اعاجاي-التاي تورابى   ›   اقپارات ايدىنى   ›   سۋرەتتى حابارلار

شي جينپيڭ استانادا مىندەتتى اعاش ەگۋ قيمىلىنا مىنانى باسا دارىپتەدى

   ج ك پ ورتالىق كوميتەتىنىڭ باس شۋجيى، مەملەكەت ٴتوراعاسى، ورتالىق اسكەري ىستەر كوميتەت ٴتوراعاسى شي جينپيڭ 4 ـ ايدىڭ 8 ـ كۇنى تۇستەن بۇرىن استانادا مىندەتتى اعاش ەگۋ قيمىلىنا قاتىناسقاندا مىنالاردى باسا دارىپتەدى: جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ اعاشتى ايالاۋ، ەگۋ، قورعاۋ ٴداستۇرىن ساۋلەلەندىرۋ؛ بۇكىل ەل، جالپى حالىق، بۇكىل قوعام ورتاق ات سالىسىپ، مەملەكەت جەرىن كەڭ كولەمدە جاسىلداندىرۋ قيمىلىن ىشكەرىلەي جۇرگىزۋ؛ مەملەكەت جەرىن جاسىلداندىرۋدا ۇزدىكسىز ناقتى ونىمدىلىككە قول جەتكىزۋ كەرەك.

  كوكتەم لەبى ەسىپ، ومىرشەڭدىك وتى لاۋلايدى. تۇستەن بۇرىن ساعات 10 نان 30 مينۋت وتكەندە، پارتيا مەن مەملەكەت باسشىلارىنان شي جينپيڭ، لي جانشۋ، ۋاڭ ياڭ، ۋاڭ حۋنيڭ، جاۋ لىجي، حان جىڭ، ۋاڭ چيشان قاتارلىلار اۆتوكولىكپەن بەيجيڭ قالاسى تۇڭجوۋ رايونى يۇڭشۇن قالاشىعىنا كەلىپ، استاناداعى بۇقارامەن بىرگە مىندەتتى اعاش ەگۋ قيمىلىنا قاتىناستى. اعاش ەگۋ قيمىل ورنى بەيجيڭ قالاسىنىڭ قوسالقى ورتالىعى لۇيشين قالاسىنىڭ ورمان باقشاسىندا، ەگۋ كولەمى شامامەن 500 مۋ بولدى. بۇل جەردە بۇرىن سالىنعان حيميا ونەركاسىپ زاۆودى قاتارلى قۇرىلعىلار شاعىلىپ، ورىن بوساتىلعاننان كەيىن جاسىلداندىرۋ قۇرىلىسىنا پايدالانىلدى ءارى بولاشاقتا بۇقارانىڭ سەيىل ـ سەرۋەن جاسايتىن قيمىل ورنىنا اينالادى.

  اۆتوكولىكتەن تۇسە سالا، شي جينپيڭ كۇرەك كوتەرىپ، اعاش ەگۋ ورنىنا قاراي ٴجۇردى. اعاش ەگىپ جاتقان كادرلار مەن بۇقارا باس شۋجيدىڭ كەلگەنىن كورىپ، باس شۋجيگە امانداستى. شي جينپيڭ كوپشىلىككە قول بۇلعاپ قۇرمەت ٴبىلدىردى. وسىدان سوڭ بەيجيڭ قالاسىنداعى، مەملەكەتتىك ورمان شارۋاشىلىق جانە جايىلىم باسقارۋ مەكەمەسىندەگى جاۋاپتى جولداستار سونداي ـ اق، استاناداعى كادىرلار مەن بۇقارا، پيونەرلەر قولدارىنا كۇرەك ـ قايلا الىپ شۇقاناق قازىپ، توپىراق توگىپ، سۋ سۋارىپ، جاسىلداندىرۋ جۇمىسىنا قاۋىرت كىرىسىپ كەتتى.

  ماي قاراعاي، ەسەكميا، پانا، يۇيران، قىزىل اعاش، شاپتول...... شي جينپيڭ 7 ٴتۇپ قالامشا ەكتى. ول ٴبىر جاعىنان ەڭبەك ىستەپ، ەندى ٴبىر جاعىنان جانىنداعى پيونەرلەردىڭ ۇيرەنۋ، تۇرمىس جانە دەنە شىنىقتىرۋ جاعدايىن ۇعىستى، ولارعا قارشادايىنان تابيعاتتى قورعاۋ، ورتانى قورعاۋ تانىمىن ورناتۋدى، قوس قولدارىمەن وتاندى ٴتىپتى دە كورىكتەندىرۋدى تاپسىردى، ولاردىڭ كىشكەنتاي قالامشالار سەكىلدى امان ەسەن ەسەيىپ - ەرجەتۋىن تىلەدى.

  اعاش ەگۋ الاڭى دۋمانعا بولەندى. ەڭبەككە قاتىناسقان باسشى جولداستار كوپشىلىكپەن بىرگە مايسا باپتاپ، شەلەكپەن سۋ سۋارىپ، جانىنداعى كادر ـ جۇرتشىلىقپەن ەكولوگيانى قورعاۋدى كۇشەيتۋ، جاسىل دامۋعا تاباندى بولۋ جونىندە كوزقاستارىن بايانداپ ۇزدىكسىز پىكىر اۋىستىردى.

