اعاجاي-التاي تورابى   ›   اقپارات ايدىنى   ›   سۋرەتتى حابارلار

التاي قوعامدى جونگە سالۋدا جاڭالىق اشىپ، تىنىشتىق تابىستارىن ايگىلەدى

 باس شۋجي شي جينپيڭ: «تىنىشتىق ــ بۇقارانىڭ ىشەر اس، كيەر كيىمىنەن كەيىنگى ءبىرىنشى قاجەتى، ەرەكشە ماڭىزدى حالىق تۇرمىسى ءارى ەڭ نەگىزگى دامۋ ورتاسى» دەپ اتاپ كورسەتكەن، مىنە بۇل تۇجىرىم بۇگىنگى تاڭدا التاي ايماعىندا ايگىلەندى؛ گەنارال تاۋى قارشاڭعى الاڭىنان قاناستاعى قومعا دەيىنگى كورىكتى قارلى مەكەن، كوكتوعاي قار شاتقالىنان ۇلىڭگىر كولىنە دەيىنگى حالىقتىق سالت-سانانى سەزىنۋ ءوڭىرى، التايدىڭ قىسقى ساياحاتىنىڭ دۋمانىن اسىرىپ، دۇنيەنىڭ جەر-جەرىنەن كەلگەن ساياحاتشىلار «كوركەم دە تىنىش ەكەن، تاعى دا كەلەمىز» دەپ القادى.

  ساياحات كاسىبىنىڭ جاندانۋى قوعام ورنىقتىلىعىنىڭ بەلگىسى. التاي ايماعىنىڭ ساياحات كاسىبىنىڭ قارىشتاپ دامۋى «تىنىشتىق تابىسىنىڭ» ناتيجەسى. كوپ جىلدان بەرى، التاي ايماعى تىنىشتىق قۇرىلىسىنا كۇش سالىپ، ‹تىنىشتىق كلەتكاسىن› قۇرىپ، نەگىزگى ساتىنىڭ نەگىزىن بەكەمدەپ، قوعامدى جونگە سالۋدا جاڭالىق اشىپ، بۇقارانىڭ شات-شادىمان تۇرمىس كەشىرىپ، قوعامنىڭ تىنىش، ءتارتىپتى بولۋىنا كەپىلدىك ەتتى.

  «شينجياڭ زاڭ-ءتۇزىمى» گازەتىنىڭ ءتىلشىسى شي چي، ەرىكتى ءتىلشى باي گۇييۇن

  پارتيا قۇرىلىسى ارقىلى جەتەلەپ، قوعامدى جونگە سالۋدىڭ جاڭا جاعدايىن قالىپتاستىردى

  قوعامدى جونگە سالۋدىڭ «تىرەگى» ارينە پارتيانىڭ نەگىزگى ساتى ۇيىمى. التاي ايماعىنداعى اۋداندار (قالا) ساياسي جاقتان جەتەلەۋ، يدەيالىق جاقتان جەتەلەۋ، ۇيىمدىق جاقتان جەتەلەۋ، قۋات جاعىنان جەتەلەۋ، مەحانيزم جاعىنان جەتەلەۋ قاتارلى ارنالارعا ىزدەنىس جاساپ كەمەلدەندىرىپ، پارتيا ۇيىمىنىڭ قىزمەت وتەۋ باسقارۋ اۋماعىن قوعامدىق جونگە سالۋدىڭ ءارقايسى بۋىنىنا جەتكىزىپ، نەگىزگى ساتى قوعامىن جونگە سالۋدىڭ تۋرا باعىتىنا كەپىلدىك ەتتى.

