اعاجاي-التاي تورابى   ›   اقپارات ايدىنى   ›   ايماقتاعى جاڭالىقتار

سيىر باعۋ ەستەلىگى

  ءوز ءتىلشىمىز ليۋ شىڭگاڭ حابارلايدى. مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلىس اشىلۋ قارساڭىندا ءتىلشى قابا اۋدانى جايىلما اۋىلى ورتا قابىرعاتال قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ەسمۇرات قابيدەن ۇلىنىڭ ۇيىنە تىلشىلىك ساپارمەن كەلگەندە ەسمۇراتپەن جۇبايى قورا-قالتقىدا باعىلىپ جاتقان 20 باس سيممەنتال ساپالى ساۋىن سيىرىنا جەم بەرىپ جاتىر ەكەن. ەسمۇرات قابيدەن ۇلى تىلشىگە بىلاي دەدى: «بيىل 1-ايدىڭ 5-كۇنىنەن بەرى جيىنى 7 باس سيممەنتال ءسۇتتى ساۋىن سيىرىمىز بۇزاۋلادى، ىشىندەگى ۇشەۋى ۇرعاشى بۇزاۋ».

  «سيىر باققاندا قورا-قالتقى ءسوزسىز جاقسى بولۋى شارت. قازىرگى وتىراقتاسقان جەرىمىزدەن ساۋىر تاۋىنداعى قىستاۋعا بارۋ ءۇشىن 200 كيلومەتردەي جول جۇرەمىز، ءار جىلى 11-ايدىڭ 15-كۇنىنەن 3-ايدىڭ 20-كۇنىنە دەيىن مالىمىز دالادا جايىلادى، ەگەردە قىس قاتتى، قار قالىڭ بولسا مالدىڭ ءشوپ تاۋىپ جەۋى قيىنداسادى دا مالدىڭ كۇيى كەتەدى، ونىڭ ۇستىنە وڭاي ءىش تاستايدى؛ قىستاعىمىزدان التاي جايلاۋىنا بارۋ ءۇشىن دە 200 كيلومەتر جول جۇرەمىز، ءار جىلى 3-ايدىڭ 20-كۇنىنەن 11-ايدىڭ 15-كۇنىنە دەيىن جاقسى قارالماسا مال وڭاي ۋلى ءشوپ جەپ قويادى، بۇنداي بولعاندا شىعىن دا ءبىرشاما مول بولادى. ءتورت ماۋسىمدا كوشىپ-قونىپ جۇرەمىز، تابيعاتتىڭ جومارتتىعىنا قاراي كۇنەلتەمىز، مال شارۋاشىلىعىن بارىنشا دامىتۋ قيىن»،-دەدى ەسمۇرات.

  1998-جىلدان باستاپ ەسمۇرات قىستاۋعا بارۋدى، 2011-جىلدان بەرى جايلاۋعا بارىپ مال باعۋدى توقتاتقان ەكەن. قورا-قالتقىسى دا العاشقى 200 تەكشە مەترلىك ادەتتەگى اعاش قورشاۋدان 300 تەكشە مەترلىك لاپاسى بار جىلى قالتقىعا اينالىپتى. 2017-جىلى ەسمۇرات قابا اۋدانىنىڭ «سەميالىق فەرما» نىسانى بويىنشا 100 مىڭ يۋاندىق قورا-قالتقى سالۋ كومەك ساياساتىنان يگىلىكتەنەدى، سونداي-اق، ءوزى 100 مىڭ يۋان قارجى قوسىپ، 450 تەكشە مەترلىك جوعارى ولشەمدى، جىلى قورا-قالتقى سالادى.

  «سيىر باعۋدا ءسوزسىز ساپالى سيىردى تاڭداپ باعۋ كەرەك. التايدىڭ جەرگىلىكتى سيىرىنىڭ ءبىر جاعىنان ءسۇتى از، ەندى ءبىر جاعىنان ەت ءتۇسىمى تومەن بولادى. ۇقساس جەم-شوپپەن باعىلعان جەرگىلىكتى سيىرمەن ساپالى سيىردىڭ جاراتقان ەكونوميكالىق قۇنىنىڭ پارقى وتە زور بولادى»،-دەدى ەسىمقان. 2012-جىلى ەسىمقان اۋىلدىق ۇكىمەتتىڭ ساپالى ساۋىن سيىردى دامىتۋ ساياساتىنىڭ دەمەۋىندە 30 مىڭ يۋان اقشا قارىز الىپ، ىلەنىڭ نىلقى اۋدانىنان ءبىر جولدا 6 باس شينجياڭ ءسۇتتى قوڭىر سيىرىن ساتىپ الادى. ەسىمقان بىلاي دەدى: «ول كەزدە مەنىڭ باعىپ وتىرعان جەرگىلىكتى سيىرىم كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 3~5 كيلوگرام شاماسىندا ءسۇت بەرەتىن، ال، شينجياڭ ءسۇتتى قوڭىر سيىرى ءاركۇنى 10 ~ 12 كيلوگرامعا دەيىن ءسۇت بەردى. سول كەزدەرى ءاركۇنى ءسۇت ساتۋمەن قاربالاس بولىپ جۇرەتىنمىن، كىرىس ايتاقالسىن جاقسى بولدى. ساپالى سيىردان كىرەتىن كىرىس مول بولادى، تاياۋ جىلداردان بەرى مەن وتباسىمداعى جەرگىلىكتى سيىرلاردى تۇگەلىمەن بۋدانداستىرىلعان سيىرعا الماستىردىم».

