اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   بىلگەنگە مارجان

بالانىڭ تەمپەراتۋراسىن ءتۇسىرۋ كەرەك بولسا...

  بالانىڭ تەمپەراتۋراسى كوتەرىلىپ جاتسا، ول ونىڭ اۋىرىپ قالعاندىعىن بىلدىرەدى، سوندىقتان اتا-انا جىلدام ارەكەت ەتۋى قاجەت. ەگەر بالا ۇزاق ۋاقىت بويى جوعارى تەمپەراتۋرامەن جاتسا، ول بۇكىل اعزاعا اسەرىن تيگىزۋى مۇمكىن. بالاعا قانداي تەمپەراتۋرا قاۋىپسىز بولىپ سانالادى جانە جوعارى تەمپەراتۋرا كەزىندە العاشقى كومەكتى قالاي كورسەتۋ كەرەك؟

   تەمپەراتۋرا نەلىكتەن كوتەرىلەدى؟

  جوعارى تەمپەراتۋرا ـــ اعزانىڭ ۆيرۋسپەن كۇرەسۋگە باعىتتالعان قورعانىش رەاكتسياسى. تەمپەراتۋرانىڭ سەبەبى ءارتۇرلى بولۋى مۇمكىن. كىشكەنتاي بالالاردا تەمپەراتۋرا ادەتتە تۇماۋ سەبەبىنەن كوتەرىلەدى. تەمپەراتۋرانىڭ قانشالىقتى جوعارى بولۋى ميكرواعزانىڭ ۋىتتىلىعىنا، ياعني، اۋرۋ شاقىرۋ قاسيەتىنە جانە ونىڭ ۋىتىنىڭ بەلسەندىلىگىنە بايلانىستى. سەبەبى ولار ەرەجە بويىنشا جىلۋدى رەتتەۋ ورتالىعىنا اسەر ەتەدى، سوندىقتان اعزا وعان جاۋاپ رەتىندە جۇقپالى اگەنتتەرمەن كۇرەسۋگە باعىتتالىپ، تەمپەراتۋرانى كوتەرەدى.

   بالاعا قانداي تەمپەراتۋرا قاۋىپسىز؟

  بالاعا سالىستىرمالى تۇردە قاۋىپسىزى – 38 گرادۋسقا دەيىنگى تەمپەراتۋرا.

  تەمپەراتۋرانىڭ باستى قاۋپى قانداي؟

  اتا-انالاردىڭ كوپشىلىگىن "جوعارى تەمپەراتۋرا ەمەتىن بالاعا نەمەسە مەكتەپكە دەيىنگى بالاعا قاۋىپتى مە؟" دەگەن سۇراق مازالايدى. جوعارى تەمپەراتۋراسى بار كەز كەلگەن جاستاعى بالاعا بىردەي قاراۋ كەرەك. ەگەر بالانىڭ جاعدايى ناشارلاماسا، 38 نەمەسە كەيدە 38.5 گرادۋسقا دەيىنگى كەز كەلگەن تەمپەراتۋرانى ءتۇسىرۋدىڭ قاجەتى جوق. ءبىراق تەمپەراتۋراسى بار بالا وتە ءالسىز، تاماققا تابەتى جوق جانە تەك جاتا بەرگىسى كەلسە، وعان ءمان بەرگەن ءجون. ەگەر بالانىڭ تەمپەراتۋراسى 38.5 گرادۋستان جوعارى كوتەرىلە بەرسە، ۇيىڭىزدە ىستىق تۇسىرەتىن قۇرال (ونىڭ ەكى ءتۇرى بولعانى جاقسى) بولۋى كەرەك.

  38،5 گرادۋستان جوعارى تەمپەراتۋرانى ءتۇسىرۋ قيىنىراق بولادى جانە ول جوعارى نەرۆتىك ءىس-ارەكەتكە زيان بولىپ كەلەدى. ياعني، ول تىنىس الۋ مۇشەسىنە قياندىق تۋدىرۋى مۇمكىن نەمەسە قالشىلداۋعا (كەيدە، ۇستامالى اۋرۋعا) اكەلەدى.

