اعاجاي-التاي تورابى   ›   اقپارات ايدىنى   ›   ماڭىزدى حابارلار

ءتوراعا شي جينپيڭ بيرمادا مەملەكەت ىستەرى ساپارىندا بولادى

ءتوراعا شي جينپيڭ بيرمادا مەملەكەت ىستەرى ساپارىندا بولادى

  سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى جۇڭگولىق، شەتەلدىك اقپارات قۇرالدارىنا قۇلاق قاعىس ەتۋ ءماجىلسىن اشىپ، قاتىستى جاعدايلاردى تانىستىردى

  شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 1 - ايدىڭ 10 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى (ءتىلشى سۇن ي). سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى 1 - ايدىڭ 10 - كۇنى جۇڭگولىق، شەتەلدىك اقپارات قۇرالدارىنا قۇلاق قاعىس ەتۋ ءماجىلىسىن وتكىزدى. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ورىنباسار مينيسترى لو جاۋحۇي مەملەكەت ءتوراعاسى شي جينپيڭنىڭ جۋىقتا بيرمادا مەملەكەت ىستەرى ساپارىندا بولاتىندىعىنا قاتىستى جاعدايلاردى تانىستىردى ءارى تىلشىلەردىڭ سۇراۋىنا جاۋاپ بەردى.

  لو جاۋحۇي مىنالاردى ءبىلدىردى: ۋىنمين زۇڭتۇڭنىڭ ۇسىنىسىمەن، ءتوراعا شي جينپيڭ 1 - ايدىڭ 17 - كۇنىنەن 18 - كۇنىنە دەيىن بيرمادا مەملەكەت ىستەرى ساپارىندا بولادى. بۇل ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ بيىلعى تۇڭعىش رەتكى شەتەلگە ساپارى، جۇڭگونىڭ مەملەكەت ءتوراعاسىنىڭ اراعا 19 جىل سالىپ قايتالاي ساپاردا بولۋى ءارى جۇڭگو مەن بيرمانىڭ ديپلوماتيالىق قارىم - قاتىناس ورناتقاندىعىنىڭ 70 جىلدىعىنا تۋرا كەلەدى، جۇڭگو - بيرما قارىم - قاتىناسىن دامىتۋدا الدىڭعىعا مۇراگەر، كەيىنگىگە بۇيداگەر بولىپ، الدىڭعىلاردىڭ ءىزىن باسىپ، بولاشاققا جول اشۋداي كەلەلى دە ەرەكشە ماڭىزعا يە. بيرما − جۇڭگومەن دوس كورشى ەل. كەزەكتە ەكى ەل ساياسي جاقتا ءبىر - بىرىنە ايرىقشا سەنىپ، ەكونوميكالىق جاقتا تەرەڭ سەلبەسىپ، حالىقارالىق، وڭىرلىك ماسەلەلەردە تىعىز سايكەسىپ وتىر، ”تۋىسقاندىق“ سۇيىسپەنشىلىگى تالاي زامانداردى باستان كەشىرىپ، شىت جاڭا تۇسكە ەنىپ كەلەدى، حالىقتار ارا بارىس - كەلىسى جوعارى دەڭگەيدە جۇرىلۋدە. ديپلوماتيالىق قارىم - قاتىناس ورناتقان 70 جىلدان بەرى، جۇڭگو - بيرما قارىم - قاتىناسى ءوزارا قۇرمەت ەتۋ، ءوزارا سەنۋ، ءوزارا كومەكتەسۋ نەگىزىندە ۇزدىكسىز دامىپ، ۇلكەن - كىشى مەملەكەتتەر اراسىندا تاتۋ ءوتۋدىڭ، سەلبەسىپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلۋدىڭ ۇلگىسىن ورناتتى. جۇڭگو جاق بيرمانىڭ ىشكى ىسىنە كيلىكپەۋگە تاباندى بولىپ، بيرمانىڭ مەملەكەتتىڭ بەدەلى مەن زاڭدى ۇقىق - مۇددەسىن قورعاۋىنا باتىل قولداۋ كورسەتەدى. بيرمانىڭ ەل ىشىندەگى بەيبىتشىلىككە كەلۋ، بەيبىت شەشۋ ماسەلەسىندە جۇڭگو جاق جاراسۋعا ءناسيحاتتاپ، كەڭەستى جەبەپ، سىندارلى رولىن ساۋلەلەندىرەدى. بيرما جاق تايۋانعا، شيزاڭعا، شينجياڭعا ساياتىن ماسەلەلەردە جۇڭگو جاقتى باستان - اياق باتىل قولداپ كەلدى. بيرما ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“ سەلبەستىك باستاماسىنا بەلسەندى ءۇن قوستى جانە وعان ات سالىستى. جۇڭگو - بيرما ەكونوميكالىق ءدالىزى جانە ءىرى نىساندار سەلبەستىگى بيرما جاقتىڭ جەلى بويىنداعىلاردىڭ جۇمىستانۋىنا جانە ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا دەم بەرىپ، جەرگىلىكتى ورىنداعى حالىقتىڭ تۇرمىس ورەسىن زور دارەجەدە جوعارىلاتتى. جۇڭگو مەن بيرما بەيبىت قاتار تۇرۋ 5 پرينسيبىن امالياتتا ايگىلەۋگە تاباندى بولىپ، حالىقارالىق قارىم - قاتىناستىڭ نەگىزگى ولشەمىنەن جازباي، كوپ جاقتىلىقتى قولداپ، ەركىن ساۋدانى قورعاپ، ءادىل، ۇيلەسىمدى جاڭاشا حالىقارالىق قارىم - قاتىناس ورناتۋدى ىلگەرىلەتۋگە بىرگە ۇلەس قوسادى. ەكى جاق بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى، شىعىس ازيا سەلبەستىگى سياقتى ورىنداردا ءوزارا قولداۋ كورسەتىپ، جۇڭگو − شىعىس وڭتۇستىك ازيا وداعى ەركىن ساۋدا رايونىن قۇرىپ، وڭىرلەردىڭ جاپپاي ەكونوميكالىق سەرىكتەستىك قارىم - قاتىناسى، ”نانحاي تەڭىزى ارەكەت ولشەمىن“ كەڭەسۋ سياقتى جاقتاردا سايكەسۋدى، سەلبەسۋدى جيىلەتەدى.

