اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   دەنساۋلىق

قۇرمانىڭ پايداسى

  

قۇرمانى ۋاقىتىلى جەۋ قانداعى حولەستەريننىڭ تومەندەۋىنە ىقپال ەتەدى، ياعني، جۇرەك-قان تامىرلار اۋرۋلارى قاۋپىنىڭ ازايۋىنا كومەكتەسەدى. سونىمەن قاتار، قۇرما قانداعى pH دەڭگەيىن تومەندەتەدى جانە قارتايۋ مولشەرىن باياۋلاتادى.

   قۇرما سۇرىپتارى

  قۇرمانى ءوندىرۋ جانە ساتۋ بويىنشا ساۋد ارابياسى الەمدىك كوشباسشى بولىپ تابىلادى. قۇرما-يراك، ارابيا، سولتۇستىك افريكا جانە موروككوداعى اۋىل شارۋاشىلىق داقىلى. الايدا قۇرما پالمالارى الەمنىڭ باسقا ايماقتارىنا دا جەتكىزىلىپ، قازىر اقش (كاليفورنيا)، مەكسيكا، اۆستراليا جانە باسقا دا ەلدەردە وسەدى.

  فينيك پالماسى پارسى شىعاناعىنان شىعىپ، ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىن 6000 جىل ءوسىرىلدى دەپ سانالادى. ول وتە ءىرى جانە ۇزىن جاپىراقتارى بار بيىك اعاش. سوپاق تسيليندر ءپىشىندى پىسپەگەن جەمىستەردىڭ سۇرىبىنا بايلانىستى ولاردىڭ اشىق قىزىل تۇستەن اشىق سارى تۇسكە دەيىنگى تۇرلەرى بولادى. جەمىستىڭ ىشىندە ۇزىن دانەگى بار. قۇرمانىڭ 1500دەن اسا سۇرىبى كەزدەسەدى.

  قۇرمالار جۇمساق، جارتىلاي قۇرعاق جانە قۇرعاق بولىپ بولىنەدى. قۇرعاق قۇرمالاردا ىلعال از، ال جۇمساق جانە جارتىلاي قۇرعاق قۇرمالاردا ىلعال كوبىرەك بولعاندىقتان، ولار جىلدام بۇزىلادى. سونىمەن قاتار، پىسكەن جەمىس قۇرامىنداعى قانت تۇرىنە بايلانىستى قۇرمالار بىلاي بولىنەدى: ينۆەرتتى قانتى بار (دەكستروزا جانە گليۋكوزاسى بار) قۇرما جانە قۇراق قانتى بار (ساحاروزاسى بار) قۇرما. جۇمساق قۇرمالاردىڭ كوپشىلىگىندە ينۆەرتتى قانت، ال قۇرعاق قۇرمالاردىڭ كوپشىلىگىندە قۇراق قانتى بولادى.

   قۇرمانىڭ پايدالى قاسيەتتەرى

  عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، كۇنىنە 10 قۇرما جەۋ ادامدى ماگني، مىس، كۇكىرت جانە تەمىردىڭ تاۋلىكتىك قاجەتتىلىگىمەن قامتاماسىز ەتەدى ەكەن. 100 گرام قۇرمانىڭ قۇرامىندا سۋ، اقۋىز، مايلار، كومىرسۋلار، قانىقپاعان ماي قىشقىلدارى، مونو جانە ديساحاريدتەر، ورگانيكالىق قىشقىلدار بار. سونىمەن قاتار، ول دارۋمەندەر مەن ميكروەلەمەنتتەرگە باي. ونىڭ كالورياسى 274 ككال.

  قۇرمالار بۇرىننان ءوزىنىڭ ەمدىك قاسيەتىمەن تانىمال. فينيك پالمالارىنىڭ جەمىستەرى ادامعا كۇش بەرەدى جانە ءومىر ۇزاقتىعىن ارتتىرادى دەپ سانالعان. ولار جۇرەك، باۋىر جانە بۇيرەكتى نىعايتادى، ىشەكتە پايدالى باكتەريالاردىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى، اعزاداعى قىشقىلدى تەپە-تەڭدىكتى ساقتايدى جانە اعزانىڭ ءتۇرلى جۇقپالارعا قارسى تۇرۋىنا كومەكتەسەدى. سونىمەن قاتار، قۇرما قانازدىق پەن گيپەرتونياعا (جوعارى قان قىسىمى)، وكپە اۋرۋلارى مەن مي جۇمىسىنا پايدالى.

