اعاجاي-التاي تورابى   ›   زاڭ-تارازى   ›   عىلىمي ماقالالار

وتانشىل قولباسشى ياڭ جيە: جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ادال دوسى

  ياڭ جيەنىڭ سۋرەتى
  شينحۋا اگەنتتىگى تاراتقان

  شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 5 - ايدىڭ 21 - كۇنى كۇنميڭنەن بەرگەن حابارى (ءتىلشى زى چياڭ). يۇننان ولكەسى دالي بايىرعى قالاسى گۋاڭۋ جولى ورتا بولەگىندە ەجەلگى «سىحى - ۋتيانجيڭ» اتتى بايزۋ ۇلتىنىڭ ءبىر تۇراعى بار، ول − ولكە دارەجەلى ءتۇيىندى مادەنيەت مۇرالارىن قورعاۋ ورنى. بۇل جۇڭگونىڭ تاياۋ زامانعى ايگىلى ستراتەگياشىسى، اسكەري ىستەر نازارياشىسى ياڭ جيەنىڭ ەجەلگى تۇراعى ەدى. بۇل اراعا ءار كۇنى كوپتەگەن ساياحاتشى كەلىپ تاماشالاپ، ۇزدىك وتانشىل قولباسشى ياڭ جيەنى ەسكە الادى.

  ياڭ جيە، جاناما اتى گىڭ گۋاڭ، بايزۋ، 1889 - جىلى يۇننان ولكەسىنىڭ داليىندا دۇنيەگە كەلگەن. ول قارشادايىنان زەرەك ەدى، «سۇنزىنىڭ اسكەري ايلاسىن» جاتقا بىلەتىن. 1908 - جىلى ياڭ جيە جاپونيا قۇرلىق ارميا وفيتسەرلەر مەكتەبىنە وقۋعا تۇسەدى، كەلەسى جىلى جۇڭگو تۇڭميڭحۇيىنا كىرەدى. 1911 - جىلى ياڭ جيە ەلگە قايتا ورالىپ شينحاي توڭكەرىسىنە قاتىناسادى.

  1915 - جىلى ياڭ جيە وتاندى قورعاۋ سوعىسىنا قاتىناسىپ، سان مارتە ەرلىك كورسەتىپ، قۇرلىق ارمياسى جۇڭجياڭدىعىنا كوتەرىلەدى. 1921 - جىلى ياڭ جيە جاپونياعا قايتا بارىپ، جاپونيا قۇرلىق ارميا داشۋەسىنەن ءبىلىم جەتىلدىرەدى.

  1924 - جىلى ياڭ جيە ەلگە قايتا ورالىپ، ىلگەرىندى - كەيىندى حالىقتىق ارميا 3 - كورپۋسىنىڭ الدىڭعى شەپ قولباسشىسى، حىنان قۇرلىق ارمياسىنىڭ باس تاربيەشىسى سياقتى مىندەتتەر وتەيدى. 1926 - جىلى حالىقتىق توڭكەرىستىك ارمياعا قاتىناسىپ، سولتۇستىككە جورىق سوعىسى مەن ورتا جازىق شايقاسىندا ەلەۋلى ەڭبەك ءسىڭىرىپ، كوزگە تۇسەدى، حالىقتىق توڭكەرىستىك ارمياسى 1 - قۇراماسىنىڭ باس شتاپ باستىعى، باس قولباسشىلىق شتاپىنىڭ ورىنباسار شتاپ باستىعى، ورتالىق قۇرلىق ارميا داشۋەسىنىڭ باس تاربيەشىسى سياقتى ماڭىزدى مىندەتتەر وتەيدى.

