اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   بىلگەنگە مارجان

المانى قىس مەزگىلىنە ساقتاۋ امالدارى

  

باۋ-باقشاڭىز الما ونىمىنە بىتىك بولدى دەلىك، الما جەمىسىنىڭ ءوزىن عانا ەمەس قۇرامىنداعى پايدالى قاسيەتتەرىمەن بىرگە ساقتاۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟

  جاڭا پىسكەن المالاردى قالاي ساقتاۋ كەرەك؟

  المانىڭ بارلىق سۇرپى ۇزاق ساقتاۋعا كەلمەيدى. جازدا پىسەتىن المانى ۇزاق ساقتاي المايسىز، ال كۇزگى المانى قۇرامىنداعى دارۋمەندەرى مەن دامىمەن بىرگە جاڭا جىلعا دەيىن عانا ساقتاي الاسىز. ەسەسىنە قىسقى الما حوش ءيىسى مەن پايدالى قاسيەتتەرىمەن كوكتەمگە دەيىن قۋانتا الادى. ءدال سول ءۇشىن قىس مەزگىلىنە ءارتۇرلى سۇرىپتاعى المانى تاڭداعان ءجون.

  المانى ساقتاۋعا دايىندىق

  جاڭا پىسكەن المانى ۇزاق ۋاقىتقا ساقتاردىڭ الدىندا ولاردى مۇقيات سۇرىپتاۋ قاجەت. تالدان ءسال دۇمبىلەز كۇيىندە الىنعان، بەتىندە داعى جوق، قۇستار شۇقىپ تاستاماعان، قۇرت تۇسپەگەن، قۇپ-قۇرعاق، جالپى ايتقاندا تولىق ءبۇتىن جەمىس قانا ۇزاق ساقتاۋعا جارامدى. قالعان ءتۇسىمدى، ونىڭ ىشىندە جەرگە تۇسكەن المالاردى وڭدەپ ساقتاۋعا – مىسالى، توساپ كۇيىندە، كومپوت نەمەسە كەپتىرىپ ساقتاۋعا بولادى.

  سونىمەن، الما سۇرىپتالدى جانە ەڭ جاقسى ۇلگىلەرى تاڭدالدى. ەندى ولاردى تاعى ءبىر ىرىكتەپ، كىشكەنتاي، ورتاشا جانە ۇلكەن 3 بولىككە ءبولىپ شىعۋ كەرەك. بۇل نە ءۇشىن قاجەت: ءبىر ىدىستا ءىرى جەمىستەر مەن ۇساقتارىن ساقتاۋعا بولمايدى، ويتكەنى سالماقتىلارى كىشىلەرىن باسىپ تاستايدى.

  المانى ساقتايتىن ىدىستى تاڭدايمىز

  الما ساقتايتىن ىدىس سىرتقى زاقىمنان قورعاي الاتىن جانە اۋا وتكىزەتىندەي بولۋى قاجەت. بۇعان ساۋلە تۇسەتىندەي تەتىكتەرى بار اعاش جاشىكتەر نەمەسە پلاستيك، تور تورتكىلدەشتەردەن جاسالعان شاشىكتەر جارايدى. ەڭ باستىسى، ىدىس قۇرعاق جانە زەڭ باسپاعان بولۋى قاجەت.

  سابانعا سالىنعان الما دا جاقسى ساقتالادى، سونىمەن قاتار مىج قاعازعا وراپ (تىم قۇرىعاندا گازەتكە)، ەمەن نەمەسە ۇيەڭكىنىڭ قۇرعاق جاپىراقتارىن سەۋىپ ساقتاۋعا دا بولادى. بۇعان قوسا اعاش جوڭقاسى، پەشتە قىزدىرىلعان قۇم، قاراقۇمىق قاۋىزى، مۇقيات كەپتىرىلگەن پىشەن الماعا جاقسى قورعان بولا الادى. قاعازدان باسقاسىنىڭ امورتيزاتسيالاۋ ءتۇپ نەگىزى 2 دەن كەم بولماۋى ءتيىس.

