اعاجاي-التاي تورابى   ›   اقپارات ايدىنى   ›   ايماقتاعى جاڭالىقتار

كوكتوعاي حالىقارالىق قار شاڭعى الاڭى رەسمي اشىلدى

  كوكتوعاي حالىقارالىق قار شاڭعى الاڭى رەسمي اشىلدى

  التاي گازەتىنىڭ ءتىلشىسى مەرەي كارىباي قىزى، ۇسىنىس ەتىلگەن ءتىلشى حۋ جينلياڭ حابارلايدى. 11 ـ ايدىڭ 25 ـ كۇنى تۇستەن بۇرىن «جىبەك جولىمەن ساياحاتتاپ، قار ـ مۇزدان ءلاززاتتانۋ» اتىنداعى 14 ـ كەزەكتى شينجياڭ قىسقى ساياحات كاسىبى ساۋدا كورمەسىنىڭ كوكتوعاي حالىقارالىق قار شاڭعى الاڭىنداعى دەڭگەي پارقى 900 مەترلىك سىرعاناۋ جارىسى ارناۋلى جولىنىڭ اشىلۋ سالتى جانە تەڭىز دەڭگەيىنەن 1200 مەتر بيىكتەگى قار شاڭعى جٶلىمەن سىرعاناۋ قيمىلى سالتاناتتى تۇردە وتكىزىلدى. ەلىمىزدىڭ جەر ـ جەرىنەن كەلگەن قار شاڭعى سپورتشىلارى مەن قار شاڭعى اۋەسكەرلەرى اسقار تاۋدىڭ تەرەڭ قويناۋىندا قار شاڭعى تەپتى.

  ۇعىسۋىمىزشا، دەڭگەي پارقى 900 مەترلىك بۇل سىرعاناۋ جارىسىنىڭ ارناۋلى جولى ەلىمىزدەگى اسقار تاۋدان سىرعاناۋ حالىقارالىق جارىسىنىڭ قاجەتىن قاناعاتتاندىراتىن قار شاڭعى جولى، قار شاڭعى جٶلىنىڭ ۇزىندىعى 3405 مەتر، ەڭ ۇلكەن كولبەۋلىگى %41.87، ەڭ جوعارى دەڭگەي پارقى 900 مەتر، كەڭدىگى 52 مەتر بولىپ، ەلىمىزدە ءبىرىنشى ورىندا تۇرادى ەكەن. سونىمەن بىرگە، كوكتوعاي قار شاڭعى الاڭى باستاۋىش، ورتا، جوعارى دارەجەلى قار شاڭعى جولىنان 44 ىن سالۋدى جٶسپارلاپ وتىر. وسى ارناۋلى قار شاڭعى جولىنان تىس، مەملەكەت دارەجەلى تاعى 2 قار شاڭعى جٶلى بار. ونىڭ ءبىرى، ەلىمىزدەگى ەڭ ۇزىن قار شاڭعى جٶلى، ۇزىندىعى 9 كيلومەترگە جەتەدى؛ ەندى ءبىرى، ەلىمىزدەگى ەڭ تىك قار شاڭعى جٶلى، بيىكتىك پارقى 227 مەتر، ۇزىندىعى 295.84 مەتر، ەڭ بيىك جەرى تەڭىز دەڭگەيىنەن 2982 مەتر، ەڭ الاسا جەرى 2755 مەتر بيىك، ورتاشا كولبەۋلىگى %71.28.

  «كوكتوعاي حالىقارالىق قار شاڭعى الاڭىنىڭ تاۋ سىلەمى پەرپەنديكۋليار دەڭگەي پارقى 1200 مەتر، جالپى حالىقتىڭ قار شاڭعى تەبۋ قاجەتىن قاناعاتتاندىرىپ قالماستان، حالىقاراداعى ەڭ جٶعارى دارەجەلى جارىس _ وليمپيادا جينالىسىنىڭ قار ٴۇستى جارىسىن وتكىزۋ قاجەتىن قاناعاتتاندىرا الادى. بۇل رەتكى قيمىل ايماعىمىزدىڭ قىسقى ساياحات كاسىبىنىڭ دامۋىن ىلگەرىلەتىپ، قىسقى ساياحات ٴتۇرىن كوبەيتۋدە ماڭىزدى مانگە يە» ـ دەدى ايماقتىق پارتكومنىڭ مۇشەسى، اكىمشىلىك مەكەمەسىنىڭ ورىنباسار ءۋاليى ۋاڭ جۇن ـ ان.

