اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   ونەگە

وتباسى تۋرالى قاناتتى سوزدەر

  

وتباسى ـــ سۇيىسپەنشىلىكتىڭ، قۇرمەت پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ وشاعى، ياعني كەز كەلگەن زيالى قوعامنىڭ دىڭگەگى. وتباسىنىڭ امان-ساۋلىعى ءاربىر ەلدىڭ دامۋى مەن كەلەشەگىنىڭ ولشەمى. وتباسىن بىرلەسىپ بىرگە كۇن كورەتىن، تۋىستىق قاتىناستا تۇراتىن ادامدار توبى قۇرايدى. ال جانۇيانىڭ بەرەكە-بىرلىگى ــ ءار ءسابيدىڭ، ءار بالانىڭ بولاشاق قادامى مەن باقىتتى جۇزىندە. «ۇيادا نە كورسەڭ، ۇشقاندا سونى ىلەسىڭ» دەگەندەي، بالا تاربيەسىندە جانە ونىڭ دارا تۇلعا بولىپ قالىپتاسۋىندا اتا-انانىڭ رولى مەن وتباسى قۇندىلىعىنىڭ ماڭىزى وتە زور. وتباسى دەگەن مەملەكەتىڭىزدىڭ بەرىك تە باقىتتى بولۋى ءۇشىن، ەڭ باستىسى، وزگەلەردى، سونىڭ ىشىندە ءبىرىنشى بولىپ بالالاردى باقىتتى ەتۋ كەرەك. ۇلت ءومىرىنىڭ ىرگەتاسى، نەگىزىن قالاۋشى ــ وتباسى بولسا، وتباسىنىڭ ىرگەتاسى ــ بالا. ال بالا وتباسىنىڭ جىلۋىن، قولداۋىن سەزىنگەندە عانا باقىتتى بولىپ ەرجەتەدى. ەندەشە نازارلارىڭىزعا وتباسى، اتا-انا، بالا جايىندا ايتىلعان قاناتتى سوزدەر لەگىن ۇسىنامىز.

  1. ەلىن سۇيەر سەنىڭىز، ءوز وتباسىن سۇيە العان.

  2. وتباسى ــ ادام ءومىرىنىڭ تاماشا جاقتارى جۇزەگە اساتىن... ادامنىڭ ەڭ باستى شاتتىعى بولىپ سانالاتىن بالالاردىڭ ءوسىپ، ءومىر سۇرەتىن ورنى.

  3. اتا-انانىڭ تىلەگىنىڭ قانداي ەكەنى جونىندە وزىڭە ايقىن ەسەپ بەرۋگە ءتيىستىسىڭ.

  4. اتا-انانىڭ قادىرىن، بالالى بولعاندا بىلەرسىڭ.

  5. قازاق ءداستۇرى تەك اتا-انانى عانا ەمەس، جالپى ادامدى سىيلاۋعا باۋليدى.

  6.وتباسى ءومىردى كەمەلىنە كەلتىرەدى... باقىت اكەلەدى.

  7. اتا-باباسىن سىيلاماۋ ــ ازعىندىقتىڭ ايقىن بەلگىسى.

  8. ەڭبەكسىز، تىڭعىلىقتى، بايىپتى ەڭبەكسىز وتباسى باقىتتى دەگەنىمىز بوس قيال بولماق.

  9. اتا-انا قادىرىن بىلمەگەن ــ حالىق قادىرىن بىلە الماس. حالىق قادىرىن بىلمەگەن ــ اتا-انا قادىرىن بىلە الماس.

  10. ۇيلەنۋ دەگەنىمىز ــ ءوز قۇقىعىنىڭ جارىمىن ازايتىپ، مىندەتىڭدى ەكى ەسە كوبەيتۋ دەگەن ءسوز.

  11.ەگەر ەرلى-زايىپتىلار باستارى قوسىلعانشا ءبىر-ءبىرىنىڭ قۇلقىن، ادەتتەرى مەن مىنەزدەرىن ءبىلىپ الماسا، نەكەنىڭ باقىتتى بولۋى مۇمكىن ەمەس.

  12. وتباسىلىق تۇرمىس جانە ماحاببات ماسەلەسىندە قاشاندا ادامنىڭ جالپى قابىلەتتەرى، ساياسي جانە ادامگەرشىلىك تۇرپاتى، ونىڭ دامۋى، جۇمىسقا قابىلەتى، ادالدىعى، ءوز ەلىنە شەكسىز بەرىلۋى، قوعامعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى شەشۋشى رول اتقارادى.

