اعاجاي-التاي تورابى   ›   زاڭ-تارازى   ›   عىلىمي ماقالالار

ماۋ انيىڭ: ”بۇيىرسىن نەگە مەكەننەن عانا توپىراق، ومىردە مىناۋ تاۋ - دالا ءبارى جاسىل باق“

ماۋ انيىڭنىڭ سۋرەتى (ماتەريال سۋرەت)

  شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 6 - ايدىڭ 8 - كۇنى چاڭشادان بەرگەن حابارى (ءتىلشى شۋاي ساي). چاۋشيان پيڭان وڭتۇستىك داڭعىلى گۇيساڭجۇندەگى جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسى قۇرباندار قابىرستانىنداعى ءبىر مەتر بيىكتىكتەگى ءبىر مرامور ەسكەرتكىشتىڭ الدىنا ”ماۋ انيىڭ قاھارماننىڭ قابىرى“ دەگەن جازۋ ويىلعان؛ ارت جاعىنا: ”ماۋ انيىڭ جولداس حۋنان ولكەسى شياڭتان اۋدانىنىڭ شاۋشانچۇڭ دەگەن جەرىنەن، جۇڭگو حالقىنىڭ كوسەمى ماۋ زىدۇڭ جولداستىڭ ۇلكەن ۇلى. 1950 - جىلى 11 - ايدىڭ 25 - كۇنى امەريكا جيانگەرلىگىنە قارسى تۇرىپ، چاۋشيانعا كومەك بەرۋ سوعىسىندا ەرلىكپەن قۇربان بولعان. ماۋ انيىڭ جولداستىڭ وتانشىلدىق، ينتەرناتسيوناليزمدىك رۋحى جاس ۇرپاقتاردى ماڭگى تاربيەلەپ جانە جىگەرلەندىرىپ وتىرادى. ماۋ انيىڭ قۇربان ماڭگى جاسايدى!“، - دەپ جازىلعان.

  ماۋ انيىڭ، 1922 - جىلى حۋنان ولكەسىنىڭ چاڭشا قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. 8 جاسىندا شەشەشى ياڭ كايحۇي تۇتقىندالىپ تۇرمەگە تۇسكەن كەزدە، ماۋ انيىڭ دە بىرگە تۇرمەگە قامالادى. ياڭ كايحۇي قۇربان بولعاننان كەيىن، جاسىرىن پارتيا ماۋ انيىڭ مەن ونىڭ 2 ءىنىسىن شاڭحايعا الىپ كەلەدى. كەيىن جاسىرىن پارتيا ۇيىمى ويراندالعاندىقتان، ماۋ انيىڭ مەن ىنىلەرى قاڭعىرىپ دالادا قالادى. ول شاكىرت بولۋ، ەسكى - قۇسقى جيناۋ، گازەت ساتۋ، اربا سۇيرەۋ سياقتى جۇمىستاردىڭ ءبارىن ىستەيدى.

  1936 - جىلى ماۋ انيىڭ ورنالاستىرۋ بويىنشا سوۆەت وداعىنا ۇيرەنۋگە بارادى. سوۆەت وداعىنداعى كەزىندە ول باستابىندا اسكەري - ساياسي مەكتەپتە جانە اسكەري ىستەر شۋەيۋانىندا ۇيرەنۋدە بولادى، كەيىن سوۆەت وداعىنىڭ وتان قورعاۋ سوعىسىنا قاتىناسىپ، بوراعان وققا قاراماستان، ەۆروپا شايقاس مايدانىندا اينالا سوعىس جۇرگىزەدى. 1946 - جىلى ماۋ انيىڭ يان - انعا قايتىپ كەلىپ، سول جىلى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنا مۇشە بولادى. ماۋ انيىڭ ماۋ زىدۇڭنىڭ ”ەڭبەك داشۋەسى ساباعىن تولىقتاپ وقۋ كەرەك“ دەگەن تالابى بويىنشا، ازات رايونداردا جەر رەفورماسى، ۇگىت، حاتشىلىق سياقتى قىزمەتتەرمەن شۇعىلدانادى. ازاتتىقتىڭ العاشقى كەزىندە زاۆودتا پارتكومنىڭ ورىنباسار شۋجيى بولادى. ول ماۋ زىدۇڭنىڭ ۇلى بولسا دا كوسەمنىڭ ۇلىمىن دەپ بۇلدانىپ كورگەن ەمەس، كەرىسىنشە ءارقانداي جەردە دە وزىنە قاتاڭ تالاپ قويىپ، جاي بۇقارامەن بىتە قايناسۋعا قۇلشىندى.

