اعاجاي-التاي تورابى   ›   زاڭ-تارازى   ›   عىلىمي ماقالالار

لي شۋەرۇي: ادال رۋحىمەن وتان ءۇمىتىن اقتاپ، ىستىق قانىن دوس ەل ءۇشىن توكتى

لي شۋەرۇيدىڭ سۋرەتى. شينحۋا اگەنتتىگى تاراتقان

  شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 6 - ايدىڭ 25 - كۇنى چاڭشادان بەرگەن حابارى (ءتىلشى ياڭ جيان). شىعىس حۋناننىڭ تاۋلى رايونىنداعى چاليڭ اۋدانى − قىزىل قۇتتى مەكەن. كوپتەگەن توڭكەرىس ارداگەرى وسى ارادان اتتانىپ، ومىرلەرى جانە ىستىق قاندارى ارقىلى ادال رۋحىمەن وتان ءۇمىتىن اقتاۋدىڭ ەرلىك ءومىرىن بەدەرلەپ، ەسىمدەرى ەل ءىشى - سىرتىنا تارالدى. لي شۋەرۇي انە سولاردىڭ ءبىرى.

  1914 - جىلى 5 - ايدىڭ 20 - كۇنى لي شۋەرۇي حۋنان ولكەسىنىڭ چاليڭ اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. وتباسى كەدەي بولعاندىقتان، 12 جاسىنان باستاپ اكەسىنە ىلەسىپ سىرتقا شىعىپ جالدامالى جۇمىس ىستەيدى. 1931 - جىلى لي شۋەرۇي جۇڭگو جۇمىسشى - ديقان قىزىل ارمياسىنا قاتىناسادى. كەلەسى جىلى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنا مۇشە بولادى.

  لي شۋەرۇي قىزىل 17 - شى 51 - تۋان 1 - يىڭ 1 - ليانىندا ىلگەرىندى - كەيىندى بانجاڭ، پايجاڭ، ورىنباسار ليانجاڭ سياقتى مىندەتتەر وتەپ، اسكەري بولىممەن بىرگە حۋنان، جياڭشي جانە حۋنان، حۋبەي، سىچۋان، گۇيجوۋ بازالارىندا اينالا سوعىس جۇرگىزەدى. 1935 - جىلى 11 - ايدا لي شۋەرۇي قىزىل 2 - باعىت ارمياعا ىلەسىپ ۇزاق جورىققا قاتىناسادى، 1936 - جىلى 10 - ايدا سولتۇستىك شانشيگە جەتەدى.

  1937 - جىلى بۇكىل ەلىمىزدە جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس بۇرق ەتە تۇسكەننەن كەيىن، لي شۋەرۇي اسكەري بولىمگە ىلەسىپ شىعىستا حۋاڭحىدان ءوتىپ، حۋابەيداعى جاۋدىڭ ارتقى شەبىنە شەرۋ تارتادى. حۋايروۋ تارماق اترەتىنىڭ سانمۋجاڭى، جىڭتاي ۇلكەن اترەتىنىڭ باستىعى، 4 - ارميا بولىمشە رايونى 5 - تۋانىنىڭ ورىنباسار تۋانجاڭى، شانشي - شاحار - حىبەي اسكەري رايونى جاستار تارماق اترەتىنىڭ باستىعى سياقتى مىندەتتەر وتەيدى. قوسىن باستاپ ”الاستاۋعا“ قارسى تۇرۋ شايقاسىنا قاتىناسىپ، جاۋدىڭ شابۋىلىنا پارمەندى سوققى بەرىپ، شىعىس حىبەيداعى جاۋدىڭ ارتقى شەبىندە جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرۋ بازاسىن بەكەمدەيدى جانە كەڭەيتەدى.

  1946 - جىلى 7 - ايدا 17 - ارميا بولىمشە اسكەري رايونى شىعىس حىبەي اسكەري رايونىنىڭ 13 - بولىمشە اسكەري رايونىنا وزگەرتىلىپ، لي شۋەرۇي سىليڭيۋان بولادى. ارالىقتا لي شۋەرۇي جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ۋاكىلى سالاۋاتىمەن امەريكا تەڭىز ارمياسى قۇرلىقتىق بولىمىندەگى اسكەرلەردىڭ ازات رايونعا شابۋىل جاساعان ”باتىس حىنان وقيعاسى“ن تەكسەرىپ ءبىر جايلى ەتىپ، كەلىسسوز مىندەتىن تابىستى ورىندايدى.

