اعاجاي-التاي تورابى   ›   حابارلاندىرۋ

جاڭا تيپتەگى ءتاج ءتارىزدى ۆيرۋسپەن جۇعىمدالۋدان بولاتىن وكپە قابىنۋ اۋرۋى جونىندەگى تۇسىندىرمە جانە ساقتانۋ بىلىمدەرى

   1. جاڭا تيىپتەگى ءتاج ءتارىزدى ۆيرۋسپەن جۇعىمدالۋدان بولاتىن وكپە قابىنۋ اۋرۋىنىڭ قانداي كلنيكالىق بەلگىلەرى بار؟

  ءتارج ءتارىزدى ۆيرۋسپەن جۇعىمدالعان ناۋقاستاردىڭ ادەتتە دەنەسى قىزىپ، دارمەنسىزدەنىپ، تىنىس جولى قابىنىپ قۇرعاق جوتەلەدى، بىرتە- بىرتە تىنىس الۋى قيىنداسادى، سالماقتى بولعاندا شۇعىل حارەكترلى تىنىس تارىلۋ سيپاتتى كۇردەلى اۋرۋ بەلگىلەرى پايدا بولادى. بۇكىل دەنە مۇشەلەرى قابىنۋ سيپاتتى كۇردەلى اۋرۋ بەلگىلەرى پايدا بولادى، ەمدەۋ بىرشاما قيىن بولعان زات الماسۋ سيپاتتى قىشقىلدان ۋلانۋ سيپاتتى اۋرۋ بەلگىلەرى پايدا بولادى، دەنەنىڭ قاندى ۇيىتۋ رولى توسقىندىققا ۇشىرايدى. كەي ناۋقاستاردىڭ باستابىندا اۋرۋى جەڭىل بولعان جاعدايدا دەنەسى قىزبايدى.

  اۋرۋى ورتاشا جانە جەڭىل بولعان كوپ ساندى ناۋقاستاردىڭ اۋرۋى بىرتىندەپ جازىلادى، از ساندى ناۋقاستاردىڭ اۋرۋى اسقىنا تۇسەدى، ءٴتىپتى قازا بولادى.

   2. ەگەر جوعارىداعى كلينكالىق بەلگىلەر بايقالسا وسى اۋرۋعا شالدىققاندىق بولاما؟ قانداي جاعدايدا ەمدەلۋ كەرەك؟

  دەنەسى قىزۋ، دارمەنسىزدەنۋ، قۇرعاق جوتەلۋ سەكىلدى اۋرۋ بەلگىلەرى بايقاسا وسى ۆيرۋستى جۇقتىرعاننان دەرەك بەرمەيدى.

  ەگەر دەنە قىزۋ (دەنە تەمپەراتۋراسى 37.3 گرادۋستان جوعارى نەمەسە تەڭ بولسا) جوتەلۋ، تىنىس الۋى قيىنداسۋ سەكىلدى شۇعىل حارەكتىرلى تىنىس جولى قابىنعاندار، ونىڭ ۇستىنە ۋحانعا ساياحاتقا بارعان نەمەسە ۋحاندا تۇرعاندار، اۋرۋ بەلگىلەرى بايقالۋدان بۇرىن 14 ىشىندە ۋحانداعى دەنەسى قىزىپ، تىنىس جولى قابىنعان ناۋقاستارمەن بارىس- كەلىس جاساعاندار، نەمەسە شاعىن كولەمدە شوعىرلى اۋىرعاندار جەرگىلىكتى ورىنداعى بەلگىلەنگەن ەمدەۋ قۇرىلىمدارىنا بارىپ ٴبىر- بىرلەي تەكسەرىلۋى، ەمدەلۋى كەرەك.

   3. شيپاحاناعا بارىپ ەمدەلگەندە نەلەرگە كوڭىل ءبولۋ كەرەك؟

  ەمدەلگەن كەزدە اۋرۋ جانە ەمدەلۋ جاعدايىن ەگجەي- تەگجەيلى شىنايى ايتۋ كەرەك اسىرەسە شيپاگەرگە تاياۋدا ۋحانعا ساياحاتقا بارعانىن نەمەسە ۋحاندا تۇرعانىن، وكپەسى قابىنعان نەمەسە وكپەسى قابىندى دەپ كۇماندى بولعان ناۋقاستارمەن ارالاسۋ جاعدايىن، حايۋاناتتارعا جاناسۋ جاعدايىن قاز- قالپىندا ايتۋى كەرەك. اسىرەسە ەرەكشە ەسكەرەتىن جايىت ەمدەلۋدىڭ جالپى بارىسىندا ماسكى تاعىپ ءٴوزىن دە وزگەنى دە قورعاۋى قاجەت.