  ۇعىسۋعا قاراعاندا، التاي تاۋى كوكتوعاي حالىقارالىق قار شاڭعى الاڭى كوكتوعاي كورىنىس رايونىنا ورنالاسقان، كوكتوعاي اۋدان قالاشىعىنان 68 كيلومەتر قاشىقتىقتا، يەلەگەن جەر اۋماعى 23 شارشى كيلومەتر ەكەن. مۇنىڭ ىشىندەگى تابيعي قارلى القاپتىڭ اۋماعى 20 شارشى كيلومەتر، قار شاڭعى جولىنىڭ اۋماعى ءبىر ميلليون 930 مىڭ شارشى مەتر، قارلى ماۋسىمى 7 ايعا جالعاسادى.قارلى مەزگىلى، قار شاڭعى جولىنىڭ ۇزىندىعى، كولبەۋلىگى جانە دەڭگەي پارقى ەلىمىزدە الدىڭعى ورىندا، 2020 ـ جىلعى قىسقى وليمپيادا سپورتشىلارىنىڭ جاتتىعۋ بازاسى ەتىپ تۇراقتاندىرىلدى.بيىل قىستا جوعارى دارەجەلى 11 قار شاڭعى جولىن اشادى. مۇنان دا ماڭىزدىسى، قار شاڭعى الاڭى تەڭىز دەڭگەيىنەن 2000 ـ 3200 مەتر بيىكتىكتە، كەرى تەمپەراتۋرا قاباتىنا ورنالاسقاندىقتان، اۋا تەمپەراتۋراسى باسقا وڭىرلەردەن ℃10 ـ ℃5 جوعارى.

  «بۇل جەردىڭ قارلى مەزگىلى، كليماتى، قار ساپاسى ايتا قالسىن، ادامدى تاڭ قالدىرادى» ـ دەدى شىعىس سولتۇستىكتەن كەلگەن قار شاڭعى اۋەسكەرى جياۋ شۋەچۇڭ.

  «كوكتوعاي حالىقارالىق قار شاڭعى الاڭىنىڭ قۇرىلىس قادامىن جەدەلدەتىپ، شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ ءتاسىلىن بەلسەنە ساپالىلاندىرىپ، قىزمەت وتەۋ نىسانىن كوبەيتىپ، قۇرىعىلاردى كەمەلدەندىرىپ، بۇل جەردى اس ـ سۋ، كوڭىل اشۋ، قار شاڭعى تەبۋ ءبىر تۇلعالانعان ەرەكشەلىككە يە قىسقى ساياحات ماركاسىنا، ايماعىمىزدىڭ ءتىپتى، اۆتونوميالى رايونىمىزدىڭ قار ـ مۇز ەكونوميكاسىن دامىتۋداعى ماڭىزدى قوزعاۋشى كۇشكە اينالدىرىپ، ايماعىمىزدىڭ ساياحات كاسىبىندە شينجياڭعا ۋاكىل اتىنان ەلىمىزدىڭ الدىڭعى قاتارىنا وتۋىنە كوكتوعايدىڭ ۇلەسىن قوسامىز» ـ دەدى كوكتوعاي اۋداندىق پارتكومنىڭ ورىنباسار شۋجيى، اۋدان اكىمى جەڭىسبەك توقتارقان ۇلى.

  سول كۇنى دۇنيە جۇزىلىك ءىرى گەننيس كۋالىگىن بەرەتىن ءمانساپتى حۋ جيە كوكتوعاي قار شاڭعى الاڭىنا «قار شاڭعى جولىنىڭ تەڭىز دەڭگەيىنەن پارقى ەڭ ۇلكەن قار شاڭعى الاڭى» دەگەن تاقتايشانى بەردى. ۇعىسۋعا قاراعاندا، شاڭحاي دۇنيە جۇزىلىك گەننيس باس شتابىنىڭ دالەلدەۋىنشە، كوكتوعاي حالىقارالىق قار شاڭعى الاڭى تەڭىز دەڭگەيىنەن 1219.563 مەترلىك پارقىمەن «قار شاڭعى جٶلىنىڭ تەڭىز دەڭگەيىنەن دەڭگەي پارقى ەڭ جوعارى قار شاڭعى الاڭى» اتاعىن العان.

جاۋاپتى رەداكتور : ءاننا اكىمقان قىزى