اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   ونەگە

ءۇي شارۋاسىنا قالاي ۇلگەرەمىز؟

  

بالا مەن ءۇي-جايدىڭ قامى ەشقاشان بىتپەك ەمەس. اتا-انا، اسىرەسە، جاس وتباسىنا تۇسەتىن اۋىرتپالىق قازىرگى تاڭدا اجەپتاۋىر: وتباسىن قارجىلاي قامتاماسىز ەتۋ، تۋعان-تۋىستارمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋ، ءۇي ءىشىنىڭ كۇندەلىكتى تىنىس-تىرشىلىگى، ونىڭ ىشىندە بالا كۇتىمى مەن اس دايىنداۋ، ءۇيدىڭ تازالىعى، بالالاردىڭ ساباعى مەن باسقا دا مىندەتتەرى.

  ال وسىنىڭ بارلىعىنا ۇلگەرىپ، كەشكە قاراي سۇرىنە قۇلاماس ءۇشىن، وتباسىڭىز بەرىك، ءوزىڭىز باقىتتى بولۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟ تومەندەگى كەڭەستەرگە قۇلاق ءتۇرىپ كورسەك:

  1. ۇيدەگى كۇندەلىكتى شارۋانى كەيىنگە قالدىرا بەرمەي، مەزگىلىندە ىستەلۋى كەرەك. تازالاۋ، ءسۇرتۋ، جۋ، ۇتىكتەۋ، ءپىسىرۋ، تاعى سول سياقتى بىتپەيتىن ۇساق-تۇيەك ىستەردى نەعۇرلىم وڭتايلى ەتىپ ۇيىمداستىرعان دۇرىس. ول ءۇشىن كومەكشى جالداۋدى، ارنايى تۇرمىستىق تەحنيكا الۋدى، مىندەتتەرىڭىزدى وتباسى مۇشەلەرىمەن ءبولىسۋدى قاراستىرىپ كورىڭىز.

  2. ءۇيدىڭ شارۋاسىن بالالارىڭىزبەن بىرگە ىستەڭىز. بالالار ۇيدە جوقتا نەمەسە ۇيىقتاپ جاتقاندا، سۇيىكتى ىستەرىڭىزبەن نەمەسە كاسىبىڭىزبەن اينالىسا الاسىز. 3

  . بالالارىڭىزعا ءوزىڭىزدىڭ جەكە ىستەرىڭىز بار ەكەنىن ۇيرەتىڭىز، سوندا ولار دا ءوز ۋاقىتتارىن دۇرىس پايدالانۋدى جانە ءسىزدى سەبەپسىز مازالاماۋدى ۇيرەنەدى.

  4. ەكى ءىستى قيىستىرا ورىنداۋ ــ ۋاقىتتى ۇنەمەيتىن جاقسى ادەتتەردىڭ ءبىرى. مىسالى، اۆتوبۋستا كەلە جاتىپ، اۋديوكىتاپ تىڭداڭىز، كەزەكتە تۇرساڭىز، حابارلامالارعا جاۋاپ بەرىڭىز، ىدىس جۋىپ تۇرىپ، كوپتەن حابارلاسپاعان قۇربىڭىزبەن سويلەسۋگە بولادى.

  5. ءار ىسكە ماڭىزدىلىعىنا قاراي كوڭىل ءبولىڭىز. ماڭىزدى نارسەلەرگە، شىنايى قۇندىلىقتارعا باسىم كوڭىل بولگەن دۇرىس. ەگەر ءسىز پەرزەنتحانادان جاڭا ورالعان بولساڭىز، باسقانىڭ ءبارىن بىلاي قويىپ، انالىق سەزىمگە بوي ۇسىنىڭىز، بوپەڭىزدى قامقورلىق پەن سۇيىسپەنشىلىككە بولەڭىز. ال بالالارىڭىز بالاباقشاعا بارىپ، قولىڭىز بوساي باستاعاندا ۋاقىتىڭىزدى دۇرىس جۇمسالۋىن ويلاڭىز.

  6. ەرتەڭگى كۇننىڭ جوسپارىن بۇگىن جاساڭىز. ەرتەڭگە جوسپارلاعان ىستەرىڭىزدى ءبىر تىزىمگە جازىڭىز دا، تىزىمدەگى ەڭ ماڭىزدى شارۋانى تاڭەرتەڭ، ەرتەرەك تىندىرىپ تاستاڭىز. سوندا كەشكە ەڭ ماڭىزدى ءىستىڭ ورىندالماي قالعانىنا وكىنبەيسىز. وعان قوسا ەكى-ءۇش ۇساق-تۇيەك جۇمىستىڭ اتقارىلعانىنا قۋاناسىز. كەيبىر ىستەرىڭىز ورىندالماي قالسا، ءوزىڭىزدى سوكپەڭىز، ەرتەڭ دە كۇن بار عوي.