  13. اتا-انا سۇيىسپەنشىلىگى دانالىعىنا رۋحاني ازىرلىككە باۋلۋ... جاس ادامنىڭ ادامگەرشىلىك نەگىزدەرىنىڭ پايدا بولۋىنداعى ەڭ ماڭىزدى دا نازىك ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى.

  14. ادامعا ءوزىنىڭ انالىق نەمەسە اكەلىك مىندەتىن سەزىنۋدى جورگەكتە جاتقان كەزدە-اق ۇيرەتە بەرۋ كەرەك.

  15. اكە مەن انا بولۋ باقىتى اسپاننان تۇسەتىن ولجا ەمەس.

  16. ادام ومىرىندەگى ەڭ ۇلكەن قۋانىش – بالا ءسۇيۋ.

  17. قاتتى ءتارتىپ كورسە بالا كۇنىندە، ونەرىمەن قۋانتادى تۇبىندە.

  18. اتا-انادان ءوسىپ ۇرپاق تاراعان، جاقسى، جامان بولسا، بالا ــ سولاردان.

  19. بالا نەنى بىلسە جاستان، ۇيادان ــ ولە ولگەنشە سونى تانىر قيادان.

  20. اكە-شەشەنىڭ وتىرىگى بالا جۇرەگىن سۋىندىرا بەرەدى. ءبىر كەزدە ول وتىرىكتى بالا دا ايتادى.

  21. بالانى بۇزۋعا، تۇزەۋگە سەبەپ بولاتىن ءبىر شارت ــ جاس كۇندە كورگەن ونەگە.

  22. اتاسىنان اقىل السا، تەنتەك ۇل دا جوندەلەر.

  23. نەعۇرلىم از ءجابىر كورىپ وسكەن بالا ءوز نامىسىن جاقسى تۇسىنگەن ازامات بولىپ وسەدى.

  24. اتا-انالار بالالارىنا سىيلى بولۋعا ءتيىس. ءبىراق سىي-سيپات سۇيىسپەنشىلىكتەن تۋىنداۋى قاجەت...

  25. اتا-انانىڭ اقىلى ــ قازۋلى قارا جولمەن تەڭ.

  26. اناسىز بالا بولمايدى.

  27. ايەلدەر ادامدى بەسىگىنەن باستاپ باۋليدى... ءومىردىڭ ىرگەتاسى سولاردىڭ قولدارىمەن قالانادى.

  28. ايەلدىڭ ءوز پەرزەنتىن ۇيرەتىپ، وسىرۋگە ۇمتىلۋى قانىندا بار جانە وعان مۇنىمەن بىرگە وسىعان ساي قابىلەت بار.

  29. ادامدار ــ ءارقاشاندا ءوز انالارىنىڭ پەرزەنتتەرى. انا بولماسا اقىن دا، باتىر دا بولمايدى.

  30. انا كورەگەندىگىنىڭ تەڭدەسى جوق.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • كوكتوعاي: شاعىن قالاشىقتاعى كوپ حيكايا
  • ورنىقتىلىقتى قورعاۋ، شەكارانى كۇزەتۋ جاۋاپكەرشىلىگى مەن بورىشىن مىقتاپ يگەرىپ، بيڭتۋان رەفورماسىن تەرەڭدەتۋدى جانە وڭتۇستىككە قاراي دامىتۋدى ىلگەرىلەتۋ كەرەك
  • ساياسي ارقىلى ساقشى قوسىنىن قۇرۋدان، رەفورما ارقىلى ساقشى قوسىنىن قۇدىرەتتەندىرۋدەن، عىلىم - تەحنيكا ارقىلى ساقشى قوسىنىن گۇلدەندىرۋدەن، ساقشى قوسىنىن قاتاڭ جونگە سالۋدان جازباي، پارتيا مەن حالىق جۇكتەگەن جاڭا ءداۋىردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مەن بورىشىن ويداعىداي اتقارۋ كەرەك
  • ايماقتىق اۋا رايى ستانسياسى بوراننان ساقتانۋدىڭ سارى ءتۇستى ساقتىق سيگىنالىن تاراتتى