  ەڭ قاۋىپتى تەمپەراتۋراعا قوسىمشا بەلگىلەر (قالشىلداۋ، تىنىس الۋ ماسەلەسى) پايدا بولعان تەمپەراتۋرا جاتادى. ول ءار بالادا ءارتۇرلى (وزىندىك) بولىپ كەلەدى. مىسالى، ءبىر بالادا ول 40 گرادۋستا بولۋى مۇمكىن، ال ەكىنشى بالادا ول 37.5 گرادۋستا دا كورىنۋى مۇمكىن. سوندىقتان جوعارىدا 38.5 گرادۋسقا دەيىنگى تەمپەراتۋرانى تۇسىرمەي-اق قويۋعا بولادى دەگەنمەن، بالاڭىزدىڭ جاعدايىن (ارەكەتىن، تىنىس الۋىن، ءوزىن ۇستاۋىن) ءالسىن-ءالسىن تەكسەرىپ، باقىلاپ وتىرىڭىز.

  تەمپەراتۋرانى قالاي دۇرىس ءتۇسىرۋ كەرەك؟

  تەمپەراتۋرانى ءتۇسىرۋ ءۇشىن الدىمەن تەرى جىلۋىن تەكسەرۋ كەرەك. قىزۋدىڭ تەرى بويىنشا قانشالىقتى بىركەلكى تارالعاندىعىن قاراۋ كەرەك. سەبەبى انالاردىڭ كوپشىلىگى بالانىڭ كەۋدەسى مەن اياعى (تىزەگە دەيىن) وتە ىستىق بولىپ، ال تابانى مەن قولىنىڭ بۋىنى سۋىق (كەيدە ءتىپتى، مۇزداي) بولاتىندىعىن بايقايدى.

  جوعارى تەمپەراتۋرانىڭ ەكى ءتۇرى بولادى:

  -اق گيپەرتەرميا؛-قىزىل گيپەرتەرميا. اق گيپەرتەرميادا قول بۋىنى، بىلەك، تابان جانە بالدىر قىلتامىرلارىنىڭ قاتتى جيىرىلۋى بولادى. ال قىزىل گيپەرتەرميادا قانمەن قامتاماسىز ەتۋ جاقسى جۇرەدى، سوندىقتان بالا دەنەسى تۇگەلدەي بىركەلكى ىستىق بولادى.

  قىزىل تەمپەراتۋرا كەزىندە ءبىر ىستىق تۇسىرەتىن قۇرال بەرگەننىڭ ءوزى جەتكىلىكتى بولادى. ەگەر بالاڭىزدىڭ تەمپەراتۋراسىن تۇسىرە الماي جاتساڭىز، ونىڭ الاقانى مەن تابانىن ۇستاپ قاراڭىز: ولار سالقىن بولسا، وندا ءبىر ىستىق تۇسىرگىش قۇرال بەرۋ جەتكىلىكسىز. سەبەبى اق گيپەرتەرميا كەزىندە جىلۋ بەرگىشتىك بۇزىلادى. بۇل كەزدە قوسىمشا سپازمعا قارسى ءدارى (مىسالى، نو-شپا) بەرۋ كەرەك. سول كەزدە جىلۋ بەرگىش كولەمى ۇلعايادى جانە قىلتامىرلار كەڭەيەدى، سونىڭ ناتيجەسىندە تەمپەراتۋرا جىلدام تۇسەدى.

  ەگەر بالاڭىزدىڭ دەنەسى تۇگەل ىستىق بولسا، ءبىراق ىستىق تۇسىرگىش دارىگە تەمپەراتۋراسى 1 ساعات بويى تۇسپەي جاتسا، ونىڭ كيىمىن تولىقتاي شەشىپ تاستاپ، جىلى سۋمەن سۋلاڭىز. ءبىراق سۋدى قۇرعاتىپ سۇرتپەڭىز، وزدىگىنشە كەپكەنشە سۋ كۇيىندە شامالى جاتقىزىڭىز. بولمە قاتتى ىستىق بولماۋ كەرەك. جوعارى تەمپەراتۋراسى بار بالاعا 20 گرادۋس بولمە تەمپەراتۋراسى جەتكىلىكتى.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • شي جينپيڭ 2 - كەزەكتى ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“ حالىقارالىق سەلبەستىك جوعارى دارەجەلىلەر تالقى مىنبەرىنىڭ اشىلۋ سالتىنا قاتىناستى ءارى ارقاۋ ءسوز سويلەدى
  • الداعى ءۇش كۇندىك اۋا رايىنان الدىن الا مالىمەت
  • شي جينپيڭ حالىق تەڭىز ارمياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 70 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋعا ارنالعان تەڭىزدەگى پارات قيمىلىنا قاتىناستى
  • ”ەرتىس بويىنداعى ءبىرىنشى قىستاق“تىڭ باقىت جىرى