  7. ءار ىسكە شەكتەۋلى ۋاقىت ءبولىڭىز. مىسالى، ءۇي جيناۋ 1 ساعاتقا سوزىلاتىنىن بىلسەڭىز، وسى ىسكە كىرىسۋ پسيحولوگيالىق تۇرعىدان وڭاي بولادى، ويتكەنى ءبىر ساعاتتا جۇمىستىڭ بىتەتىنىن بىلەسىز. ءارى وسى شارۋانى ءبىر ساعاتتا ساپالى ورىنداپ شىعاسىز.

  8. اسىعىس ىستەۋ، ابىگەرلىككە سالىنۋ سىندى ادەتتەردەردى دوعارىڭىز! سابىرلى دا سالماقتى بولىڭىز، جان-دۇنيەڭىزدى تىنىشتاندىرىپ، سابىر ساقتاۋعا تىرىسىڭىز.

  9. سابىرلى اتا-انا عانا بالاسىندا جاقسى تاربيە بەرە الادى. بارىڭىزدى بالا-شاعاڭىزعا بەرىپ، وزىڭىزگە كوڭىل بولمەي جۇرە بەرسەڭىز، كوڭىلىڭىز تىنىشتالا قويماسى انىق. سودان مىنەزىڭىز دە، ىستەگەن جۇمىسىڭىز دا بۇزىلادى. دەمالىستى دۇرىس ۇيىمداستىرا بىلگەن ءجون. جۇمىس پەن دەمالىستى كەزەكتەستىرىپ وتىرعان ابزال. مىسالى، ەكى ساعات جۇمىس ىستەيسىز دە، 15 مينۋت تىنىعاسىز. ال جۇكتى ايەلدەردىڭ ساعات سايىن ءۇزىلىس جاساعانى ءجون.

  10. دۇكەننەن الاتىن زاتىڭىزدىڭ ءتىزىمىن تۇگەندەپ الىپ بارىڭىز. بىرىنشىدەن، تەز ساۋدا جاساپ، ۋاقىت ۇنەمدەسەڭىز، ەكىنشىدەن اقشاعا ۇنەم، ۇشىنشىدەن، ۇيگە كەلىپ، «نەگە انانى المادىم!» دەپ ءوزىڭىزدى سوكپەيسىز.

  11. بۇگىن از جۇمىس ىستەدىم دەپ ءوزىڭىزدى سوكپەڭىز. ءار كۇننىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار. سول كۇننىڭ ىستەلمەي قالعان شارۋاسىن ويلاپ، سول كۇننىڭ قۋانىشىن قۇرتىپ الماڭىز.

  12. تاۋلىكتى بىلاي بولگەن دۇرىس: ۇيقىعا 8 ساعات، جۇمىسقا 6 ساعات، ءۇي ءىشى، جانۇياڭىز، دوستارىڭىزعا 5 ساعات جانە ءوزىن-ءوزى دامىتۋ مەن جاتتىعۋعا 5 ساعات.

  ايەل ادام بالا-شاعامەن، ءۇي شارۋاسىمەن شەكتەلىپ قالماۋى ءتيىس. ۇلىن ۇياعا، قىزىن قياعا قوندىرعان، موسقال تارتقان ەرلى-زايىپتىلاردىڭ بىرىنە-ءبىرى بوتەن ادامداي بولىپ كەتكەنى كوپ. ويتكەنى كۇندەلىكتى قارەكەتپەن ءجۇرىپ، بىرىنە-ءبىرى كوڭىل بولمەگەن، سىرلاسپاعان، بالا-شاعانىڭ قامى مەن كۇندەلىكتى كۇنكورىستەن اسا الماعان، ءومىردىڭ باسقا سالالارىنا ءمان بەرمەگەن. ەندى ءومىرى بوس قالعانداي كۇي كەشپەس ءۇشىن ءۇيلى-باراندى بولعان بالالارىنىڭ ومىرىنە قول سۇعا باستايدى. كەلىنمەن ۇرىس-كەرىس، ەلۋ-الپىسقا كەلمەي جاتىپ، كارىلىككە بوي الدىرۋ.

  ءار ادامنىڭ جەكە ماقساتى، قىزىعۋشىلىعى مەن سۇيىكتى ءىسى بولۋى كەرەك، دوس-جاراندارى بولعانى جاقسى. بالا-شاعا ەر جەتىپ، وزىمەن-ءوزى كەتكەندە، ءومىردىڭ ءمان-ماعىناسىنان ايىرىلىپ، جەتىمسىرەپ قالماڭىز.

جاۋاپتى رەداكتور : ءاننا اكىمقان قىزى