  قۇرمانىڭ ديەتالىق قاسيەتىن استىق داقىلدارمەن سالىستىرۋعا بولادى. ديەتولوگتاردىڭ ايتۋىنشا، ءبىر قۇرما مەن ءبىر ستاكان ءسۇت ادامنىڭ قۇنارلى زاتتارعا دەگەن مينيمالدى قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتە الادى. قۇرمادا بار امينقىشقىلداردىڭ 23 ءتۇرى باسقا جەمىستەردىڭ كوپشىلىگىندە جوق.

  قۇرمانىڭ كەپكەن جەمىستەرىندە قانتتىڭ 60-65%ى بار، بۇل باسقا جەمىستەرمەن سالىستىرعاندا ەڭ ۇلكەن كورسەتكىش بولىپ كەلەدى. الايدا، ول كوبىنەسە گليۋكوزا مەن فرۋكتوزا، ولاردى قولدانۋ ساحاروزامەن سالىستىرعاندا ادام اعزاسىنا كەرى اسەرىن بەرمەيدى. دەگەنمەن، قانت ديابەتى بار جانە سەمىزدىكپەن قينالاتىن ادامدارعا قۇرما جەۋگە تىيىم سالىنادى.

  قۇرمانى قالاي جەگەن دۇرىس؟

  قۇرمانى جۇكتىلەرگە جانە بالا ەمىزەتىن ايەلدەرگە جەۋ ۇسىنىلادى. عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسىندە، قۇرمانىڭ قۇرامىنداعى ەرەكشە ىنتالاندىرعىشتار جۇكتىلىك مەرزىمىنىڭ سوڭعى ايلارىندا جاتىر بۇلشىق ەتتەرىن قاتايتادى ەكەن. ياعني، ايەل جەڭىل بوسانادى. سونىمەن قاتار، قۇرما انا ءسۇتىن دارۋمەندەرمەن بايىتادى. قۇرما قۇرامىنداعى ەرەكشە ەلەمەنتتەر ايەلدەردە بوسانعاننان كەيىن بولاتىن كۇيزەلىستەن ارىلۋعا كومەكتەسەدى.

  بالعىن قۇرما توڭازىتقىشتا جاقسى ساقتالادى، سول ءۇشىن ولاردى جىل بويىنا ساتادى. ول قىركۇيەكتەن مامىر ايىنا دەيىن، اسىرەسە، قاراشا ايىندا كوبىرەك بولادى.

  قۇرمادان ەمدىك ءشاربات دايىندالادى. ول يممۋنيتەتتى كوتەرەدى. قۇرما ءشارباتىن بيولوگيالىق بەلسەندى قوسىمشا رەتىندە قابىلداۋ ۇسىنىلادى. قۇرمادان پايدالى كامپيت جاساۋعا بولادى نەمەسە كەپكەن جەمىستەر قوسىلاتىن ءبالىش پىسىرۋگە بولادى.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • جاڭا دامۋ ۇستانىمىن دايەكتىلەندىرىپ، جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتىپ، ورتا بولىك وڭىرلەردىڭ كوركەيۋىنىڭ جاڭا جاعدايىن قۇلشىنا اشۋ كەرەك
  • مەكتەپ باسقارىپ، ادام تاربيەلەۋ ورەسىن جاپپاي جوعارىلاتىپ، ارميانى قۇدىرەتتەندىرۋ ىستەرىنە دارىندىلار جاعىنان پارمەندى قولداۋ كورسەتۋ كەرەك
  • ءبىر اپتالىق اۋا رايىنان الدىن الا مالىمەت
  • 1000نان ارتىق مادەني ەسكەرتكىش شينجياڭ تاريحىن اڭگىمەلەدى