  «تاماشا قورا-قالتقى جاسالىپ بولدى، ساپالى سيىر جوق، قورا-قالتقىنى قۇر سانگە قويىپ قويۋعا بولمايدى عوي»،-دەيدى ەسىمقان. ول ۇيىندەگى 8 باس بۋدانداستىرىلعان سيىردى ساتىپ، 280 مىڭ يۋان قارىز اقشا الىپ، ىلگەرىندى-كەيىندى ءتورت رەت سىرتقا شىعىپ تەكسەرۋ جۇرگىزىپ، سوڭىندا سانجى وبلىسىنىڭ قۇتىبي اۋدانىنان 20 باس ساپالى سيممەنتال ساۋىن سيىرىن ساتىپ الادى، بيىل 18 باس سيىر بۇزاۋلايدى دەپ مەجەلەپ وتىر. ( 6 ايعا تولعان سيممەنتال ءسۇتتى بۇزاۋىن 10مىڭ يۋانعا ساتۋعا بولادى ەكەن)

  «ساپالى سيىردى عىلىمي تاسىلمەن باعۋ كەرەك. شينجياڭ قوڭىر سيىرىن العاش ساتىپ اكەلگەن مەزگىلدە باستان-اياق قورادا باقتىم، ءسۇت ءونىم مولشەرى ايتارلىقتاي بولدى. ۋاقىت وتە كەلە عىلىمي تۇردە باعۋ تانىمىم ناشارلاپ، ۇيدەگى سيىرلارمەن بىرلىكتە سىرتتا باققان سەبەبىمنەن شينجياڭ قوڭىر سيىرى ارىقتاپ، اۋرۋعا قارسىلىق قۋاتى السىرەپ كەتتى، ءسۇتى ازايعاندىقتان، كىرىس كۇرت تومەندەدى. سودان باستاپ مەندە مىناداي تەرەڭ تانىم قالىپتاستى: سيىر باعادى ەكەنسىڭ، ءسوزسىز ساپالىسىنان تاڭداپ باعۋ كەرەك، سونداي-اق، ساپالى سيىردى ءسوزسىز عىلىمي تۇردە ازىقتاندىرۋ كەرەك. سيممەنتال ءسۇتتى ساۋىن سيىرىنىڭ ازىق-تۇلىك كوپ تالدامايتىن، بەيىمدەلگىشتىگى كۇشتى سىندى ەرەكشەلىكتەرى بار، جوعارى ساپاداعى قورا-قالتقىدا باعىلۋى ءتيىس، سونداي-اق، ءار سيىردىڭ ناقتى احۋالىنا قاراي جەمدى از، تاقىل-تاقىل بەرۋ كەرەك، بۇدان تىس، جەتكىلىكتى اۋىز سۋ جانە لايىقتى مولشەردە تۇز بەرىلۋى شارت، قورانىڭ تازالىعىن جاقسى ساقتاۋ، كۇن نۇرى جەتكىلىكتى ءتۇسۋ، قورانى جەل قاعىپ تۇراتىن بولۋى ءتيىس، سونىمەن بىرگە، ۋاعىندا ءجۇنىن قىرقىپ، مەرزىم بويىنشا مال ىندەتىنىڭ الدىن الىپ وتىرۋ كەرەك، عىلىمي باعۋ تىڭعىلىقتى ىستەلسە، ەكونوميكالىق ونىمدىلىك تابيعي تۇردە جوعارىلايدى»،-دەدى ەسىمقان.

  ەسىمقان قابيدەن ۇلى: «بىرنەشە كۇننىڭ الدىندا لي كىچياڭ زۇڭلي ۇكىمەت قىزمەتىنە جاساعان باياندامادا «وتباسىندىق ەگىس الاڭى، ديقاندار سەلبەستىك كووپەراتيۆى قاتارلى جاڭاشا تيجارات تۇلعاسىن جەتىلدىرۋدى» اتاپ كورسەتتى. بۇل ءبىز مالشىلار ءۇشىن الىپ ايتقاندا وتە تاماشا ساياسات. بيىل، مەن 200 مۋ جەردى كوتەرەگە الىپ جۇگەرى مەن جوڭىشقا ەگىپ، مالعا ىستەتىلەتىن جەم-ءشوپ ماتاريالداردى ءوزىم شەشىم ەتپەكشىمىن. سونداي-اق، قازىرگى 12 باس بۋدانداستىرىلعان سيىردى تۇگەلىمەن سيممەنتال ساپالى ساۋىن سيىرىنا الماستىرىپ، ءبىر سيممەنتال ساپالى تۇقىمدى بۇقاسىن كىرگىزىپ، وسىزاماندانعان سەميالىق فەرمانى جاپپاي قۇرماقشىمىن»،-دەدى نىعىز سەنىممەن.

  اۋدارعان: قىمبات قۇنتاي قىزى

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • جاڭ يان جەمەنەي اۋدانىندا تۇيىندە تۇرىپ تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزگەن كەزدە مىنانى اتاپ كورسەتتى
  • جانار ساعات قىزىنىڭ «كوممۋنيست-ليۋ شاۋچي» تەلەفيلمى تاراتىلادى
  • ءبىر اپتالىق اۋا رايىنان الدىن الا مالىمەت
  • شەكارا رايونداعى وقىتۋشىلار، دوحتىرلاردىڭ مامىلەسىن جوعارىلاتسا