اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   دەنساۋلىق

بالا كۇتىمىندەگى ەسكەرەر جايتتار

  بالا سىلاپ-سيپاۋمەن وسەدى دەمەكشى، بالا كۇتىمى، بالا تاربيەسى، تاعامى، كيىمى جونىندە جالپى بالانى وسىرۋگە دەيىنگى تاقىرىپتار وسى كۇندە وتە كوپ. الايدا ءاربىر اتا-انا بالاسىنىڭ تاربيەسىندە ءوز ءادىس-تاسىلدەرىن قولدانادى. كوپشىلىگى ءوز اتا-انامىز ءبىزدى وسىلاي تاربيەلەگەن دەپ قاتالدىق تانىتاتىنى دا جوق ەمەس. دەگەنمەن، بالانى باپتاپ، قاعىپ وسىرۋدە، ونىڭ تاربيەسىندە مۇقياتتىلىق قاجەت. سەبەبى بالا ءسىزدىڭ ەرتەڭگى ايناڭىز ەكەنىن ۇمىتپاڭىز.

  بالا ويىنشىقتارىن تاڭداۋ

  بالاعا ويىنشىقتى ءوز جاسىنا قاراي الۋ كەرەك جانە بىردەن كوپ ويىنشىق الۋعا بولمايدى. سەبەبى بالانىڭ ءبىر ويىنشىققا جاقسىلاپ كوڭىل اۋدارۋىنا، جان-جاقتى زەر سالىپ قاراۋىنا مۇمكىندىك جاساۋ كەرەكسىز. سونىمەن قاتار بالا ويىنشىقتارى بارىنشا جەڭىل بولعانى ءجون. سوندا عانا بالا ونىمەن ەركىن ويناي الادى. بالانىڭ ويناۋىنا ۇساق زاتتى بەرۋگە بولمايدى، ول تاماعىنا كەتىپ قالۋى مۇمكىن.

  • 3 ايلىق بالاعا ويىنشىق تەك كوڭىل اۋدارىپ قاراۋ ءۇشىن عانا قاجەت. مىسالى، شار، بالىق، ۇيرەك ت.ب. ويىنشىقتار.

  • 3 ايدان 6 ايعا دەيىنگى بالالارعا قولىنا ۇستاۋعا ىڭعايلى ويىنشىقتار، ياعني ساپتى سىلدىرماقتار، رەزەڭكەدەن جاسالعان دىبىس شىعاراتىن قۋىرشاقتار، جانۋارلار، قۇستار سەكىلدى ويىنشىقتار جارايدى.

  • 6 ايدان باستاپ بالالارعا ءار ءتۇرلى فورماداعى رەزەڭكەدەن، اعاشتان ت.ب. جاسالعان ويىنشىقتار ساتىپ الۋعا بولادى. سونىمەن قاتار دىبىس شىعاراتىن ويىنشىقتار بالا ءتىلىنىڭ تەز جەتىلۋىنە جانە ءسوزدى تۇسىنۋىنە ىقپال جاسايدى. بالا ويىنشىققا نازار اۋدارا قاراپ، ولاردان شىققان دىبىستى كوڭىل ءبولىپ تىڭدايدى.

  • 9-12 ايلىق بالاعا شىعىرشىقتى پيراميدالار، تەكشەلەردى (كۋبيكتەر)، ت.ب. ويىنشىقتار بەرۋگە بولادى. ەسىڭىزدە بولسىن، ەمىزۋلى بالاعا قاتتى قاعازدان، تۇكتى ماتادان جاسالعان ويىنشىقتاردى بەرۋگە بولمايدى. بالانى شومىلدىرۋ

  بوبەكتى 6 اي تولعانشا كۇن سايىن شومىلدىرۋ كەرەك. ال 6 ايدان اسقان سوڭ كۇنارا شومىلدارادى. نارەستەنى شومىلدىراتىن سۋدىڭ تەمپەراتۋراسى 35-36 بولعان دۇرىس. ال العاشقى 3 اپتانىڭ ىشىندە سۋدىڭ تەمپەراتۋراسى بۇدان جىلى بولۋى كەرەك، ياعني 36-37. ۆانناداعى سۋدىڭ تەمپەراتۋراسىن قولمەن ەمەس، تەرمومەترمەن ولشەگەن ءجون. ال بولمە تەمپەراتۋراسى 20-22 بولۋى ءتيىس، ال نارەستەنى شومىلدىرعاندا 22-24 بولعان ءجون.