  اعاش ەگۋ ارەدىگىندە شي جينپيڭ سول جەردەگى كادر ـ جۇرتشىلىقپەن ىقىلاستى اڭگىمە قۇردى. ول مىنالاردى انىق ايتتى: بيىل ـ جاڭا جۇڭگونىڭ اعاش ەگۋ مەرەكەسى باستالعاندىعىنىڭ 40 جىلدىعى. 40 جىلدان بەرى، ەلىمىزدىڭ ورمان كولەمى، ورمان قورى جەكە - جەكە ٴبىر ەسە ارتىپ، ەكپە ورمان كولەمى دۇنيە ٴجۇزى بويىنشا ٴبىرىنشى ورىنعا شىقتى. ەلىمىزدىڭ بۇكىل جەر شارىنداعى وسىمدىك جامىلعىسىنىڭ ارتۋىنا قوسقان ۇلەسى دۇنيە ٴجۇزى بويىنشا الدىڭعى ورىندى يەلەدى. سونىمەن بىرگە، ەلىمىزدىڭ ەكولوگيالىق قارىزى ٴالى دە وتە زور، ورمان از ءارى جاسىلداندىرۋ جەتكىلىكسىز، ەكولوگياسى ٴالسىز بولۋ ٴالى دە زور كۇشپەن شەشۋگە ٴتيىستى ماسەلە بولىپ وتىر.

  شي جينپيڭ مىنالاردى باسا دارىپتەدى: جۇڭحۋا ۇلتتارىندا ەجەلدەن اعاشتى ٴايالاۋ، ەگۋ، قورعاۋ تاماشا ٴداستۇرى بار. كوپ تۇكىرسە كول بولادى. بۇكىل ەل، جالپى حالىق اتتانىسقا كەلىپ، بۇكىل قوعام ورتاق ات سالىسۋ؛ ٴار دارەجەلى باسشى كادرلار باستاماشىلدىقپەن ۇلگى كورسەتۋ؛ مىندەتتى اعاش ەگۋدى تاباندىلىقپەن ورىستەتۋ كەرەك. تاماشا تابيعات ـ ناعىز بايلىق دەيتىن تانىمدى امالياتتا ايگىلەۋ؛ مەملەكەت جەرىن جاسىلداندىرۋدىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن جەبەۋ؛، تاۋ، سۋ، ورمان، اتىز، كول، جايلىم جۇيەسىن باسقارۋدى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاۋ؛ جەرلىك جاعدايعا قاراي مەملەكەت جەرىن جاسىلداندىرۋ قيمىلىن ىشكەرىلەي جۇرگىزۋ؛ ورماندى قالا، ورماندى اۋىل ـ قىستاق قۇرىلىسىن ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتۋ؛ قونىس ورتاسىن كۇش سالا جاقسارتۋ؛ ٴتورت ماۋسىمدا ماڭگى جاسىل، ماۋسىم سايىن گۇل اشىپ قۇلپىرىپ تۇراتىن ەتۋ؛ جاسىل ەكونوميكانى دامىتۋ؛ ورمان باسقارۋ مەن قورعاۋدى كۇشەيتۋ؛ مەملەكەت جەرىن جاسىلداندىرۋدا ۇزدىكسىز ناقتى ونىمدىلىككە قول جەتكىزۋ كەرەك.

  بەيجيڭدەگى ج ك پ ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەلەرى، ورتالىق كوميتەت شۋجيچۋىنىڭ شۋجيلەرى، مەملەكەت ىستەر جورالارى قاتارلىلار اعاش ەگۋ قيمىلىنا قاتىناستى. اعاش ەگۋ قيمىلى اياقتاعان كەزدە، شي جينپيڭ اعاش ەگۋگە قاتىناسقان پيونەرلەرگە بىلاي دەدى: مەن سەندەردى دالادا كوبىرەك قيمىل جاساۋعا، كوبىرەك ارەكەتتەنۋگە شابىتتاندىرامىن. سەندەردىڭ بۇل اراعا كەلىپ اعاش ەككەندەرىڭ وتە تاماشا بولدى ! بارلىقتارىڭ اعاشتى ويداعىداي ەكتىڭىزدەر عوي، سولاي ما ؟ دالا قيمىلدارىن، ساباقتان سىرتقى قيمىلداردى كوبەيتۋ كەرەك. وركەنيەت رۋحتان، مىقتىلىق دەنساۋلىقتان بەينەلەنەدى. سەندەردىڭ بەينە وسىناۋ قالامشالارداي امان ـ ەسەن ەسەيىپ ەرجەتۋلەرىڭدى تىلەيمىن.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • 4ـ ايدا دا قار شاڭعى تەبۋگە بولادى
  • ءبىر اپتالىق اۋا رايىنان الدىن-الا مالىمەت
  • كوكتەم شۋاعى ەستى
  • چىن چۋانگو اۆتونوميالى رايوننىڭ ۇلتتار ىنتىماعىن بەكەمدەۋ، دامىتۋ اڭگىمە ماجىلىسىندە ۇلتتاردىڭ اناردىڭ دانىندەي تىعىز ۇيىسىپ، ءبىر ءۇيلى جانداي ىنتىماقتاسىپ، ءبىر نيەتپەن جۇڭگو ارمانىن جۇزەگە اسىرۋى كەرەكتىگىن باسا دارىپتەدى