   4. وسى اۋرۋعا شالدىققاندارمەن تىعىز بايلانىس جاساعان ادامدار دەپ قانداي ادامداردى ايتامىز؟

  اۋىرعاندارمەن (جۇعىمدالدى دەپ كۇمان تاعىلعان جانە جۇعىمدالعانى تۇراقتانعاندارمەن) بايلانىس جاساعانداردا تومەندەگىدەي جاعدايدىڭ ءٴبىرى بولسا تىعىز بايلانىس جاساعان بولادى.

  (1)وسى اۋىرۋعا شالدىققان ناۋقاستارمەن تۇرمىستا، ۇيرەنۋدە، قىزمەتتە بىرگە بولعاندار نەمەسە باسقالاي تىعىز قارىم- قاتىناس جاساعاندار؛ (2) ناۋقاستى ەمدەگەن، كۇتىمدەگەن، كوڭىلىن سۇراعان مەزگىلدە ءٴونىمدى ساقتانۋ شاراسىن قولدانباعان ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرى، ناۋقاس وتباسىنداعىلار نەمەسە وسى سەكىلدى ناۋقاسپەن تىعىز قارىم- قاتىناس جاساعاندار. (3) ناۋقاسپەن ءبىر بولمەدە جاتقان باسقا ناۋقاستار نەمەسە قاسىندا بولعان باسقا ادامدار. (4) ناۋقاسپەن ءٴبىر كولىككە وتىرعاندار ءٴارى ناۋقاسقا جاقىنداسقاندار. (5) سول جەردىڭ وزىندە تەكسەرۋ جۇرگىزۋشىلەر ساراپتاۋ ارقىلى شارتقا ۇيلەسەدى دەپ قاراعاندار.

   5. ناۋقاسپەن تىعىز ارالاسۋشىلاردى نە ٴۇشىن شيپاگەرلىك تۇرعىدا 14 كۇن باقىلاۋ كەرەك؟

  قازىر ناۋقاسپەن ارالاسۋشىلارعا نەداۋىر قاتاڭ شيپاگەرلىك باقىلاۋ سەكىلدى ساقتانۋ سيپاتىنداعى الەۋمەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ شارالارىن اتقارۋ ايرىقشا قاجەتتى، بۇل الەۋمەتتىڭ اقاۋسىزدىعى مەن اماندىعىنا جاۋاپتى بولۋداعى ايقىن پوزيتسيا بولىپ قانا قالماستان حالىقارالىق قوعامدا جاپپاي اتقارىلعان ءٴادىس ەسەپتەلەدى. باسقا ءٴتاج ءٴتارىزدى ۆيرۋسپەن جۇعىمدالعانداردىڭ اۋرۋى جاسىرىن مەزگىلدەگى جاعدايى، وسى رەتكى جاڭا تيپتەگى ءٴتاج ءٴتارىزدى ۆيرۋسپەن جۇعىمدالعاندارعا قاتىستى ينفورماتسيالاردان جانە قازىرگى ساقتانۋ قىزمەتىنىڭ ءٴىس جۇزىندىك جاعدايىنا نەگىزدەلىپ، ناۋقاستارمەن تىعىز جاناسۋشىلاردى شيپاگەرلىك تۇرعىدا 14 كۇن باقىلاۋ كەرەك ٴءارى ناۋقاستارمەن تىعىز بايلانىس جاساۋشىلاردى ۇيىندە شيپاگەرلىك تۇرعىدا باقىلاۋ كەرەك.

   6. بۇقارا جاڭا تيپتەگىءتاج ءتارىزدى ۆيرۋسپەن جۇعىمدالۋدان بولاتىن وكپە قابىنۋ اۋرۋىنان قالاي ساقتانۋى كەرەك؟

  (1) قولدى تازا ۇستاۋ كەرەك. جوتەلگەندە، تاماقتان بۇرىن جانە دارەتكە وتىرعاننان كەيىن، حايۋاناتتاردىڭ كوڭ- قوقىرىنا جولاعاننان كەيىن قولدى تازالاپ جۋۋ نەمەسە سپيرت قۇرامى بار قول جۋۋ سۇيىقتىعىمەن قولدى جۋۋ كەرەك.