  لو جاۋحۇي مىنالاردى ءبىلدىردى: ساپار كەزىندە ءتوراعا شي جينپيڭ ۋىنمين زۇڭتۇڭ وتكىزگەن ءبىر قىدىرۋ مەملەكەت ىستەرى قيمىلىنا قاتىناسادى، مەملەكەت ىستەرى اقىلشىسى اڭشان سۋجيمەن كەڭەسىپ، ەكى جاقتى سەلبەستىك حۇجاتتارىن اۋىستىرۋ سالتىنا جانە اڭشان سۋجي وتكىزگەن شاعىن كولەمدى قوناعاسىعا قاتىناسادى، بيرما مەملەكەت قورعانىس ارمياسىنىڭ باس سىليڭى مين اڭلايمەن كەزدەسەدى، بيرما پارلامەنتىنىڭ جانە ساياسي پارتيالاردىڭ باسشىلارىمەن پىكىر اۋىستىرادى ءارى بيرما جاقتىڭ نەگىزگى باسشىلارىمەن بىرگە جۇڭگو مەن بيرما ديپلوماتيالىق قارىم - قاتىناس ورناتقاندىعىنىڭ 70 جىلدىعى جونىندەگى جەلىلەس قۇتتىقتاۋ قيمىلىنا جانە جۇڭگو - بيرما مادەنيەت، ساياحات جىلىن باستاۋ سالتى سياقتى قيمىلدارعا قاتىناسادى. ەكى جاق تاعى بىرلەسكەن مالىمدەمە جاريالايدى.

  لو جاۋحۇي مىنالاردى ءبىلدىردى: ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ بۇل رەتكى بيرماعا ساپارى بيرما جاقتىڭ باسشىلارىمەن بىرگە مىڭ جىلدىق ”تۋىسقاندىق“ سۇيىسپەنشىلىكتى تىلگە تيەك ەتىپ، سەلبەستىك جاساۋدىڭ جاڭا تاراۋىن بىرگە جازىپ، ساياسي قارىم - قاتىناستىڭ ورنىن جوعارىلاتىپ، ءوزارا بايلانىسقان، ءوزارا ۇلاسقان سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، جۇڭگو - بيرما ەكونوميكالىق ءدالىزى قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتىپ، جۇڭگو - بيرما قارىم - قاتىناسىنىڭ اناعۇرلىم جوعارى ورەگە كوتەرىلۋىن ىلگەرىلەتەدى. ءبىرىنشى، ەكى ەلدىڭ بارىس - كەلىسىنىڭ تاريحي تاجىريبەسىن قورىتىندىلاپ، بۇدان كەيىنگى دامۋ جوسپارىن جوبالاپ، ەكى جاقتى قارىم - قاتىناستىڭ ىشكى ءمانىن ونان ارى بايىتىپ، جۇڭگو - بيرما تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرىپ، جۇڭگو - بيرما قارىم - قاتىناسىنىڭ جاڭا ءداۋىرىن اشادى. ەكىنشى، ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“دى جوعارى ساپادا بىرگە قۇرۋ سەلبەستىگىن تەرەڭدەتىپ، جۇڭگو - بيرما ەكونوميكالىق ءدالىزىن ۇعىمدىق جوبادان ناقتى قۇرىلىسقا اينالدىرىپ، ءدالىزدىڭ ءۇش جاقتى تىرەكتىلىگىن جانە ۇلاستىرۋ، تۇتاستىرۋ كەلەلى نىساندارىن بەلسەنە ىلگەرىلەتۋدى جۇزەگە اسىرىپ، ەكى ەلگە جانە ەكى ەل حالقىنا باقىت جاراتادى. ءۇشىنشى، مادەنيەت، ساياحات جىلى سياقتى قيمىلداردى وتكىزۋ ارقىلى گۋمانيتارلىق بارىس - كەلىستى كەڭەيتىپ، ەكى ەل دوستىعىنىڭ حالىق رايى نەگىزىن بەكەمدەيدى. ەكى جاقتىڭ بىرگە قۇلشىنۋىندا، ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ جاڭا جىل باستالعان ساتتەگى بيرماعا بەلەستىك ساپارىنىڭ، ءسوزسىز، تولىق تابىستى بولىپ، جۇڭگو - بيرما دوستىعىنىڭ بارىس - كەلىس تاريحىنا ايشىقتى ءىز قالدىراتىندىعىنا سەنەمىز.

جاۋاپتى رەداكتور : ءاننا اكىمقان قىزى