اعاجاي-التاي تورابى   ›   زاڭ-تارازى   ›   عىلىمي ماقالالار

وتانشىل قولباسشى ياڭ حۋچىڭ: قىزىل تولقىن جوڭكىلىپ، باسىپ ءوتتى بوگەتتى

  ياڭ حۋچىڭنىڭ سۋرەتى

  شينحۋا اگەنتتىگى تاراتقان

  شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 5 - ايدىڭ 22 - كۇنى شي - اننان بەرگەن حابارى (ءتىلشى لي حاۋ). شانشي ولكەسى شي - ان قالاسى چاڭ - ان رايونىنا ورنالاسقان ياڭ حۋچىڭ گەنەرالدىڭ قابىرستاندىعى جىم - جىرت، ايبىندى كورىنەدى، قارسى الدىنداعى قيمابەتكە ”ماڭگىلىك ارداگەر“، ”ۇلت قاھارمانى“ دەگەن جازۋ جازىلعان. وتانشىل قولباسشى، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ناعىز دوسى ياڭ حۋچىڭ وسى ارادا ماڭگىلىك ۇيقىدا جاتىر.

  ياڭ حۋچىڭ 1893 - جىلى شانشي ولكەسى فۋچىڭ اۋدانىنىڭ گانبەي قىستاعىنداعى ءبىر كەدەي ديقان وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1909 - جىلى ول بايلاردىڭ مال - مۇلكىن كەدەيلەرگە تارتىپ بەرۋدى باستى ماقسات ەتكەن جۇڭچيۋ قوعامىن قۇرادى. 1911 - جىلى ۋچاڭ كوتەرىلىسى بۇرق ەتە تۇسكەننەن كەيىن، شانشي حالىقتىق ارمياسىنا قاتىناسىپ، شينحاي توڭكەرىسىنە ات سالىسادى. 1915 - جىلى يۋان شىكايدى جازالاۋ شايقاسىنا قاتىناسادى. 1917 - جىلى شانشي جيڭگو ارمياسى 3 - باعىت ارمياسى 1 - تارماق اترەتىنىڭ قولباسشىسى مىندەتىن وتەيدى. 1921 - جىلى جيڭگو ارمياسى 3 - باعىت ارمياسىنىڭ قولباسشىسى مىندەتىن وتەيدى.

  1924 - جىلى ياڭ حۋچىڭ گومينداڭ پارتياسىنا مۇشە بولادى. 1925 - جىلى حالىقتىق ارمياسى 3 - جۇن 3 - شىسىنىڭ باستىعى مىندەتىن وتەيدى. ول سۇن جۇڭشاننىڭ ”ءۇش ءىرى ساياساتىن“ قولداپ، كوممۋنيستىك پارتيامەن سەلبەستىك ورناتۋدى بەلسەنە قۋاتتاپ، كوممۋنيست ۋي يەچوۋدى ءوزى قۇرعان سۇن جۇڭشان سانمين وفيتسەرلەر مەكتەبى ساياسي ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى مىندەتىن وتەۋگە ۇسىنىس ەتەدى. سودان باستاپ كوممۋنيستەرمەن تاماشا دوستىقتى ساقتايدى. وسى ارالىقتا ياڭ حۋچىڭ كەرتارتپا ميليتاريستەردىڭ قارا تۇنەك ۇستەمدىگىن ءوز كوزىمەن كورەدى ءارى قۇدىرەتتى توڭكەرىس تولقىنىنان شابىت الىپ: ۇلى قۇرلىق شىرت ۇيقىدا جاتقاسىن، قۇتىرىنىپ ايۋاندار دۇرلىگەد، گاۋتايحۋادا قالدى ءۇيىلىپ باس سۇيەك، قىزىل تولقىن بوگەتتەردى بۇزدى كەپ، - دەپ جازادى.

  1927 - جىلى ياڭ حۋچىڭ حالىقتىق توڭكەرىستىك ارميا بىرلەسكەن ارمياسى 10 - باعىت ارمياسىنىڭ باس سىليڭى مىندەتىن وتەپ، سولتۇستىككە جورىق سوعىسىنا قاتىناسادى. 1929 - جىلى حالىقتىق توڭكەرىستىك ارميا جاڭادان قۇرالعان 14 - شىسىنىڭ باستىعى مىندەتىن وتەيدى. كەيىن 17 - شىسىنىڭ باستىعى، قۇرلىق ارمياسى 7 - جۇننىڭ باستىعى مىندەتتەرىن وتەيدى. 1930 - جىلى 17 - باعىت ارمياسىنىڭ باس قولباسشىسى، شانشي ولكەلىك ۇكىمەتتىڭ ءتوراعاسى، شي - ان سۇيجيڭ مەكەمەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى مىندەتتەرىن وتەيدى. ياڭ حۋچىڭ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى باتىس سولتۇستىك ەرەكشە تارماق ءبولىمىنىڭ قىزمەتىن استىرتىن قولداپ، كوممۋنيستىك پارتيامەن سەلبەستىك ورناتىپ، جاپون شاپقىنشىلارىنا بىرلەسىپ قارسى تۇرۋدى قۋاتتايدى. 1933 - جىلى سىچۋانعا، شانشيگە كىرگەن قىزىل 4 - باعىت ارميامەن ءوزارا سۇعاناقتىق جاساماۋ كەلىسىمىنە كەلىسەدى. جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى شانشيگە، گانسۋگە كىرگەننەن كەيىن، ول جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ۋاكىلى ۋاڭ فىڭمەن قۇپيا جولىعىپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى ۇلتتىق بىرلىكساپ ساياساتىن بۇكىلدەي قۇپتايتىندىعىن بىلدىرەدى، سونداي - اق جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىمەن بىرلەسىپ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرۋ كەلىسىمىنە كەلەدى، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى 1936 - جىلى كۇزدە جاڭ ۋىنبيندى 17 - باعىت ارمياسىندا تۇراتىن ۋاكىل ەتىپ جىبەرەدى.