  قابا اۋدانى نەگىزگى ساتى پارتيا ۇيىمىن ورنالاستىرۋ ءتاسىلى مەن قىزمەت مەحانيزمىندە جاڭالىق اشىپ، پارتيا ۇيىمىن ساياسي زاڭ جالپىلىق وڭاۋ قىزمەتىنىڭ ءارقايسى بۋىنىنا دەيىن كەڭەيتتى. قابا اۋدانى اقشى قالاشىعى شىعىس جيانيە جولى الەۋمەتتىك اۋماعى قالا-قالاشىق «ءىرى قىزمەت كوميتەتىن»، الەۋمەتتىك اۋماق «ءىرى پارتكومى»، تور كوزدەندىرىپ باسقاراتىن ورىننىڭ پارتيا ياچەيكاسى، پارتيا مۇشەلەرىنىڭ وتباسىلارى بىرلەسىپ اماندىقتى قورعاۋ، وتباسىلارى بىرلەسىپ كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدى جەبەۋ سىندى 4 دارەجەلى باسقارۋ جۇيەسىن قۇرىپ، قاراستى وڭىردەگى ءارقايسى مەكەمە ورىن بۇرىنعى «ءوزى بيلىك جۇرگىزۋدەن» «ءىرى پارتكوم» ءبىر تۇتاس قولباسشىلىق ەتۋگە ويىستى. «بۇرىن قاراستى وڭىردەگى مەكەمە ورىندار ءوز ەركىمەن جۇمىس جۇزگىزەتىن، قازىر قاراستى وڭىردەگى مەكەمە ورىنداردىڭ باسشىلارى ءىرى پارتكومنىڭ مۇشەسى، قاراستى ءوڭىردىڭ تىنىشتىعى، ورنىقتىلىعى ءاربىر مەكەمە-ورىننىڭ جاۋاپكەرلىگى، ءارقايسى مەكەمە-ورىن قىزمەتىمىزگە بەلسەنە سايكەسەدى»- دەدى شىعىس جيان-يە جولى الەۋمەتتىك اۋماعىنىڭ ءبىرىنشى شۋجيى ليۋ شينحۇڭ.

  التاي قالاسى «نەگىزگى ساتى پارتيا قۇرىلىسى+» قىزمەت ۇلگىسىنە بەلسەنە ىزدەنىس جاساپ، پارتيا ۇيىمىن ءبىرىنشى شەپتە، حالىققا قولايلى ساقشى ىستەرى پۋنكتىندە قۇردى. قالالىق قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسىنىڭ ساقشى ىستەر بولىمشەسى پارتيا قۇرىلىسىمەن جاپپاي قامتۋدى جۇزەگە اسىرىپ، پارتيا مۇشەسىن، وداق مۇشەسىن ۇيتقى ەتىپ قوسىن قۇرىلىسىنا جەتەكشىلىك ەتىپ، تاقىرىپتىق پارتيا كۇنى قيمىلىن اي سايىن ورىستەتتى. بۇدان تىس، حالىق ساقشىلارىنان، كومەكشى ساقشىلاردان وزىنە قاراستى وڭىردەگى الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ مەملەكەت تۋىن شىعارۋ سالتىنا اپتا سايىن قاتىناسۋدى تالاپ ەتتى. 11- ايدىڭ 23-كۇنى، قالالىق قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسىنىڭ التىنتاۋ جولى ساقشى ىستەر بولىمشەسى تاقىرىپتىق پارتيا كۇنى قيمىلىن ورىستەتتى ءارى جاس پارتيا مۇشەلەرىن، وداق مۇشەلەرىن ۇيىمداستىرىپ «ءوزارا كومەكتەسۋ حورىن» قۇرىپ، ءارقايسى حالىق ساقشىلارىنان اي سايىن بەلگىلى مولشەردە اقشا شىعارىپ، قاراستى وڭىردەگى قيىنشىلىعى بار بۇقاراعا كومەكتەسۋدى تالاپ ەتتى. «نەگىزگى ساتى پارتيا ۇيىمى +» قىزمەت ۇلگىسى ورىستەتىلگەننەن بەرى، وسى بولىمشەدەگى حالىق ساقشىلارى قىزمەتكە قىزۋ ىنتامەن كىرىسىپ، قوسىننىڭ ۇيىسقىشتىق رولىن ساۋلەلەندىرىپ، ءتۇرلى قىزمەتتى مىقتى يگەردى.

  بۋىرشىن اۋدانى پارتيا مۇشەلەرىن پارتيا قۇرىلىسى كىتاپحاناسىندا ۇيرەنۋگە ۇيىمداستىردى.

