اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   مادەنيەت مايەگى

قوناق كۇتۋ ادەبى

  قوناق كۇتۋ ادەبى

  حالقىمىزدىڭ ادەت-عۇرپى مەن سالت-داستۇرىنە ەنىپ كەتكەن ءبىر قاسيەت ـــ قوناقجايلىلىق. قوناق كۇتكەندى ءبارىمىز بىردەي جاقسى كورگەنىمىزبەن، قوناق شاقىرۋدىڭ نەمەسە كۇتپەگەن قوناقتى كۇتىپ الۋدىڭ وزىندىك ءبىر ادەبى بولادى. مۇندايدا ادام ءوزىنىڭ كوڭىل-كۇيىن كوتەرۋدى عانا ەمەس كەلگەن قوناقتاردىڭ دا كوڭىلدى وتىرعانىن ويلاۋ كەرەك. سول سەبەپتى نازارلارىڭىزعا قوناق كۇتۋدىڭ باستى ەرەجەلەرىن ۇسىنامىز.

  1. ەڭ اۋەلى قوناقتار كەلەتىن ۋاقىتقا دەيىن جاسايتىن جۇمىستارىڭىزدى ءتىزىپ ءبىر پاراققا جازىپ شىعىڭىز. ەشتەڭەنى نازاردان تىس قالدىرۋعا بولمايدى.

  2.مەرەكەگە قاراي بولمەلەردى بەزەندىرىپ شىعىڭىز. بۇل دا ادامنىڭ كوڭىلىن كوتەرىپ، ەرەكشە قۋانىش سىيلايدى. ماسەلەن، ءبىر شوق گۇلىن ۇستەل ۇستىنە قويعان وتە ادەمى كورىنەدى. ال قىسقى ۋاقىتتا ۇلكەن ءارى جالپاق گۇل سالعىشقا ءتۇرلى-ءتۇستى اينەك شارلاردى سالىپ، ىشىنە سۋ قۇيىپ قويساڭىز بولادى. ال ونىڭ جان-جاعىنا ارنايى سۋدىڭ ۇستىندە قالقىپ تۇراتىن شامداردى قويىڭىز. بۇل كەشكى اسقا ارنالعان بەزەندىرۋ. ەگەر دە تۇسكى اسقا شاقىرساڭىز شامدارسىز تەك شارلاردىڭ ءوزىن سالىپ ارلەڭىز.

  3. ەدەندەر مەن توسەلگەن كىلەمدەردىڭ تازالىعىنا ءمان بەرىڭىز. كەلگەن ادام مىندەتتى تۇردە مۇنىڭ ءبارىن اڭعاراتىن بولادى.

  4. ۇيدەگى زاتتاردىڭ شاڭىن ءسۇرتۋدى ۇمىت قالدىرماڭىز. شاڭ باسقان تەلەديدار كوزگە وعاش كورىنەتىنى بەلگىلى. سوندىقتان شاڭ تۇرعان جەرلەردى ءسۇرتۋدى كەيىنگە قالدىرماڭىز. بارلىق جەردىڭ تازا، جيناقى بولعانى ءجون.

  5. قوناقتارمەن ءتۇرلى ويىنداردى ويناۋعا بولادى. كەلەتىن قوناق مەيلى ءسىزدىڭ تۋىسىڭىز نە دوس-جاراندارىڭىز بولسىن ولارمەن بىرگە ويىن ۇيىمداستىرىپ، جۇلدەگەرلەرگە شاعىن سىيلىق تاپسىرۋدى ۇمىتپاڭىز.

  6. ءۇي كيىمىڭىزدى اۋىستىرىپ الىڭىز. ءۇي قوجايىنى رەتىندە بارىنشا جارقىراپ كيىنبەي، ءوز ادەبىن ۇستانىڭىز.

  7. ءۇي ءىشىنىڭ اۋاسى تازا، بولمەلەردەن جاعىمسىز ءيىس شىعىپ تۇرماعانىن قاداعالاڭىز.

  8. ەشقاشان جاقتىرماعان كەيىپپەن قوناقتى قارسى الماڭىز.

  9. قوناقتى «ءسىزدى كورگەنىمە قۋانىشتىمىن!»، « قوش كەلدىڭىزدەر!» دەپ ءىلتيپات ءبىلدىرىپ قارسى الۋ كەرەك.

  10.قوناقتاردى قاي ۋاقىتقا شاقىراتىنىڭىزدى الدىمەن سول ادامدارمەن بىرگە اقىلداسىپ شەشۋ كەرەك. سونىمەن قاتار قوناقتاردىڭ سانىن دا ءبىلىپ العان ارتىقتىق ەتپەيدى.

  11. قوناقتارمەن تانىسۋ كەزىندە ەڭ الدىمەن ايەل ادامنىڭ قول سوزعانى ءجون. ەگەر قوناق كەشىگىپ كەلسە، وتىرعانداردىڭ بارلىعىمەن بىردەي امانداسىپ شىعۋى شارت ەمەس. تەك باسىن يزەپ امانداسسا بولعانى.

  12.داستارحان جايىلعان ۇستەلگە شاقىرمايىنشا بارىپ وتىرىپ العان ادەپسىزدىككە جاتادى. ال «جايعاسىڭىزدار» دەگەن شاقىرتۋدى ەستىگەندە ءبىرىنشى ايەلدەرگە جول بەرىپ، سودان كەيىن ەر ادامدار جايعاسادى.

  13.قوناقتار كەتكەنشە ءۇيدى جيناستىرماڭىز، بۇل دا قوناققا دەگەن قۇرمەتتىڭ بەلگىسى.

جاۋاپتى رەداكتور : ءاننا اكىمقان قىزى