورگانيكالىق بولسا، ءبىراز ۋاقىتتان سوڭ ول ايرانعا اينالادى. سونداي-اق ءسۇتتى الاردا ونىڭ جارامدىلىق مەرزىمىنە قاراڭىز. ناعىز تابيعي ءسۇت 5 كۇننەن ارتىق ساقتالمايدى.

جاۋاپتى رەداكتور : ءاننا اكىمقان قىزى