اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   بىلگەنگە مارجان

ادامدار نەگە وزگەرەدى؟

ماقسات قيزات ۇلى

  ءومىر وزگەرمەسىڭە قويمايدى ەكەن، مىنە بۇگىن بارلىعىمىزدىڭ باسىمىزداعى ۋىز قيالدىڭ بىت-شىتى شىقتى.

  ءبىز قارابايىر قوعامنىڭ قاراپايىم ادامدارىنا اينالساق تا، زاماننىڭ كوشىنەن قالمايتىن ىنتالى ۇرپاققا وزگەرە ءبىلۋىمىز كەرەك ەكەن.

  ءبىز وزگەرەيىك دەپ وزگەرمەيمىز، ەسەسىنە ۋاقىت پەن تاعدىر سەنىڭ وزگەرمەۋىڭە قويمايدى. تەك زامان تەزى قالاي يلەسە، سولاي بيلەيمىز.

  ءدامى وزگەرمەس ءتاتتى، ءتۇسى وزگەس بورلات بارما؟

  سەن ونى: وزگەرىپ كەتتىڭ،-دەپ جازعىرما، ويتكەنى سەن ونىڭ قانداي تاعدىردى باسىنان كەشىپ الدىڭا كەلىپ وتىرعانىن بىلمەيسىڭ عوي...

  ول باياعى بالا كەزدەگى ۋايىمسىز، قايعىسىز دوسىڭ ەمەس، ول وزگەرگەن، ۋاقىتتىڭ تەپەرشىگى ونىڭ مويىنىنا قامىت بايلاپ، ميحىناتتىڭ ارباسىنا شەككەن، ول ىقتاي جالداپ ءومىر سۇرۋگە كوندى، ول ومىرگە كەرەگى اڭقاۋلىقتان گورى قۋلىق ەكەنىن، ادالدىقتان گورى اقشا ەكەنىن سەزدى.

  سودان تىرشىلىگىنىڭ ءتۇتىنىن ويلاعان ول ءوزىن وزگەرتۋگە ءماجبۇر بولدى، ءبارىن ءومىر ۇيىرەتتى سولاي بولۋعا، وزگەرمەسە وزگەگە ىلەسە المايتىنىن ءبىلدى.

  سەن ۇزاق جىل كورمەگەن دوسىڭدى وزگەرىپ كەتىپسىڭ عوي،-دەپ سوكپە!

  ول باياعىداي بالپاڭ، باياعىداي جالتاڭ بولۋعا حاقىلى ەمەس، ول كوپ جەردى كەزدى، كوپ ەلدى كوردى، ءوزىنىڭ قاراڭعىلىقتىڭ اراسىندا جاساپ جاتقانىن سەزىپ نامىستاندى، ءوزىن وزگەرتپەسە داۋىرگە ىلەسە المايتىنىن ۇقتى.

  سودان وتكەندى ويلاي بەرۋدەن ون تيىن دا پايدا جوق ەكەنىن ءبىلىپ، قايعىرۋ مەن ساعىنىشتى قايىرىپ قويدى دا، وزىنە بەيتانىس جات تا، جاڭا ورتاعا ۇيلەسۋگە كوشتى.

  يىقتىلارمەن «ىرەستى»، تالانىتتىلارمەن «تىرەستى»، كۇشتىلەرمەن «كۇرەستى».

  مىنە ول دا ون بەس جىل دەگەندە وزگەلەرمەن تەڭەستى، ارتىنا قاراسا قارابايىر جەڭىل كۇنى سوناۋ الىستا قول بۇلعاپ قالىپ بارادى ەكەن. شەگىنۋگە جول جوق، ءومىر اعىسىمەن كەتە بەرۋ عانا قالىپتى ەنشىسىندە.

  ول ءوزىنىڭ بۇلاي وزگەرىپ كەتكەنىنە ءوزى دە سەنبەي قالدى. «ە، ءومىر-اي، ەسكى كۇنىمدى ۇرلاۋ ءۇشىن وسى كۇنگە جەتكىزگەن ەكەنسىڭ عوي»،-دەدى كۇرسىنىپ.

  كەشە عانا جاعاڭدى تۇزەپ جامپەڭدەپ، الدىڭنان شىعىپ اڭقىلداپ جۇرگەن ادامىڭ مىنە بۇگىن سۇلە-ساپا سۋىق ءجۇز، باياعىداي بايسال دا باياشات ەمەس.

  ال سەن ۇناتپاي جۇرگەن قىرشاڭقى ساباقتاسىڭ انە كۇلىمدەپ الدىڭنان شىقتى، باياعى ەسكى كۇننىڭ ءبىرى دە جوق، ءوز كوزىڭە ءوزىڭ سەنبەي تاڭعالدىڭ، ءوڭى دە، مىنەزى دە جىبەكتەي سىزىلىپ تۇر.
سويتسەك ول دا وزگەرۋدى قالاعان ەكەن، مىنەزىن وزگەرتسە، تاعدىرى وزگەرەتىنىن ءبىلىپتى، سودان باستابىندا ايناعا قاراپ وتىرىك كۇلىمسىرەۋدى ۇيىرەندى، ۇيىرەنۋ داعدىعا، داعدى ادەتكە، ادەت تاعدىرعا اينالدى.

  ول مىنە بۇگىن اشۋلانسا دا كۇلىپ تۇراتىن پەندە. تۇڭعىش كورگەن ەل ونى: نەدەگەن ءجۇزى جىلى كەرەمەت جان،-دەپ القايدى.

