اعاجاي-التاي تورابى   ›   اقپارات ايدىنى   ›   ايماقتاعى جاڭالىقتار

ەكولوگيالىق باقشا قۇرىپ، اپەكە-سىڭىللەرىن اۋقاتتانۋ جولىنا باستادى

  ءوز ءتىلشىمىز قۇرمانگۇل جەڭىسبەك قىزى حابارلايدى. 3-ايدىڭ 13-كۇنى ءتىلشىمىز جەمەنەي اۋدانى توپتەرەك قالاشىعى ساۋىر ەكولوگيالىق باقشاسىنىڭ ايەل قوجايىنى يۇي تيڭتيڭعا ارنايى تىلشىلىكپەن باردى. «كىشكەنتايىمنان اس-سۋ كاسىبىنە دەگەن قىزىعۋشىلىعىم كۇشتى ەدى، سول قىزىعۋشىلىق مەنى بۇگىنگى كۇنگە جەتكىزدى»،-دەدى كوپشىلىكتىڭ اۋزىنداعى «ايتۋلى ايەل» يۇي تيڭتيڭ.

  بيىل 36 جاستاعى يۇي تيڭتيڭ جەمەنەي اۋدانى توپتەرەك قالاشىعىنىڭ قىستاق تۇرعىنى، كىشكەنتايىنان باستاپ باس اسپاز بولۋدى ارماندايتىن يۇي تيڭتيڭنىڭ باتىلدىعى مەن تالابى ماڭايىنداعىلاردى تاڭعالدىردى، ويتكەنى، ول باستاپ اسحانا اشقاندا نەبارى 19 جاستا عانا ەدى.«ول كەزدە كوپ ەشتەڭە ويلامادىم، تەك ءوز ارمانىمدى جۇزەگە اسىرۋدى عانا ويلادىم»،-دەدى يۇي تيڭتيڭ.

  كوزدى اشىپ-جۇمعانشا 10 جىل وتە شىقتى، جەمەنەي اۋدانىندا ساياجاي اشىپ ايتاقالسىن قور مەن تاجىريبە جيناقتاعان يۇي تيڭتيڭ وزىنە اناعۇرلىم ۇلكەن ماقسات تىكتەدى. ءبىر جولى ول وتباسىنداعىلارمەن بىرلىكتە ۇرىمجىدەگى ەكولوگيالىق باقشاعا بارىپ تاماقتانادى، كوكتەم شۋاعىنا مالىنعان باقشادا تاماقتانا وتىرىپ تابيعاتتىڭ كوركىن سەزىنۋ، ودان ءلاززات الۋ ، يۇي تيڭتيڭدى قاتتى قىزىقتىرادى.

  «ادامدا ارمان، باتىلدىق بولسا بارلىعىن ىستەپ كەتە الادى، وسى باقشانى اشۋعا مەن 20 ميلليوننان استام قارجى جۇمسادىم، سونداي-اق، ساياجايدى كەپىلگە قويدىم، قابات ۇيگە وتىرۋ قىزىمنىڭ ارمانى ەدى، ءبىراق وسى ەكولوگيالىق باقشا ءۇشىن مەن جاڭا عانا بەزەندىرىلىپ بولعان قابات ءۇيىمدى ساتىپ جىبەردىم. سانامدا تەك مىناداي ءبىر وي بولدى، ىستەۋگە بولاتىن ءىس بولسا بولعانى باتىلدىقپەن اياعىنا دەيىن شىعارۋ كەرەك، قازىرگى ءتۇرلى ساياساتتار قانداي جاقسى، جەمەنەي اۋدانى ساياحاتتى بارىنشا دامىتۋدى دارىپتەپ جاتقان مەزگىلدە ورايدى، ءسوزسىز، قولدان جىبەرمەۋ كەرەك»،-دەدى يۇي تيڭتيڭ.

  باقشانىڭ وڭاشا بولمەلەر رايونىنداعى ءبىر وڭاشا بولمەنىڭ ىشىنە ءبىر جولدا 48 ادام وتىرۋعا بولادى. بۇل بولمەگە يۇيتيڭتيڭ «التايداعى ءبىرىنشى وڭاشا تاماق بولمەسى» دەپ ات قويدى. ءبىر اۆتوموبيلدەگى ساياحاتشىلار تۇگەل كەلىپ ءبىر ورىندا وتىرىپ تاماقتانۋىنا بولادى. اناعۇرلىم كوپ ساياحاتشىلاردىڭ تاماقتانۋعا كەلەتىنىن ەسكەرگەن يۇي تيڭتيڭ تاماقتىڭ ساپاسىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولدى، 1500 شارشى مەترلىك اسىحانا بولمەسى توڭىرەكتىڭ ءتورت بۇرىشىنان كەلەتىن قوناقتار ءۇشىن قاقتالعان قوي ەتى، تورە تاباق تاۋىق قاتارلى شينجياڭ ەرەكشەلىگىندەگى ءدامدى تاعامدارمەن بىرلىكتە ساماۋىر سورپاسى جانە قوناقتاردىڭ قالاۋى بويىنشا ەلىمىزدىڭ ءار جەرىنىڭ ەرەكشە تاعامدارىن شىعارادى. «ءبىز ساۋىردىڭ سيىر-قوي ەتىن تاماق ماتەريالى ەتەمىز، بۇلاي ىستەۋدەگى سەبەپ ءبىر جاعىنان قوناقتارعا ورگانيكالىق اقاۋسىز جەمەكتىك ازىرلەۋ بولسا، ەندى ءبىر جاعىنان وزىمىزگە ءتان ەرەكشەلىك پەن ماركا قالىپتاستىرۋ ءارى سىرتقا جالپىلاسۋىنا جول اشۋ»،-دەدى يۇي تيڭتيڭ.