  1936 - جىلى 12 - ايدىڭ 12 - كۇنى ياڭ حۋچىڭ جاڭ شۋەلياڭمەن بىرگە بۇكىل ەل حالقى ىنتىماقتاسىپ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرۋ تالابىنا سايكەسىپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى ۇلتتىق بىرلىكساپ ۇندەۋىنە ءۇن قوسىپ، شي - ان وقيعاسىن قوزعايدى. وقيعا تۋىلعاننان كەيىن، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى بەيبىت جولمەن شەشۋدى باتىل دارىپتەيدى، سونداي - اق جوۋ ىنلاي قاتارلىلاردى ۋاكىل ەتىپ شي - انعا جىبەرىپ، جاڭ شۋەلياڭ مەن ياڭ حۋچىڭنىڭ وقيعانى دۇرىس شەشۋىنە كومەكتەسەدى. شي - ان وقيعاسىنىڭ بەيبىت جولمەن شەشىلۋى جاعدايدىڭ وڭالۋىنا دانەكەر بولادى. سودان باستاپ 10 جىلدىق ىشكى سوعىس جاعدايى نەگىزىنەن اياقتاپ، ەل ىشىندە بەيبىتشىلىك باستاپقى قادامدا جۇزەگە اسىپ، گومينداڭ مەن كوممۋنيستىك پارتيانىڭ 2 - رەت سەلبەسۋىنە شارت - جاعداي جاسالادى.

  شي - ان وقيعاسىنان كەيىن، ياڭ حۋچىڭ جياڭ جيەشىنىڭ قىساۋىمەن قىزمەتتەن شەگىنىپ ”شەتەلدەردى ارالاپ تەكسەرۋگە“ كەتەدى. بۇكىل ەلىمىزدە جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس باستالعان سوڭ ەلگە قايتا ورالادى، ىلە - شالا گومينداڭ جاعىنان تۇتقىندالىپ، 12 جىل اباقتىدا جاتادى، اباقتىداعى كەزىندە اقيقات جولىندا باسىن ءباي تىگىپ، مۇراتىنان اينىماي، وتانشىلدىق تۇرعىسىنان باستان - اياق جازبايدى. 1949 - جىلى 9 - ايدىڭ 6 - كۇنى ياڭ حۋچىڭ 56 جاسىندا قاستاندىقپەن جاسىرىن ولتىرىلەدى.

  1950 - جىلى 2 - ايدىڭ 7 - كۇنى شانشي ولكەلىك حالىق ۇكىمەتى ياڭ حۋچىڭدى شي - ان قالاسىنىڭ وڭتۇستىك ماڭىنداعى شاۋليڭيۋان جاعالاۋىنا جەرلەيدى، سونداي - اق ياڭ حۋچىڭ گەنەرالدىڭ قابىرستاندىعىن سالادى. بۇل ارا قازىر بۇكىل مەملەكەت بويىنشا قۇرباندار ەسكەرتكىشى قۇرىلىسى ءتۇيىندى قورعالاتىن ورىن.
 قۇربانداردى ساعىنىشپەن ەسكە الۋ، كەيىنگىلەرگە شابىت بەرۋ، وتانشىلدىق رۋحتى ساۋلەلەندىرۋ ءۇشىن، 2011 - جىلى جەرگىلىكتى ۇكىمەت ياڭ حۋچىڭ گەنەرالدىڭ ەسكەرتكىش سارايىن جاڭالاپ سالدى، سۋرەت، جازۋ، بەينەجازبا، ناقتى كورىنىستەردى اۋەلگى قالپىنا كەلتىرۋ سياقتى تاسىلدەرمەن، تاريحي جاعدايدى ياڭ حۋچىڭ گەنەرالدىڭ ايبىندى دا اسەرلى ومىرىمەن ساباقتاستىرىپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ جۇڭگو توڭكەرىسىنىڭ كەشىرمەلەرىن اناعۇرلىم تۇسىنۋىنە مۇمكىندىك جاسادى.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • ءۇرىمجى شوعىرلاندىرۋ ورتالىعىنان 3 جىلدا جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزىنەن 2200ى قاتىنادى
  • جاڭا دامۋ ۇستانىمىن دايەكتىلەندىرىپ، جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتىپ، ورتا بولىك وڭىرلەردىڭ كوركەيۋىنىڭ جاڭا جاعدايىن قۇلشىنا اشۋ كەرەك
  • مەكتەپ باسقارىپ، ادام تاربيەلەۋ ورەسىن جاپپاي جوعارىلاتىپ، ارميانى قۇدىرەتتەندىرۋ ىستەرىنە دارىندىلار جاعىنان پارمەندى قولداۋ كورسەتۋ كەرەك
  • ءبىر اپتالىق اۋا رايىنان الدىن الا مالىمەت