اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   ونەگە

وتباسىن نىعايتاتىن 10 ءداستۇر

  ناعىز بەرىك وتباسى – ۇلكەن ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى. بۇل جۇمىس ۇزاق ۋاقىتتى قاجەت ەتكەنىمەن، مىندەتتى تۇردە جەمىسىن بەرەدى. ەگەر وتباسىڭىزعا جاڭاشىلدىق ەنگىزگىڭىز كەلسە، جاقىن ادامدارىڭىزبەن ارا-قاتىناسىڭىزدى جاقسارتقىڭىز كەلسە جانە تۋعاندارىڭىزبەن كوبىرەك ۋاقىت وتكىزۋدى ويلاساڭىز، ومىرىڭىزگە بىرنەشە وتباسىلىق ءداستۇر ەنگىزىڭىز.

  1. ەستەلىك زاتتار البومى

  قازىر كوپشىلىك ساندىق سۋرەتتەرگە جانە ولاردى كومپيۋتەردە، عالامتوردا ساقتاۋعا ۇيرەنىپ قالدى. الايدا، بالالىق شاقتاعىداي البوم ساقتاۋدىڭ ورنى بولەك. جاعىمدى ساتتەردى ەسكە ءتۇسىرۋ ءارقاشان قىزىق. ونى ەرەكشە ەتىپ بەزەندىرىپ، قوسالقى زاتتار قوسىڭىز. اسىرەسە، كەيىن بالالارمەن بىرگە ەستەلىك البومدى قاراپ، ونىڭ ىشىندەگى جازبالاردى وقىپ، ءتۇسىندىرىپ بەرىپ وتىرعان قىزىقتى بولادى. ول بالالارعا ەرەكشە اسەر قالدىرادى.

  2. شەجىرە

  اتا-باباسىن ءبىلىپ ءجۇرۋ – ءار ادامنىڭ پارىزى. سوندىقتان ارعى تەگىڭىزدى، بىرنەشە ۇرپاقتى بىرىكتىرەتىن ادەمى زات ويلاپ تابىڭىز. ونىڭ كوز الدىندا ءىلىنىپ تۇرعانى جاقسى. مىسالى، ول اعاش بەينەسىندەگى جيەكتەمە بولۋى مۇمكىن. بۇل ارەكەتىڭىزدەن سوڭ بالالار ارعى اتالارىن قۇرمەتتەۋدى ۇيرەنەدى جانە ولاردىڭ تاريحقا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ويانۋى مۇمكىن.

  3. قوناق

  تۋىسقانداردىڭ ءبىر-بىرىنە قوناققا كەلۋى ارقىلى ولار ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىسا تۇسەدى، جاقسى ەستەلىكتەر كوبەيەدى جانە ول بالالار ءۇشىن ەرەكشە كەشكە اينالادى.

  4. بوس ۋاقىت

  بىلاي قاراساق، بوس ۋاقىتىمىز ۇيدە وتباسىمەن بىرگە وتەتىنى انىق. قازىر ەرەسەكتەر مەن بالالار بىرگە وينايتىن ۇستەل ويىندارى كوپ. وتباسى مۇشەلەرىنىڭ بارلىعى بىردەي دەمالاتىن ءبىر كۇندى تاڭداپ، سابىن جاساۋدى، ءبيدىڭ ءبىر ءتۇرىن جانە ت.ب ۇيرەنىڭىزدەر.

  5. قىدىرۋ

  ايىنا ءبىر رەت وتباسىمەن ءبىر جەرگە بارۋدى قولعا العان ءجون. ول جەر تەك بالالار ءۇشىن ەمەس، ەرەسەكتەرگە دە قىزىق بولۋى ءتيىس. مىسالى: كونكي تەبۋ، كينوتەاتر، تەاتر جانە ت.ب.

  6. ويدان شىعارىلعان مەرەكەلەر

  وتباسى ىستەي الاتىن ەرەكشە نارسەنىڭ ءبىرى – ءوزىنىڭ جەكە مەرەكەسىن ويلاپ تابۋ. مىسالى، ءبىر كۇنى اتا-انا مەن بالالار ءوز ورنىمەن اۋىسىپ كورۋگە بولادى. سول كەزدە بالا جاقىنىنا قامقور بولۋدى ۇيرەنەدى. ءبىر كۇندى اتا-انا بارلىعىنا كەلىسىم بەرەتىن كۇن ەتۋگە بولادى. ول اتا-انانى بالالارىنا سەنۋگە ۇيرەتسە، بالالاردى سەنىمدى تەرىس پايدالانباۋعا، شەكتى بىلۋگە ۇيرەتەدى. ەگەر بالالارىڭىز ءالى كىشكەنتاي بولسا، "ەرتەگى ءتۇنىن" جاساڭىز. وزدەرىڭىزدىڭ جەكە مەرەكەڭىزدى ويلاپ تاۋىپ، ونى جىل سايىن اتاپ وتۋگە تىرىسىڭىز.

  7. سىيلىق

  بالالارىڭىزدى تەك سىيلىق الۋعا ەمەس، سونىمەن قاتار ونى سىيلاۋدى دا ۇيرەتىڭىز. ولارعا قۇتتىقتاۋ حاتىن جاساتىڭىز، بەزەندىرۋدى ۇيرەتىڭىز. بالا ءوزىنىڭ قولىنان جاسالعان زاتتارى ارقىلى جاقىندارىنا دەگەن ماحابباتىن، قامقورلىعىن كورسەتە الۋى كەرەك.

  8. ەرەكشە ءمازىر

  وتباسىنى نىعايتا تۇسەتىن تاعى ءبىر ءادىس – قانداي دا ءبىر مەرەكەدە مىندەتتى تۇردە ءبىر تاماق ءتۇرىن دايىنداۋ. ول بارلىق وتباسى مۇشەلەرى بىردەي جاقسى كورەتىن تاماق بولۋى مۇمكىن. وتىرىس قىزىقتى بولۋ ءۇشىن ءازىل قوسۋعا بولادى. مىسالى، مانتى پىسىرسەڭىز، ءبىر مانتىعا كوپ ەتىپ قانت سالىپ دايىنداڭىز. تاماق ۇسىنعاندا وتباسى مۇشەلەرىنە ەسكەرتىڭىز: كىمگە قانتى بار مانتى ءتۇسسە، سونىڭ جولى بولادى. وتباسىداعى "جاعىمدى اۋا-رايىن" ساقتاۋ ۇزدىكسىز ەڭبەكتى قاجەت ەتەتىنىن ۇمىتپاڭىز. الايدا بۇل جۇمىس شارشاتپايدى، كەرىسىنشە جاعىمدى ەموتسيالار عانا سىيلايدى.

  بالالىق شاقتىڭ ءتاتتى ەستەلىكتەرى ءومىردى ۇزارتادى

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • ورتالىقتىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋدى باقىلاۋ ـ تەكسەرۋدە اڭىس ەتكەن پىكىرلەرىن ناقتى رەتكە سالىپ تۇزەتۋگە كەپىلدىك ەتەيىك
  • بۋرىلتوعاي اۋدانى بالىق شارۋاشىلىعىن كۇش سالا دامىتتى
  • گازدان ۋلانۋدان ساقتانۋ بىلىمدەرى
  • التاي قالاسىندا ەلىمىزدەگى تۇڭعىش رەتكى «سىرلى التاي» اتىنداعى قار-مۇز شىراق سالتاناتى بولىپ ءوتتى