  (2)ءٴۇيدىڭ اۋاسىن الماستىرىپ تۇرۋ كەرەك. جابىق، اۋا جاقسى الماسپايتىن الەۋمەتتىك ورىندارعا نەمەسە ادام كوپ ورىندارعا بارماۋ، قاجەتتى كەزدە ماسكى تاعىپ الۋ كەرەك. جوتەلگەندە، تۇشكىرگەندە سۋلى قاعازبەن نەمەسە ورامالمەن مۇرىندى دالدالاپ، ۆيرۋستىڭ تارالۋىنان ساقتانۋ كەرەك.

  (3) شيپاحاناعا تەكسەرىلگەندە نەمەسە شيپاحاناعا ناۋقاس ەرتىپ بارعاندا ٴسوزسىز لايىقتى ماسكى تاعۋ كەرەك.

  (4) تاماشا ازىق- تۇلىك تۇتىنۋ ادەتىن قالىپتاستىرۋ، شيكى تاعام مەن پىسقان تاعامدى تۋرايتىن تاقتاي جانە پىشاق سەكىلدى قاجەتتى قۇرالداردى ايىرىم ۇستاۋ، تاماق ىستەگەندە ەتتى تاعامدار مەن جۇمىرتقا سەكىلدى تاعامداردى ابدەن پىسىرۋ كەرەك.

  (5) حاۋىپسىزدىك شاراسى قولدانىلماعان جاعدايدا امال بار جابايى حايۋاناتتارعا جاناسپاۋ جانە حايۋانات باقپاۋ كەرەك.

   7. تاياۋدا ۋحانعا بارىپ قايتىپ كەلگەن بولساڭىز نەلەرگە كوڭىل ٴبولۋىڭىز كەرەك؟ ەگەر كلينكالىق بەلگىلەر بايقالسا جاڭا تيپتەگى ٴتاج ٴتارىزدى ۆيرۋسپەن جۇعىمدالۋدان بولاتىن وكپە قابىنۋ اۋرۋىنا قاتىستى تەكسەرىلۋدى قابىلداۋ كەرەك پە؟

  تۇرعان جەرىڭىزگە قايتىپ كەلگەننەن كەيىن، 2 اپتا ىشىندە ساقتانۋ شارالارىن كۇشەيتىپ، دەنساۋلىق جاعدايىڭىزعا كوڭىل ٴبولۋىڭىز كەرەك. ەگەر اۋرۋدان ساقتانۋ جانە تىزگىندەۋ تاراۋلارىنىڭ ۇقتىرۋىن قابىلداساڭىز، ۇيدە شيپاگەرلىك تۇرعىدان باقىلاۋدى قابىلداۋعا تۋرا كەلسە ساسپاڭىز، قىزمەتكە بارماڭىز، بەتالدى سىرتقا شىقپاڭىز. دەنساۋلىق جاعدايىڭىزعا قاداعالاي نازار اۋدارىپ، الەۋمەتتىك اۋماقتاعى شيپاگەرلەردىڭ مەرزىمدى ۋاقىتتا كەلىپ تەكسەرۋىن قابىلداڭىز. دەنەڭىز قىزسا (دەنە تەمپەراتۋراسى 37.3 گرادۋستان جوعارى نەمەسە تەڭ بولسا) جوتەلۋ، دەمى سىعىلۋ سەكىلدى شۇعىل حارەكتىرلى تىنىس جولى قابىنۋىنىڭ باستاپقى كلنيكالىق بەلگىلەرى بايقالسا دەر كەزىندە جەرگىلىكتى ورىنداعى بەلگىلەنگەن شيپاگەرلىك قۇرىلىمىنا بارىپ تەكسەرىلۋىڭىز، ٴبىر- بىرلەي تەكسەرىلۋىڭىز، ەمدەلۋىڭىز كەرەك.

  كەلۋ قاينارى: دۇنيە جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى، جۇڭگو اۋرۋدىڭ الدىن الۋ جانە تىزگىندەۋ ورتالىعى، حۋبەي ولكەلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ، جوسپارلى تۋىت بىلىمدەرىن ۇگىتتەۋ- تاربيەلەۋ ورتالىعى، ۋحان قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ، جوسپارلى تۋىت بىلىمدەرىن ۇگىتتەۋ- تاربيەلەۋ ورتالىعى

  

جاۋاپتى رەداكتور : ءاننا اكىمقان قىزى