اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   دەنساۋلىق

ىستەتىپ بولعان ىدىس-اياقتى ۇزاق ۋاقىت سۋعا شىلاپ قويۋعا بولمايدى

  كۇندەلىكتى تۇرمىستا كوپتەگەن ادام تاماقتانعاننان كەيىن ىدىستى سۋعا شىلاپ قويىپ، كەيىنىرەك جۋماقشى بولادى. ٴءبىراق، بۇلاي ىستەۋدىڭ قاتە ەكەنىن بىلەسىزبە؟ ىستەتىپ بولعان ىدىس-اياقتى ۇزاق ۋاقىت سۋعا شىلاپ قويۋعا بولمايدى، ءٴتورت ساعات ىشىندە تازالاپ جۋۋ ءتيىس.  ويتكەنى ادام دەنەسىندەگى ىشەكتەردە تارقالاتىن اۋىرۋدىڭ ميكرو زاتتارى، سامون باكتەرياسى، فورماسى وزگەرگەن تاياقشا باكتەريا قاتارلىلار ىستەتكەن ىدىستىڭ ەرنەۋىنە وڭاي جابىسىپ الادى. ٴءسىز، ىدىستى سۋعا شىلاپ قويعاندا ىدىستاعى ماي قالدىقتارى باكتەريالاردىڭ ٴءوسىپ-ٴونۋىنە شارت-جاعداي ازىرلەيدى. ٴءتورت ساعاتتان كەيىن باكتەريالار وتە تەز ءوربىپ، سوڭىنان تاماق ارقىلى ادام دەنەسىنە ەنەدى.

  ولاي بولسا، ىدىستى ٴءسىرا قالاي جۋۋ كەرەك؟ تاماقتان كەيىن ٴءبىز ىدىستى تۇرگە ايىرۋىمىز، مايى بار ىدىسپەن مايسىز ىدىستى بولەك قويىپ، مايىسىز ىدىستى الدىمەن، مايى بار ىدىستى سوڭىنان جۋۋىمىز كەرەك. بۇدان سىرت، شيكى ەت سالعان ىدىس پەن پىسقان تاماق سالعان ىدىستى جانە جەمىس سالعان ىدىستى ايىرىپ، ىدىس جۋاتىن جۋعىشتى دا ايىرىپ قويۋ كەرەك. الدىمەن پىسقان تاماق سالعان ىدىستى سوڭىنان شيكى ەت سالعان ىدىستى جۋۋ كەرەك.كەي ادامدار قانداي ىدىستى جۋسا دا تازارتقىىش سۇيىقتىعىن ىستەتەدى. ٴءىس جۇزىندە، بوتقا، سۋىق كوگونىس تۇرىندەگى تاعامدار سالىنعان ىدىستارداعى جۇعىن كەبۋدەن بۇرىن سۋمەن ءٴبىر رەت شايقاسا بولعانى تازارادى. ەگەر، ىدىس -اياققا جۇققان ماي داعى وتە قالىڭ بولسا، جۋۋدان بۇرىن مايدى قاعازبەن ءسۇرتىپ، ونان سوڭ ىستىق سۋمەن جۋۋ كەرەك. ەگەر تازارتۋ سۇيىقتىعىن ىستەتۋگە تۋرا كەلسە، ىدىس جۋۋدىڭ الدىندا جارىم شىنى سۋعا ٴءبىر-ەكى تامشى تازارتۋ سۇيىقتىعىن تامىزىپ، ٴءار رەت وعان جۋىعىشتى ءبىر مالىپ الىپ ىدىس جۋۋ كەرەك، وسىلاي ىستەگەندە تازارتۋ سۇيىقتىعىنىڭ زيانىنان ساقتانۋعا بولادى.