  شومىلدىرۋ

  بالانى جالىقتىرىپ قاجىتپاۋى كەرەك. 6 ايعا تولماعان بالانى ۆاننادا 5 مينۋتتان ارتىق ۇستاۋعا بولمايدى. ال 6 ايدان اسقان سوڭ 10 مينۋت شومىلدىرا بەرەسىز. قىس ايلارىندا بالانى كەشكە جاتار الدىندا شومىلدىرعان دۇرىس. ال جاس مەزگىلىنىڭ كەز كەلگەن ۋاقىتىندا شومىلدىرۋعا بولادى. ەسىڭىزدە بولسىن، نارەستەنى تاماقتاندىرعاننان كەيىن 1 ساعاتتان سوڭ شومىلدىرۋ كەرەك. ال كۇنىنە 1 رەتتەن ارتىق شومىلدىرۋعا بولمايدى. سونىمەن قاتار شومىلعان بالانى جارتى ساعات نەمەسە 1 ساعاتتان سوڭ عانا دالاعا شىعارۋعا بولادى. بالانى سەرۋەندەتۋ بالانى جىلدىڭ كەز كەلگەن مەزگىلىندە سەرۋەندەتۋ كەرەك، تەك جەلدى، جاڭبىرلى كۇندەرىنەن باسقا. تازا اۋادا كوپ بولعان بالا جاقسى وسەدى، اۋرۋعا از شالدىعادى. تازا اۋا ءسابيدىڭ تابەتىن اشادى، تاعامنىڭ جاقسى قورىتىلۋىنا ىقپال جاسايدى جانە قان اينالىمىن جاقسارتادى. جاز ايلارىندا بوسانعان ايەلدەر بالالارىن تۋعاننان كەيىن كوپ ۋاقىت وتپەي-اق دالاعا شىعارۋعا بولادى. ال قىستا تۋعان بالانى اۋانىڭ تەمپەراتۋراسى 10°س تومەن بولماسا، 2-3 اپتادان كەيىن شىعارادى.

  العاشقى سەرۋەندى 10 مينۋتتان ارتىق سوزۋعا بولمايدى. ال 1 ايلىق بالا تازا اۋادا 40 مينۋت بولعانى دۇرىس. كەيىن بىرتە-بىرتە 5-10 مينۋتتان قوسىپ وتىرادى دا، ءسابي 3 ايعا تولعاندا سەرۋەنگە شىعارۋ ۋاقىتىن كۇنىنە 4 ساعاتقا دەيىن جەتكىزەدى. سۋىق ۋاقىتتا 2،5-3 ايلىق بالانى كۇنىنە 2-3 رەت دالاعا شىعارسا بولادى. الايدا سەرۋەندەۋ ۋاقىتى بارلىعىن قوسقاندا 2 ساعاتتان اسپاۋى ءتيىس.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • ايماقتىق ءتورت باسشىلىق القانىڭ باسشىلارى قۇربان ايت بايلانىسىمەن قارت باسشىلاردان، قارت جولداستاردان حال سۇرادى
  • 3 - كاسىپ ءبىرىنشى ارتۋ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالدى
  • تيانشان ۇلكەن اڭعارى قوناق قابىلدادى
  • اۆتونوميالى رايون قۇربان ايت مەرەكەسى شاي ءماجىلىسىن وتكىزدى