  1947 - جىلى 6 - ايدا شىعىس سولتۇستىك دالا ارمياسىنىڭ جاز ماۋسىمىنداعى شابۋىلىنا سەلبەسۋ ءۇشىن، لي شۋەرۇي بۇيرىق بويىنشا لۋاندۇڭ شايقاسىن جۇرگىزەدى. ول اسكەري ءبولىمدى باستاپ دوس ارميامەن سەلبەسىپ، گومينداڭ قاتىناس قورعانىس ءبولىمىنىڭ جۇڭجياڭ قولباسشىسى تاڭ يشىڭدى قولعا ءتۇسىرىپ، چاڭليدى ازات ەتەدى. 1948 - جىلى 13 - بولىمشە اسكەري رايونىنا قاراستى اسكەري ءبولىمدى باستاپ لياۋشىن شايقاسىنا قاتىناسىپ، شىعىس حىبەي اسكەري رايونى دەربەس 4 - شىسىمەن بىرگە تاڭشانداعى جاۋدىڭ قورعان سىرتىنداعىلارعا ۇستەمەلەپ كومەك بەرۋىنە توسقاۋىلداي سوققى بەرۋ مىندەتىن تابىسپەن ورىنداپ، شىعىس حىبەي اسكەري رايونىنىڭ ماراپاتتاۋىنا يە بولادى. كەيىن بۇيرىق بويىنشا اسكەري ءبولىمدى باستاپ چيڭحۋاڭداۋدى باسىپ الادى، 11 - ايدا چيڭحۋاڭداۋ ازات بولادى. 1949 - جىلى 1 - ايدا لي شۋەرۇي اسكەري ءبولىمدى باستاپ پيڭجين شايقاسىنا قاتىناسىپ، نەگىزگى كۇشپەن سەلبەسىپ تاڭشاندى تارتىپ الادى.

  1951 - جىلى لي شۋەرۇي جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسىنا قاتىناسىپ چاۋشيانعا بارىپ شايقاس جۇرگىزىپ، جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسى 67 - ارميا 200 - شىسىنىڭ شىجاڭى مىندەتىن وتەپ، 1951 - جىلعى شەپ قورعانىس شايقاسىنا قاتىناسىپ، كوپ مارتە ماراپاتتالادى.

  لي شۋەرۇي اسكەري ءبولىمدى باستاپ چاۋشيانعا بارىپ شايقاس جۇرگىزگەن كەز جاڭبىرلى ماۋسىم بولاتىن، جول بويى لاي - باتپاق، وزەن تاسىپ، كوپتەگەن كوپىر مەن جولدى تاسقىن بۇزىپ، اسكەري ءبولىمنىڭ جورىعىنا ۇلكەن قيىنشىلىق تۋدىرادى. ول جورىق بارىسىنداعى يدەيالىق ساياسي قىزمەتتى ويداعىداي ىستەۋدى دەر كەزىندە ورنالاستىرىپ، ءوزى اتتانىسقا كەلتىرىپ، كوماندير - جاۋىنگەرلەردى شابىتتاندىرىپ، قوسىننىڭ اسقاق جىگەرىن باستان - اياق ساقتايدى. جينالاتىن وڭىرگە جەتكەننەن كەيىن، ول اقىلشىلاردى دەرەۋ جەر جاعدايىن بايقاۋعا ۇيىمداستىرىپ، اسكەري كۇشتى جاۋ جاعدايى مەن شايقاس جۇرگىزۋ قاجەتىنە قاراي ورنالاستىرىپ، جينالعان ارالىقتان پايدالانىپ شايقاس جۇرگىزۋدەن ىلگەرگى جاتتىعۋدى باعىتتامالى ۇيىمداستىرىپ، شايقاس دايىندىعىن تولىق، ويداعىداي جاسايدى.

  1951 - جىلى 7 - ايدىڭ 18 - كۇنى لي شۋەرۇي شى پارتكومى مەن تۋان دارەجەلى كادرلار جينالىسىن اشىپ، سوعىس مىندەتىن ورنالاستىرىپ جاتقان كەزدە امەريكا ۇشاعىنىڭ شابۋىلىنا ۇشىراپ، وق ءتيىپ قۇربان بولادى، سول جىلى ول 37 جاستا عانا ەدى. 8 - ايدا لي شۋەرۇي شىنياڭ قالاسى بەيليڭ باقشاسىنداعى امەريكا جيانگەرلىگىنە قارسى تۇرىپ، چاۋشيانعا كومەكتەسكەن قۇرباندار ەسكەرتكىشىنىڭ جانىنا جەرلەنەدى. 1954 - جىلى 5 - ايدىڭ 15 - كۇنى لي شۋەرۇي توڭكەرىستىك قۇربان دەپ تانىلادى.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • اۆتونوميالى رايوننىڭ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 98 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جانە ماداقتاۋ - سيلاۋ جينالىسى سالتاناتپەن اشىلدى
  • التاي ايماعىنداعى ٴار ۇلت كادرلارى مەن بۇقاراسى اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاي، پارتياعا ىلەسىپ، پارتيا قۇرىلعاندىعىنىڭ 98 جىلدىعىن قىزۋ قۇتتىقتادى
  • اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ 9 - كەزەكتى جەتىنشى جالپى ءماجىلىسى اشىلدى
  • شي جينپيڭ امەريكانىڭ زۇڭتۇڭى ترامپپەن ءديدارلاستى