  ىدىس- اياقتى جۋىپ بولعان سوڭ، ءٴوزى كەپكەنى ٴءجون، جۋعىشپەن قۇرعاتۋعا بولمايدى، سوندا ميكرو زاتتاردىڭ ءٴوسىپ-ونۋىنەن ساقتانۋعا بولادى. ەگەر، تەمىر قازاننىڭ تاتتانۋىنان الاڭداساڭىز، جۋىپ بولعان سوڭ قاعازبەن سۋىن تازارتىپ ٴءسۇرتۋ كەرەك. مۇنان سىرت، ىدىستى جۋىپ بولعان سوڭ، اس ۇيدەگى ىدىس جۋۋ استاۋى مەن ونىڭ ماڭىنداعى تەكشەلەردى تازالاپ ءسۇرتۋدى ەسكەرۋ كەرەك. ايتپەگەندە، ىدىس جۋۋ استاۋى ميكىرو زاتتار مەن بىلعانىشتاردىڭ  ٴءوسىپ-ونەتىن جايلى مەكەنىنە اينالادى.

  مۇنان سىرت، ۇقساماعان ىدىس-اياقتاردى جۋعاندا ۇقساماعان  ٴءتاسىل قولدانۋ كەرەك. اعاش ىدىستاردى ىستەتىپ بولعان سوڭ، دەرەۋ سۋىق سۋمەن دىمدانعان كەرەك نەمەسە قاعازبەن ءسۇرتۋ كەرەك. جۋعان كەزدە ۇزاق ۋاقىت سۋعا شىلاپ قويۋعا بولمايدى ءارى ىدىس جۋۋ ماشيناسىنا سالۋعا دا بولمايدى. تازالاپ جۋعان سوڭ وسىمدىك مايىن جاعىپ اسىراۋ نەمەسە ليمون جاعىپ ىدىستاعى جاعىمسىز ءيىستى جوعالتۋ كەرەك. مەتال تۇرىندەگى ىدىس-اياق جانە تەمىر قازانداردى قۋىرماش قۋىرىپ بولا سالىپ جۋۋ كەرەك. قازاننىڭ ءتۇبى ىستىق كەزىندە ازىراق سۋ قۇيسا ماي قالدىقتارى وڭاي كەتەدى. ءٴبىراق، داق جۇقپايتىن قازان بولسا وعان ىستىق كۇيىندە سۋىق سۋدى كوپ قۇيۋعا بولمايدى، ويتكەنى، ىستىقتان ۇلعايىپ، سۋىقتان تارايىپ، وڭاي ءٴبۇلىنىپ، سىرى كوشەدى. جۋىپ بولعان سوڭ ٴءسوزسىز تازا جۋعىشپەن سۋدى ۋاقىتىندا ٴءسۇرتىپ قۇرعاتۋ كەرەك.

  ءٴاسىلى، ىدىس جۋۋدىڭ دا وسىنشا كوپ كوڭىل بولەتىن ىستەر بار ەكەن، ەستە ساقتاي الدىڭىزبا؟ ەندەشە تۋىس-تۋعان، دوس-جاراندارىڭىزعا تاراتىپ قويىڭىز!

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • قىراۋلى قالاشىق شۇڭقىردا ساياحات كاسىبى جانداندى
  • ايماق ورتالىق 6 ـ شارلاۋ گرۋپپاسىنىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋعا ارناۋلى شارلاۋ جۇرگىزۋدەن اڭىس ەتكەن پىكىرىن دايەكتىلەندىرۋ، تياناقتاندىرۋ جونىندە رەتكە سالۋ ـ تۇزەتۋ قىزمەتى تاقىرىپتىق ٴماجىلىسىن اشتى
  • الداعى ءۇش كۇندىك اۋا رايىنان الدىن الا مالىمەت
  • ۇنەمى ۇيرەنۋ، ۇنەمى جاڭارۋ بارىسىندا نازاريالىق جەتىلىمدى كۇشەيتۋ، تانىم مەن ارەكەتتىڭ بىرلىگى بارىسىندا ىرىقتىلىقپەن جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋ، ىسكەرلىك كورسەتۋ كەرەك