  ياڭ جيە سۇن جۇڭشاننىڭ ”سوۆەت وداعىمەن بىرلەسۋ، كوممۋنيستىك پارتيامەن بىرلەسۋ، جۇمىسشى - شارۋالارعا كومەكتەسۋ“ سىندى 3 ۇلكەن ساياساتىن قولداپ، سولتۇستىككە جورىق سوعىسىندا كوممۋنيستەرمەن دوستىق قاتىناس ورناتتى. الايدا سۇن جۇڭشان قايتىس بولعاننان كەيىن، جياڭ جيەشى زور توڭكەرىس جەمىسىن ءوزى قىمقىرىپ الماقشى بولىپ، كوممۋنيستىك پارتيانىڭ كوزىن جويۋعا ۇرىنادى. ياڭ جيە بۇعان اشىق قارسى شىعادى. 1930 - جىلى 12 - ايدا جياڭ جيەشى ورتالىق سوۆەت رايونداردا تۇڭعىش رەت كەرى توڭكەرىستىك ”قورشاپ جويۋ“ جۇرگىزەدى، ياڭ جيە جياڭ جيەشىعا ايتقان ءناسيحاتىنان ناتيجە شىقپاعان سوڭ، ”ونىڭ قىلىعىنا كەكتەنىپ“، قوسىننان شەگىنىپ، شاڭحايعا بارىپ پانالايدى.

  1937 - جىلى بۇكىل ەلىمىزدە جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس بۇرق ەتە تۇسكەننەن كەيىن، ياڭ جيە سوۆەت وداعىندا تۇراتىن ەرەكشە تاعايىندالعان تولىق ۇقىقتى ەلشى مىندەتىن وتەيدى، ول ۇزدىك ديپلوماتيالىق قيمىلدار ارقىلى جۇڭگو ءۇشىن قىرۋار قارجى جانە اسكەري ماتەريالدى توپتاپ، جۇڭگونىڭ شاپقىنشىلىققا قارسى سوعىسىنا پارمەندى كومەك كورسەتەدى. ياڭ جيەنىڭ ساياسي كوزقاراسى جياڭ جيەشىمەن قاراما - قارسى بولعاندىقتان، 1940 - جىلى مىندەتىنەن قالدىرىلىپ، ەلگە قايتارىلادى. سودان باستاپ ول چۇڭچيڭدە بوس ۋاقىتىنان پايدالانىپ كوپتەگەن اسكەري ىستەر نازارياسى تۋىندىلارىن جازىپ، جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرۋدى بەلسەنە ۇگىتتەپ، جياڭ جيەشىنىڭ دارا بيلىگىنە قارسى تۇرىپ، سىرتتا سوۆەت وداعىمەن، ىشتە ءارقايسى پارتيا - توپتارمەن سەلبەستىك ورناتىپ جاپون شاپقىنشىلارىنا تىزە قوسا قارسى تۇرۋدى قۋاتتايدى.

  جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس جەڭىسكە جەتكەننەن كەيىن، جياڭ جيەشى ياڭ جيەنى وزىنە تارتۋ ءۇشىن، وعان يۇننان ولكەسىنىڭ ءتوراعاسى مىندەتىن بەرىپ، لۇڭ يۇننىڭ ىقپال كۇشىن جويماق بولادى، ياڭ جيە بۇدان باس تارتادى. كەيىن جياڭ جيەشى ياڭ جيەنى نانجيڭگە الىپ قالىپ، ءوزىنىڭ ىشكى سوعىس قوزعاۋىنىڭ اقىلشىسى ەتپەكشى بولادى، ياڭ جيە ناۋقاسىن سىلتاۋراتىپ مۇنان تاعى دا باس تارتادى. سودان باستاپ ياڭ جيەنىڭ باسقان - تۇرعانى تۇگەلدەي جياڭ جيەشى تىڭشىلارىنىڭ باقىلاۋىندا بولادى.

  1948 - جىلى 1 - ايدا جۇڭگو گومينداڭ توڭكەرىستىك كوميتەتى رەسمي قۇرىلىپ، ياڭ جيە ورتالىق كوميتەتتىڭ اتقارۋشى مۇشەلىگىنە تاعايىندالىپ، باتىس وڭتۇستىك وڭىردە ۇيىمنىڭ دامۋى جانە قيمىل جاساۋى سياقتى قىزمەتتەردى ۇيىمداستىرۋعا جاۋاپتى بولادى. ول حالىق ازاتتىق سوعىسىنا تىعىز سەلبەسىپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ساياساتتارىن بەلسەنە ۇگىتتەپ، باتىس وڭتۇستىك وڭىردەگى وتانشىل قايراتكەرلەردى تىعىز ىنتىماقتاستىرىپ، جياڭ جيەشىعا قارسى كۇرەس جۇرگىزەدى، سونىمەن قاتار سىچۋان، شيكاڭ، يۇننان ارمياسى كوتەرىلىسىن ۇيىمداستىردى.

