اعاجاي-التاي تورابى   ›   اقپارات ايدىنى   ›   سۋرەتتى حابارلار

جاڭ يان جەمەنەي اۋدانىندا تۇيىندە تۇرىپ تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزگەن كەزدە مىنانى اتاپ كورسەتتى

كىشى پەيىلدىلىكپەن ارالاسىپ، العا قادام تاستاپ، جولدى تۋرا تاۋىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە باتىلدىقپەن قول جەتكىزەيىك

  ەرىكتى ءتىلشى حى كاڭ حابارلايدى. 3 ـ ايدىڭ 4 ـ كۇنىنەن 8 ـ كۇنىنە دەيىن ايماقتىق پارتكومنىڭ شۋجيى جاڭ يان ماسەلەنى كوزدەي وتىرىپ جەمەنەي اۋدانى بەستەرەك اۋىلى وشارباي قىستاعىنىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ تابىستارىن بەكەمدەۋ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋ قىزمەتىنە «تورعايدى بورشالاۋ» ۇلگىسى بويىنشا تۇيىندە تۇرىپ تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزدى. وسى 5 كۇن ۋاقىتتا جاڭ يان قاتارلىلار گرۋپپالارعا ءبولىنىپ 20 نەشە قىستاق تۇرعىنىنىڭ وتباسىنا بارىپ جاعداي ۇعىسىپ، تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزدى ءارى ىلگەرىندى ـ كەيىندى ايماق، اۋدان، اۋىل، قىستاق شۋجيلارىنىڭ اڭگىمە ءماجىلىسىن 4 رەت وتكىزىپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ ارىز ـ ارمانىن تىڭداۋ، ماسەلە سەبەبىنە تالداۋ جاساۋ، بۇدان كەيىنگى نىسانانى بەلگىلەۋ قاتارلى تاسىلدەر ارقىلى قىستاق تۇرعىندار ۋاكىلدەرىمەن، اۋىل ـ قىستاق كادرلارىمەن بىرگە كىرىستى ورنىقتى ارتتىرۋدىڭ شاراسىن اقىلداسىپ، ايماعىمىزدىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزۋگە بولعان ايقىن پوزيتسياسى مەن باتىل بەكىمىن جەتكىزدى ءارى ايگىلەدى.

  جاڭ يان مىنالاردى باسا دارىپتەدى: «باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قىزمەتى جونىندەگى ماڭىزدى بايانداۋلارىن ۇيرەنۋدى، دايەكتىلەندىرۋدى، شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جانە پارتيا 19 ـ قۇرىلتايىنىڭ رۋحىن ۇيرەنۋمەن، دايەكتىلەندىرۋمەن، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسىن، اسىرەسە، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسىن دايەكتىلەندىرۋمەن، تياناقتاندىرۋمەن ۇشتاستىرىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ بارىسىندا قىزمەتتى ىجداعاتتىلىقپەن ىستەۋگە كۇش سالىپ، ‹ءبىر وتباسىنا ءبىر شارا› قولدانۋدى مىقتى يگەرىپ، نازاردى ءتۇيىندى بۋىندارعا اۋدارىپ، دالمە ـ ءدال شارا قولدانىپ، ەگىنشى ـ مالشى بۇقاراسىنىڭ كەدەيلىكتەن ارىلىپ، اۋقاتتانۋعا بولعان ىشكى ومىرشەڭدىك قۋاتىن قوزعاپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋ تابىستارىنىڭ باياندى بولۋىنا كەپىلدىك ەتۋ كەرەك».