  ءبىراق بۇرىن بالا كەزدە وسكەن دوسى: بۇرىن قاباعىنان قار جاۋىپ تۇرۋشى ەدى، وزگەرىپ كەتىپتى ءا،-دەپ تاڭعالىپ ءجۇر. ءيا، ول ءوزىن وزگەرتۋ ارقىلى وزگەگە جارىق شاشتى.

  بۇل دۇنيەدە وزگەرمەيتىن دۇنيە بارما، ادامنىڭ جاسى دا وزگەرەدى، يدەياسى دا وزگەردى، ونى ايتاسىز، كەي پەندەنىڭ وزگەرمەيدى-اۋ دەپ جۇرگەن سەرتشىل سەزىمى دە وزگەرىپ كەتەدى.

  كەي ادام وزگەرىپ، ءومىردى تەرەڭ ءتۇسىنىپ فيلوسوفقا اينالادى، كەي ادام وزگەرىپ، ءومىردى جەڭىل ءتۇسىنىپ قۋىرشاققا اينالادى.

  سەن وزگەرمەيمىن دەگەنىڭمەن ەل وزگەرەدى؛ سەن وزگەرمەگەنىڭمەن، قوعام وزگەردى؛ سەن وزگەرمەسەڭ، زامانىڭنىڭ ارتىندا قالاسىڭ؛ سەن وزگەرمەسەڭ، وزگەنىڭ مازاعىنا ۇشىرايسىڭ.

  ءبىز جاس كەزدە قانداي ەدىك، تەك وزىمىزدىكىن ءجون سانايتىن تەنتەك ەدىك قوي، اق ەدىل، ادال ەدىك، كينوداعىداي ءومىر ءسۇرۋدى ويلاۋشى ەدىك قوي.

  ەندى قاراشى، جاس كۇنىڭدەگى ويلاعانىڭنىڭ كوبى ءادىرا قالىپتى، بارلىعىندا جاعدايدا قاراي ءىس قىلىپسىڭ.

  ءتىل تابىسا المايتىن ادامىڭمەن ءتىل تابىسىپ، ولارعا جىلى مامىلەدە بولىپ، ولارمەن بىرگە ىستەستىك جاساسىپ وتىرسىڭ. سەن ونى قانشا جەردەن جەك كورىپ وتىرساڭ دا سەن مىنەزىڭدى ساباڭا ءتۇسىرىپ، زورلانساڭ دا ءجىميىپ قانا كۇلەسىڭ.

  بىراق قانشا جەردەن وزگەرسەك تە ءبىز باياعى ءبىزبىز. تەك ۇقسامايتىنى ۇنەمى بالاداي اڭقاۋ، دالاداي دارقان ەمەسپىز.

  ايتسە دە بۇلاي وزگەرۋدىڭ ەشقانداي زيانى جوق، بۇل ءومىردىڭ ادامداردان تالاپ ەتكەن ءوز سورابى.

  بۇل تىرلىكتىڭ بارابانى قاجەت ەتكەن قوعامنان الىس كەتپەۋدى قالاعان ءارقانداي پەندەنىڭ ايعايلاپ سالعان ارداقتى ءانى.

  ويتكەنى ءاربىر ادامنىڭ اقيقاتشىلدىعى دا، ىنتالى كوڭىلى دە شەكتى بولادى، ەگەر ءبىر ادام ءوزىنىڭ كەۋدەسىندەگى جالىن اتقان ىستىق جۇرەگى ءبىر بەزبۇيىرەككە ۇسىنسا، وندا ونداي جۇرەك ەكىنشى رەت لاپىلداپ جانۋعا دارمەنى قالماي قالادى.

  وزگەرمەس جۇرەك ءبىر سۋىنسا، ول دا ءومىردى ءوز ۇيىندەي كورمەۋگە پەيىل، سودان باستاپ ول مىناۋ بەيوپا تىرلىككە بەدىرەيە قاراۋعا ۇيىرەنەدى.

  ءارقانداي ءبىر تىلەككە ورتەنىپ، وزەلەنىپ قۇشتارلانبا، ءومىردى سالقىن دا سابىرلى ءسۇي، ءومىر سەن ويلاعانىڭداي سيىن ۇسىنباي قالسا، ۇمسىنعان جۇرەكتى ءۇنسىز جۇباتۋىڭا تۋرا كەلەدى.

  ءومىر ەمەس پە، بارلىعى دا وزگەرىسكە ۇشىراپ تۇرادى.

  تەك ءومىردى، ادامدى سۇيەتىن ادەمى جۇرەگىڭدى جوعالىتپاساڭ بولعانى.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • ”جۇڭگونىڭ ۇلت ساياساتى جانە ۇلتتار ىنتىماعى − شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونىنىڭ امالياتى“ ارناۋلى تاقىرىپتىق ۇگىتتەۋ - تانىستىرۋ ءماجىلىسى ۇرىمجىدە وتكىزىلدى
  • كوكتوعايعا 4A دارەجەلى تاعى ءبىر كورىنىس رايونى قوسىلدى
  • ورتالىقتىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋدى باقىلاۋ ـ تەكسەرۋدە اڭىس ەتكەن پىكىرلەرىن ناقتى رەتكە سالىپ تۇزەتۋگە كەپىلدىك ەتەيىك
  • بۋرىلتوعاي اۋدانى بالىق شارۋاشىلىعىن كۇش سالا دامىتتى