  ياڭ جيەنىڭ ادال وتانشىلدىعى، ۇقىق - مارتەبەگە بەرىلمەيتىندىگى، اقيقاتقا تولى ءسوز - ارەكەتى، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ قولداۋى مەن قامقورلىعىنا بولەندى، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ياڭ جيەگە ايرىقشا ءمان بەردى جانە حاۋىپسىزدىگىنە كوڭىل ءبولدى. 1949 - جىلى 6 - ايدا جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى تەلەگرامما جولداپ، ياڭ جيەنى بەيجيڭگە كەلىپ ساياسي كەڭەس 1 - كەزەكتى جالپى ۋاكىلدەر ماجىلىسىنە قاتىناسۋعا ۇسىنىس ەتەدى. الايدا ياڭ جيەنىڭ باتىس وڭتۇستىكتەگى قۇپيا قىزمەتىندە بەلگىلى ناتيجە شىعا باستاعان بولاتىن، ول كەتىپ قالسام قىزمەتكە نۇقسان جەتەمە دەپ الاڭداپ، تەلەگرامما جولداپ، قازىرشە يۇنناننان قول ۇزبەي تۇرۋدى تالاپ ەتەدى.

  1949 - جىلى 9 - ايدا ياڭ جيە شياڭگاڭعا جاسىرىن ۇشىپ بارىپ، سولتۇستىكتەگى ازات بولعان رايوندارعا بارۋعا دايىندالادى. 9 - ايدىڭ 19 - كۇنى گومينداڭ تىڭشىلارى جاعىنان قاستاندىقپەن ولتىرىلەدى. ياڭ جيەنىڭ قاستاندىققا ۇشىراعان حابارى بەيجيڭگە جەتكەندە، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى توتەنشە تۇرشىگىپ، جۇڭگو حالىق ساياسي ءماسليحات كەڭەسى 1 - كەزەكتى جالپى ماجىلىسىندە ءتوراعا ءماجىلىس اتىنان جۇڭگو گومينداڭ توڭكەرىستىك كوميتەتى مەن ياڭ جيەنىڭ وتباسىنداعىلارعا كوڭىل ايتۋ تەلەگرامماسىن جولدايدى.

  1982 - جىلى 6 - ايدا پارتيا مەن ۇكىمەت ياڭ جيەنى توڭكەرىستىك قۇربان دەپ تانىدى.
 ياڭ جيە − جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ادال دوسى، ونىڭ كوممۋنيستىك پارتيانى قولداعاندىعى، جۇڭحۋا ۇلتىنا قوسقان ۇلەسى تاريحقا ماڭگى جازىلادى. قازىر ياڭ جيە دالي قالاسىنداعى قۇرباندار قابىرستاندىعىندا ماڭگىلىك ۇيقىدا جاتىر، ونىڭ وسكەلەڭ وتانشىلدىق قاسيەتى، قايىسپايتىن دەموكراتيالىق رۋحى، وتان ءۇشىن ءوزىن ارناعان قاھارماندىق جىگەرى ۇرپاقتار بويى شۇعىلا شاشا بەرەدى.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • جاڭا دامۋ ۇستانىمىن دايەكتىلەندىرىپ، جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتىپ، ورتا بولىك وڭىرلەردىڭ كوركەيۋىنىڭ جاڭا جاعدايىن قۇلشىنا اشۋ كەرەك
  • مەكتەپ باسقارىپ، ادام تاربيەلەۋ ورەسىن جاپپاي جوعارىلاتىپ، ارميانى قۇدىرەتتەندىرۋ ىستەرىنە دارىندىلار جاعىنان پارمەندى قولداۋ كورسەتۋ كەرەك
  • ءبىر اپتالىق اۋا رايىنان الدىن الا مالىمەت
  • 1000نان ارتىق مادەني ەسكەرتكىش شينجياڭ تاريحىن اڭگىمەلەدى