  نەگىزگى جاعدايدى ەگجەي ـ تەگجەيلى ۇعىسقاننان كەيىن جاڭ يان مىنانى اتاپ كورسەتتى: «جەمەنەي اۋدانى كەدەي اۋدان قالپاعىن الىپ تاستاعانىمەن، كەدەي وتباسىلارىنىڭ ‹وندىرىستە قارىز اقشاعا سۇيەنۋ، تۇرمىستا ساياساتقا سۇيەنۋ› جاعدايى ءالى دە تۇبىرىنەن وزگەرگەن جوق، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدىڭ جالپى تۇلعالىق ساپاسى ءالى دە تومەن. ايماعىمىزدىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ قىزمەتىندە قول جەتكىزگەن تابىستاردى بەكەمدەۋ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋ ساتىسىنا قادام تاستاۋىنا ىلەسە، كاسىپ ارقىلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ نەگىزى ءالسىز بولۋ، بۇقارانىڭ ءوزىن ـ ءوزى دامىتۋ قابىلەتى دارمەنسىز بولۋ قاتارلى تەرەڭ ساتىلى، ءتۇبىرلى ماسەلەلەر بىرتىندەپ جارىققا شىقتى. ءار دارەجەلى باسشى كادرلار كىشى پەيىلدىلىكپەن ارالاسىپ، العا قادام تاستاپ، قىستاقتارعا بارىپ، وتباسىلارىن ارالاپ، ەگىنشى ـ مالشى بۇقاراسىنىڭ قيىنشىلىعىن، بۇدان كەيىنگى دامۋ جولىن ۇعىسىپ، نە ىستەۋ كەرەك، قالاي ىستەۋ كەرەك، كىم ىستەۋ كەرەك دەگەن ماسەلەنى ويداعىداي شەشىپ، شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ تۇرىندەگى كىرىستى، ەڭبەكاقى تۇرىندەگى كىرىستى، مال ـ مۇلىك تۇرىندەگى كىرىستى ارتتىرۋعا كۇش سالىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋ ساپاسىن جوعارىلاتىپ، ناق كەدەيدى كەدەيلىكتەن شىنايى ارىلتۋعا كۇش سالۋ كەرەك».

  ارحيۆ تۇرعىزىلىپ كارتوچكالانعان وتباسىلارى ادال مۇقاتاي ۇلى مەن سەرىك تولقىن ۇلىنىڭ وتباسىندا جاڭ يان ولاردىڭ وتباسى احۋالى مەن بۇدان كەيىنگى دامۋ جوسپارىن ەگجەي ـ تەگجەيلى ۇعىستى ءارى كىرىستى ورنىقتى ارتتىرۋدىڭ ءونىمدى نىساناسىن بىرگە اقىلداسىپ جاسادى.

  ادال مۇقاتاي ۇلى بىلاي دەدى: «باسقا قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلىپ، تاماشا تۇرمىسقا قادام تاستاعانىن كورگەندە ەرەكشە شابىتتاندىم، ءوزىمنىڭ قوس قولىم مەن قۇلشىنىسىما سۇيەنىپ، كەدەيلىكتەن ارىلىپ، ورنىقتى، باياندى دامۋ جولىنا قادام تاستاسام دەيمىن».

  جاڭ يان رازى بەينەدە بىلاي دەدى: «كەدەيلىكتەن ارىلىپ، اۋقاتتانۋعا قادام تاستاۋ ويىڭ سەنىڭ تابىسقا جەتۋىڭنىڭ ءبىرىنشى قادامى، قازىر قيىنشىلىق كوپ بولعانىمەن، ءبىز بىرلىكتە ءادىس ـ امال قاراستىرىپ، بىرلىكتە شەشۋگە كۇش سالامىز» ـ دەدى. جاڭ يان مىنالاردى تالاپ ەتتى: «كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ بارىسىندا ءار دارەجەلى تاراۋلار ساياسي تۇرعىنى جوعارىلاتىپ، ارتىقشىلىقتى ساۋلەلەندىرىپ، قيىنشىلىقتاردان قامال الىپ، قىستاق سايىن جوبا بولۋعا، وتباسى سايىن ءادىس ـ ءامال بولۋعا كەپىلدىك ەتىپ، ءار دارەجەلى باسشى كادرلاردىڭ دانەكەرلىك رولىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، كوزالداعى ءىس جۇزىندىككە ۇشتاستىرىپ، كەدەي بۇقارانىڭ ءوزىن ـ ءوزى دامىتۋىنا تەكشە جاراتىپ بەرۋ كەرەك».

  تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ اڭگىمە ماجىلىسىندە جاڭ يان قىستاقتاعى ەڭبەككۇش سانى، ەگىن ـ مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن ادامداردىڭ سانى، كاسىپتىك تەحنيكالىق ونەردى يگەرۋ احۋالى قاتارلىلاردى ەگجەي ـ تەگجەيلى ۇعىسىپ، ءارقايسى شاعىن گرۋپپانىڭ وتباسىلارىن ارالاپ جاعداي ۇعىسۋ، تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزۋدەن جاساعان مالىمەتىن تىڭدادى. جاڭ يان مىنالاردى تالاپ ەتتى: «ماسەلە بەتالىسىندا تاباندى بولىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ قىزمەتىندە ساقتالعان قيىن تۇيىندەردى تاۋىپ، دامۋ وي جەلىسىن ايقىنداپ، ءداپ باسار ءتۇيىندى تۋرا تاۋىپ، شارانى اناعۇرلىم ايقىنداپ، كەدەيلەردى دالمە ـ ءدال سۇيەمەلدەۋدە كەدەيلىكتەن دالمە ـ ءدال ارىلتۋعا تاباندى بولىپ، بۇقارانىڭ كەدەيلىكتەن قۇتىلۋعا بولعان ىشكى ومىرشەڭدىك قۋاتىن قوزعاۋ جانە بۇقارانىڭ كىرىسىن ورنىقتى ارتتىرۋ جاعىندا كۇش سالىپ، كوزالدا كەدەيلىكتەن ارىلتۋ قىزمەتىندە ساقتالىپ وتىرعان ەڭ كورنەكتى ماسەلەلەردى كۇش سالا شەشىپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ تاماشا تۇرمىسقا دەگەن ارمانىن ۇزدىكسىز قاناعاتتاندىرۋ كەرەك. اۋدان، اۋىل، قىستاق ءۇش دارەجەلى پارتيا ۇيىمى شۋجيلارى ءبىرىنشى جاۋاپتى بولۋداي جاۋاپكەرلىكتى ويداعىداي ادا ەتىپ، ستيلدى، اتقارۋ قۋاتى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋدى ىشكەرىلەي ورىستەتىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ قىزمەتىن پارمەندى ساياسي كەپىلمەن قامداۋى كەرەك».

  اڭگىمە ماجىلىسىنە قاتىناسقاندار وشارباي قىستاعىنىڭ كىرىسىن ءۇرتىس ورنىقتى ارتتىرۋدىڭ كەلەسى قادامداعى جوباسىن بىرلىكتە تالقىلادى. كوپشىلىك ءبىر اۋىزدان: «‹كاسىپورىن + پارتيا ياچەيكاسى + سەلبەستىك كووپەراتيۆى + مانەرلەۋ كاسىپورىندارى + ەگىنشى ـ مالشى› سىندى كىرىستى ارتتىرۋ ۇلگىسى بويىنشا ‹تۇتىنۋ ارقىلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ› سىندى جولمەن ءجۇرىپ، ايماعىمىزدىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ قىزمەتىنەن ۇلگى كورسەتەمىز» ـ دەدى.

  تۇيىندە تۇرىپ تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ كەزىندە جاڭ يان قاتارلىلار جەمەنەي اۋدانى لاستى سۋ تيەگىنە بارىپ، توسپانىڭ سۋ دەڭگەيى، سۋ سيىمدىلىعى قاتارلى جاعدايلاردى ەگجەي ـ تەگجەيلى ۇعىسىپ، قاردىڭ قالىڭدىعىن، سۋ جاعدايىن ناق مايداندا كوزدەن كەشىردى.

  ايماقتىق پارتكومنىڭ مۇشەسى، جەمەنەي اۋداندىق پارتكومنىڭ شۋجيى لي جۇنشيا، ايماقتىق پارتكومنىڭ مۇشەسى، باس حاتشى ما شۋەلياڭ تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋدە بىرگە بولدى.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • جاڭ يان جەمەنەي اۋدانىندا تۇيىندە تۇرىپ تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزگەن كەزدە مىنانى اتاپ كورسەتتى
  • جانار ساعات قىزىنىڭ «كوممۋنيست-ليۋ شاۋچي» تەلەفيلمى تاراتىلادى
  • ءبىر اپتالىق اۋا رايىنان الدىن الا مالىمەت
  • شەكارا رايونداعى وقىتۋشىلار، دوحتىرلاردىڭ مامىلەسىن جوعارىلاتسا