  2-ايدىڭ 15-كۇنىنەن باستاپ ەكولوگيالىق باقشا سىناق رەتىندە تيجارات جۇرگىزە باستادى. يۇي تيڭتيڭ ماڭايىنداعى ءوزى سياقتى كوپتەگەن ايەل تۋىسقانداردىڭ كاسىپسىز جۇرگەنىن ءبىلىپ، ولارعا قوس قولىنا سۇيەنىپ تۇرمىس احۋالدارىن وزگەرتەتىن وراي جاراتىپ بەردى. يۇي تيڭتيڭ بىلاي دەدى: «قازىر 5 اپاي اسحانامىزعا كەلىپ ىستەپ جاتىر، ايلىق ەڭبەكاقىلارى 2600 يۋان، ەگەر جاقسى ىستەسە ۇلەس اقى قوسىپ الادى».

  بيىل 55 جاستاعى قاتيرا نۇرسابي قىزى ەكولوگيالىق باقشادا قىزمەت ىستەيدى، جەمەنەي اۋدانى توپتەرەك قالاشىعى سارتام قىستاعىنىڭ تۇرعىنى. ول تىلشىگە بىلاي دەدى: «مەنىڭ ەكى بالام بار، ۇلكەنى ەندى عانا جوعارى مەكتەپ بىتىردى، ال كەنجەسى بولسا جاقىندا عانا جوعارى مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتادى. ولاردىڭ تۇرمىستىق قاراجاتىن شەشىم ەتۋ ءۇشىن مەن جۇمىس تاۋىپ ىستەۋىم كەرەك. ايەلدەر قاۋىمى ءۇشىن ايتقاندا، تانىم-يدەيامىزدى وزگەرتۋ باسقى قادام سانالادى، وتباسىمىزدا كومىلىپ وتىرا بەرمەي باتىلدىقپەن قوس قولىمىزعا سۇيەنىپ ەڭبەك ەتسەك عانا تۇرمىسىمىزدى وزگەرتە الامىز، ويلاعانىمىزداي تۇرمىس كەشىرە الامىز».

  يۇي تيڭتيڭنىڭ قازىرگى ارمانى اناعۇرلىم كوپ ايەلدىڭ وتباسىندا كومىلىپ وتىرماي، ءوزى اشقان ەكولوگيالىق باقشاعا كەلىپ قىزمەت ەتۋگە ىنتالاندىرۋ. ول تىلشىگە بىلاي دەدى: «رەسىمي تيجارات باستاعاننان كەيىن مەجەمەن 80 ادامنىڭ كاسىپكە ورنالاسۋ قيىنشىلىعىن شەشىم ەتەمىز دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. كاسىپتەنۋ ويى بار ادامدار ارحيۆتەستىرىپ، كارتچكا تۇرعىزعاننان كەيىن اناعۇرلىم مول قيىنشىلىعى بار جەرگىلىكتى بۇقارانى كىرىسىن مولايتىپ، اۋقاتتانۋعا باستاۋىن، قۇلشىنىس ارقىلى بىرلىكتە ويلاعانىمىزداي تاماشا تۇرمىسقا قول جەتكىزۋدى ءۇمىت ەتەمىن».

  اۋدارعان: قىمبات قۇنتاي قىزى

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • قاس-قاعىم ساتتەگى التاي
  • ارميامىز قۇرىلىسى دامۋىنىڭ ”13 - بەسجىلدىق“ جوباسىن تياناقتاندىرۋدىڭ قامال الۋ شايقاسىن ويداعىداي جۇرگىزىپ، مەملەكەت قورعانىسى مەن ارميا قۇرىلىسى نىسانالارىنىڭ، مىندەتتەرىنىڭ دەر كەزىندە ورىندالۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتەيىك
  • شينجياڭنىڭ التاي ايماعىندا اسەم قىراۋ كورىنىسى قالىپتاستى
  • جاڭ يان جەمەنەي اۋدانىندا تۇيىندە تۇرىپ تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزگەن كەزدە مىنانى اتاپ كورسەتتى