  المانى قالاي ورنالاستىرۋ كەرەك؟

  كەيبىر باعباندار المالاردى جاشىككە سالماس بۇرىن ءار جەمىسكە %2 حلورلى كالتسي ەرىتىندىسىن ەگۋ كەرەك دەپ كەڭەس بەرەدى. وسىلاي وڭدەلگەن جانە كەپتىرىلگەن الما سولۋ پروتسەسىنە از ۇشىرايدى دەپ ەسەپتەيدى. ءبىراق نەگىزىندە تابيعاتتىڭ ءوزى المانىڭ كۇز بەن قىس سۇرىپتارىندا ۇزاق ساقتالۋىنا جاۋاپ بەرەتىن ارنايى قابات تۇزەيدى. سوندىقتان ساقتار الدىندا المالاردى جۋ مەن سۇرتۋگە بولمايدى، ايتپەگەندە تابيعاتتىڭ قورعانىش قاباتىن ءبۇلدىرىپ الاسىز. قاپتالعان المانى ساقتاۋعا جىبەرمەس بۇرىن، ىدىسقا بەلگى سالىپ قويىڭىز، ياعني كىشى جەمىستەر قايسىندا، ورتاشاسى قايسىندا جانە ىرىلەرى قايسىندا ساقتالعانىن بەلگىلەڭىز. جانە تۇتىنۋدى ۇساق جەمىستەردەن باستاڭىز، ويتكەنى ولار ىلعالدىلىعىن تەز جوعالتادى. كەيىن ەڭ ىرىلەرىنە كوشىڭىز – ولار سولۋعا كوبىرەك بەيىم. جانە تەك ورتاشا ۇلگىلەرى عانا كوكتەمگە دەيىن جاقسى ساقتالادى، ەگەر، ارينە ونى دۇرىس ساقتاساڭىز. المانى قايدا ساقتاۋ كەرەك؟ الما ساقتاۋعا ەڭ قولايلى جەر – اۋاسى جاڭارىپ تۇراتىن جەرقويما. الما ساقتالعان جاشىكتەردى جەرگە ەمەس، سورەلەرگە قويۋ كەرەك. جانىندا كارتوپ، سارىمساق پەن پياز جاشىكتەرى بولماۋىن قاداعالاڭىز. مۇنداي كوكونىستەرمەن بىرگە ساقتالۋى ونىڭ حوش يىسىنە كەرى اسەر ەتەدى. ونىمدەردى ساقتايتىن جەرقويمانىڭ تەمپەراتۋراسى 0 مەن 7 گرادۋس ارالىعىندا بولۋى قاجەت، ال اۋانىڭ سالىستىرمالى ىلعالدىلىعى %70-%80.

  ەگەر جەرقويماڭىز بولماسا، المانى قالا پاتەرى جاعدايىندا ساقتاپ كورۋگە بولادى. ول ءۇشىن المالاردى جارتى كيلوگراممنان تسەللوفان پاكەتتەرگە سالىپ، اۋزىن بايلاپ، ال جانىنان تىلىك جاساپ قويىڭىز – بۇل جەلدەتكىش تەتىك بولادى.

  پاكەتتەردى ەڭ سالقىن جەرگە، مىسالى توڭازىتقىشتىڭ تومەنگى بولىگىنە نەمەسە بالكون ەسىگىنىڭ تۇبىنە (نەمەسە اينەكتەلگەن جىلىتىلمايتىن بالكونعا) قويىڭىز. ەڭ باستىسى ولارعا كۇن ساۋلەسى تۇسپەۋى كەرەك. ارينە، ساقتاۋدىڭ مۇنداي ءتۇرى ازىن-اۋلاق تۇسىمگە عانا جارايدى.

  بۇدان وزگە، اينەكتەلگەن بالكوندا المالاردى جاشىكتە، جوعارىدا اتالىپ وتكەن تاسىلمەن سابانعا نەمەسە قاعازعا وراپ ساقتاۋعا بولادى. ەكىنشىسىن پايدالانعان ءتىپتى ىڭعايلى، ويتكەنى ءبىر الما ءشىري باستاسا باسقالارىنا جۇقپايدى.

  ال ەگەر بىرنەشە كيلوگرامم المانى جاڭا پىسكەن كۇيىندە ساقتاۋعا ەش مۇمكىندىك بولماسا، وندا ونى وڭدەۋگە كىرىسىڭىز. المادان توساپ دايىنداۋ، كومپوت جاساۋ جانە كەپتىرۋ جايلى كەلەسى ماقالامىزدا ايتامىز.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • بەرلين كينو مەرەكەسىندەگى ەڭ ۇزدىك ەر اكتەر ۋاڭ جيڭچۇن: التايدا تۋىپ، قىراننىڭ سۋىن ءىشىپ ەرجەتتىم
  • ايماعىمىزداعى قۇرىلىم رەفورماسى جۇرىلگەن 8 ورىننىڭ ۆيۋەسكاسى اسىلدى
  • يۋانشياۋ مەرەكەسىن قالاي وتكىزەمىز
  • اۋىز سۋ حاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋ ينجەنەرياسى بۇقارانى اۋىز سۋدان الاڭسىز ەتتى