  1950 - جىلى امەريكا جيانگەرلىگىنە قارسى تۇرىپ، چاۋشيانعا كومەك بەرۋ سوعىسى بۇرق ەتە ءتۇستى. باس قۇراعانىنا ۇزاق بولماعان ماۋ انيىڭ چاۋشيانعا بارىپ سوعىسقا قاتىناسۋدى ءوتىنىپ، جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسى قولباسشىلىق بولىمىندە ورىس ءتىلى اۋدارماشىسى جانە حاتشى بولىپ ىستەيدى. ول قىزمەتتە بەلسەندى، مۇقيات، جاۋاپتى بولىپ، ورگان جۇمىستارىنا تەز جاتىلادى.

  1950 - جىلى 11 - ايدىڭ 25 - كۇنى تۇستەن بۇرىن امەريكا اۋە ارمياسىنىڭ بومبىلاۋشى ۇشاعى تۇتقيىلدان ەرىكتىلەر ارمياسى سىليڭبۋىنىڭ كەڭىستىگىنە جاقىنداپ كەلىپ، 10 نەشە ۇيىتىلعان بەنزين بومبى تاستايدى. سوعىس جۇرگىزۋ كەڭسەسىندە قاربالاس قىزمەت ىستەپ وتىرعان ماۋ انيىڭ ەرلىكپەن قۇربان بولادى، ول 28 جاستا عانا ەدى.

  ماۋ زىدۇڭ ماۋ انيىڭنىڭ قۇربان بولعان حابارىن ەستىگەننەن كەيىن، ۇلىنان ايرىلعان قاسىرەتىن زورعا باسىپ: ”سوعىس بولعان سوڭ ءولىم دە بولادى، جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسىنان كوپتەگەن كوماندير - جاۋىنگەر ومىرلەرىن ارنادى، ولاردىڭ قازاسى داڭقتى. ماۋ انيىڭ قاراپايىم ءبىر جاۋىنگەر، مەنىڭ ۇلىم ەكەن دەپ بولەك قاراۋعا بولمايدى“، - دەيدى باياۋ عانا. بۇل − ماۋ زىدۇڭ وتباسىنىڭ جۇڭگو حالقىنىڭ توڭكەرىستىك ىستەرى جولىندا ءوز ءومىرىن ارناعان جاقىندارىنىڭ التىنشىسى.

  ”بۇيىرسىن نەگە مەكەننەن عانا توپىراق، ومىردە مىناۋ تاۋ - دالا ءبارى جاسىل باق. ماۋ زىدۇڭنىڭ ۇلكەن ۇلى ماۋ انيىڭ جات ەلدە قاتەرلى الدىڭعى شەپتە تاڭداۋلى توڭكەرىسشىل جاۋىنگەر بولىپ جەتىلدى، ونىڭ حالىققا دەگەن ادالدىعى، ەرلىكپەن ءوزىن ارناعان قاسيەتى اۋىلداستارىنىڭ ماقتانىشى، ءبىز ونىڭ بويىنان ەرلىك پەن مۇراتتى بايقادىق“، - دەپ باعالادى ماۋ انيىڭ جولداستى شياڭتان قالاسىنىڭ جەرگىلىكتى شەجىرەلەردى زەرتتەۋشىسى حى گىجين.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • شي جينپيڭ شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمىنا مۇشە ەلدەر مەملەكەت باسشىلارى القالار كەڭەسىنىڭ 19 - رەتكى ماجىلىسىنە قاتىناستى ءارى ماڭىزدى ءسوز سويلەدى
  • شي جينپيڭ قىرعىزستاننىڭ پرەزيدەنتىمەن كەزدەستى
  • شينجياڭنىڭ بۋرىلتوعاي اۋدانى: تۇيە باعىمشىلىعىمەن دوڭگەلەك داۋلەتتى ورەگە جەتۋگە قۇلشىنۋدا
  • ءبىر اپتالىق اۋا رايىنان الدىن الا مالىمەت