اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   دەنساۋلىق

كۇننىڭ ىستىعى ادام اعزاسىنا قالاي اسەر ەتەدى؟

  

ادام تىنىس الا الاتىن ەڭ جوعارى تەمپەراتۋرا شەگى 116 گرادۋس بولعانىمەن، جازداعى +30 گرادۋس ىستىققا توتەپ بەرۋدىڭ ءوزى وڭاي ەمەس. جازدا تىمىرسىق اۋادا تىنىس الۋ، اسىرەسە قالا تۇرعىندارى ءۇشىن اۋىر: اسفالت، كولىك ءتۇتىنى، كوپ قاباتتى عيماراتتار. شىلدەنىڭ شىلىڭگىر ىستىعى ءبارىمىزدىڭ ابىگەرگە سالۋدا. كۇننىڭ ىستىعى ادام اعزاسىنا قالاي اسەر ەتەدى؟

  جۇرەك اۋرۋلارى

  ىستىق اۋا رايىندا جۇرەك-قان تامىرلار جۇيەسى زارداپ جەگەدى. قاپىرىق كۇن اۋانىڭ قۇرعاۋىنا، ناتيجەسىندە وتتەگىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە الىپ كەلەدى. جاستار ءۇشىن مۇنداي وزگەرىس اسا قاتتى قيىندىق تۋدىرمايدى: ولاردىڭ دەنەسىندەگى تەرمورەتتەگىش مەحانيزمزى ءتيىمدى جۇمىس ىستەيدى. ال، جاس ۇلعايعان سايىن ىستىق اۋا رايى ازاپقا اينالادى.

  نەگە جۇرەك قان تامىرلار جۇيەسىنىڭ جۇمىسى كۇن ىسىعان ساتتە قيىندايدى؟ بۇل جۇيە تەرمورەتتەۋ مەحانيزمى كەزىندە بەلسەندى قىزمەت اتقارادى. اۋا رايى قۇرعاق ءارى ىستىق بولعان كەزىندە قان ۇيىپ، ترومبتاردىڭ تۇزىلۋىنە الىپ كەلەدى. ال، قاننىڭ ۇيۋى — ينسۋلتتىڭ باستى سەبەبى.

  ودان بولەك، اپتاپ ىستىق كەزىندە اتموسفەرالىق قىسىم السىرەيدى. بۇل جاعدايدا گيپەرتونيكتەر دە، قان قىسىمى تومەن ادامدار دا جاپا شەگەدى. ساۋ ادامداردىڭ وزدەرى دە كۇن تەمپەراتۋراسى ارتۋىمەن بىرگە، جۇرەك سوعىسى ارتىپ، تامىرلارى كەڭەيە باستايتىندىقتان جۇرەك اينۋ، كوزدىڭ قاراۋىتۋى، السىزدىكتى سەزىنۋى ابدەن مۇمكىن.

  سۇيىقتىقتىڭ جەتىسپەۋشىلىگى

  كۇن ىسىعان ساتتەن باستاپ، تەرشەڭدىك ءورشي تۇسەدى. قانشا جەردەن ادامعا جاعىمسىز اسەر ەتسە دە، بۇل ءۇردىس ادامنىڭ اعزاسى ءۇشىن قاجەت. ول اعزا جۇمىسىن ءبىر قالىپقا كەلتىرىپ، دەنەنى سالقىنداتۋعا اسەر ەتەدى.

  دەگەنمەن، تەرشەڭدىك قانشالىقتى پايدالى بولسا، ونىڭ زيانى دا سونشالىقتى. تەرمەن بىرگە دەنەدەن تەك سۇيىقتىق قانا ەمەس، پايدالى تۇز بەن مينەرال دا شىعادى. سونىڭ ىشىندە، زات الماسۋ ۇردىسىنە پايدالى كالي مەن ماگنيدىڭ شايىلۋى بايقالادى. ادام كۇن ىستىقتا بەلسەندى قيمىلداعان سايىن 5-6 ليتر سۇيىقتىقتان ايىرىلادى. مينەرالداردىڭ ازايۋى باس اۋرۋى مەن السىزدىككە الىپ كەلەدى.

  مازاسىزدىق پەن اشۋشاڭدىق

  كۇننىڭ ىستىعى تەك ادامنىڭ فيزيكالىق جاعدايىنا عانا ەمەس، پسيحيكالىق دەنساۋلىعىنا دا اسەر ەتەدى. عالىمدار اۋا تەمپەراتۋراسى كوتەرىلگەن كەزدە ادامنىڭ اشۋشاڭدىق دەڭگەيى دە ارتادى دەگەندى دالەلدەگەن.

  ودان بولەك، جوعارى تەمپەراتۋرا ءار ادامعا ءارتۇرلى اسەر ەتەدى. ءبىرىنىڭ بويىندا ادرەنالين گورمونى كوبىرەك بولىنەدى، سايكەسىنشە بەلسەندى بولا تۇسەدى. ال، كەيبىرەۋىندە كەرىسىنشە نوادرەنالين گورمونى ارتادى. ول باياۋ قيمىلداپ، اسىقپاي ويلانادى ءارى ۇيقى مازا بەرمەيدى.

  قالاي كۇرەسۋگە بولادى؟

  ماماندار كۇن ىستىقتا دەنساۋلىقتى قالاي ساقتاۋعا بولاتىندىعىن بىلايشا تۇسىندىرەدى

  • جۇرەك اۋرۋى، قان قىسىمى مەن قانتامىرلارىنىڭ دەرتى بار ادامدارعا دالاعا شىقپاعان دۇرىس. ولار ارنايى سالقىنداتىلعان بولمەدە جۇمىس جاساعانى نە دەمالعانى ءجون. ودان بولەك، كالي مەن ماگنيگە باي جەمىس-جەيدەكتەردى كۇندەلىكتى راتسيونعا قوسقان ارتىق ەتپەيدى. ال، كوشەگە شىققان جاعدايدا ارنايى قولشاتىر ۇستاپ، باس كيىم كيۋدى، قوسىمشا ارنايى ءدارى دارمەك الىپ ءجۇرۋدى ۇسىنادى.

  • سۇيىقتىقتى كوبىرەك تۇتىنۋ: تەك قانا سۋ ەمەس، ازداعان قانتتى شىرىن، شاي، كومپوت. ودان بولەك، گازدالعان مينەرالدى سۋسىندار جوعالعان ەلەكتروليتتەردى قالپىنا كەلتىرەدى. ال، الكوگولدى ونىمدەردەن اۋلاق بولعان ءجون.

  • ماماندار جەڭىل ءارى كەڭ كيىم كيگەن دۇرىس دەيدى. سينتەتيكا ماتەريالىنان مۇلدەم باس تارتقان ءجون.

  • كۇن ىستىقتا ەسىنەن تانعان جاعدايدا ليمفوۋز ايماعىنا، قول مەن قۇلاقتىڭ ارتقى جاعىنا مۇز تاقاعان ءجون.

  • ءوز دەنساۋلىعىڭىزدى كۇتىپ ءجۇرىڭىز.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • ىلە تۇلپارى حالىقارالىق ساياحات مەرەكەسى باستالدى
  • [شينجياڭ جاقسى جەر] جايلاۋ كوركى
  • شينجياڭ قابا: بۇلتتار اراسىنداعى نارىن جايلاۋى
  • 7 - رەتكى بۇكىل مەملەكەتتىك شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ قىزمەت ءماجىلىسى اشىلدى