  بۋىرشىن اۋدانى «اۋىل-قىستاق ءىرى پارتيا قۇرىلىسى» قىزمەت جاعدايىن بەلسەنە قۇرىپ، پارتيا ۇيىمىنىڭ قىزمەت وتەۋ اۋماعىن قوعامدىق باسقارۋدىڭ ءارقايسى بۋىنىنا دەيىن جەتكىزدى. بۋىرشىن اۋدانى ەگىزتوبە اۋىلى اۋىلدىق جالپىلىق وڭاۋ ورتالىعى، ساقشى ىستەر بولىمشەسى، ءادىليا بولىمشەسى قاتارلى ورىنداردىڭ پارتيا قۇرىلىسى قىزمەتىن ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، «ءبىر تۇتاس جوسپارلاۋ تۇرىندەگى پارتكوم، قامال تۇرىندەگى پارتيا ياچەيكاسى، قامال الۋ تۇرىندەگى پارتيا شاعىن گرۋپپاسى، اتويشى تۇرىندەگى وتباسىلارى بىرلەسىپ اماندىقتى قورعاۋ، وتباسىلارى بىرلەسىپ كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدى جەبەۋ» سىندى 4 دارەجەلى ۇيىمدىق تور جۇيەسىن قۇردى.

  ءارقايسى الەۋمەتتىك اۋماقتا، بۋىرشىن اۋدانى پارتيا ۇيىمى بايلانىسى بويىنشا الەۋمەتتىك اۋماقتاعى پارتيا مۇشەلەرىن تۇرگە ءبولىپ، دالمە-ءدال شارا قولدانىپ، تىكە قاراستىلىعىنداعى پارتيا مۇشەلەرىن «گرۋپپاعا ءبولىپ ولشەم بەلگىلەۋ» ءتاسىلى بويىنشا باسقاردى ءارى تالقى جيىنىن ۇيىمداستىرىپ اشىپ، جەكەلەردىڭ پىكىرىن توپتاپ، ءوڭىر، پەنسياعا شىعۋ، اۋەسى جانە الەۋمەتتىك يگىلىك ءتۇرى بويىنشا 35 پارتيا شاعىن گرۋپپاسىنا ءبولدى، قىزمەتتەگى پارتيا مۇشەلەرىن «زاكازدى ورىنداۋىنا قاراي ءنومىر بەرۋ» ءتاسىلى بويىنشا باسقارىپ، «تۇرعىندار زاكازدى بەلگىلەۋ، الەۋمەتتىك اۋماق زاكاز ءتۇسىرۋ، پارتيا مۇشەلەرى زاكازدى ورىنداۋ، الەۋمەتتىك اۋماق زاكازدى باعالاۋ» قاتارلى ءتاسىل ارقىلى بۇقاراعا قىزمەت وتەدى. 2016-جىلدان قازىرگە دەيىن، وسى اۋدانداعى الەۋمەتتىك اۋماقتارداعى پارتيا مۇشەلەرى بۇقارانىڭ 1600 نەشە ءتۇرلى «شاعىن ارمانىن»، 154 ءتۇرلى «الەۋمەتتىك شاعىن قيمىلدى» ورىنداپ، 9000 نەشە ادام (رەت) قىزمەت وتەدى.

  «وتكەن 2 جىلدا، كوپشىلىك الەۋمەتتىك اۋماقتاعى پارتيا مۇشەلەرىن جيىنعا تولىق قاتىناسپايتىن، جۇمىسقا كۇش شىعارمايتىن، بەلسەنە قىزمەت وتەمەيتىن پارتيا مۇشەلەرى دەپ اتادى. تۇرگە ءبولىپ باسقارعاننان كەيىن، الەۋمەتتىك اۋماقتاعى پارتيا مۇشەلەرىنىڭ بەلسەندىلىگى ارتىپ، سانالى، جيىنعا تولىق قاتىناساتىن، ءوز مۇددەسىن كوزدەمەيتىن، جۇمىسقا بەلسەنە كۇش قوساتىن پارتيا مۇشەلەرىنە اينالدى» دەدى بۋىرشىن اۋدانى بۋىرشىن قالاشىعى شىنحوۋ الەۋمەتتىك اۋماعىنىڭ قارت پارتيا مۇشەسى ۋاڭ جۇڭلين.

  بايلىقتى بىرىكتىرىپ، قوعامدى جونگە سالۋدىڭ تىڭ بىرىككەن كۇشىن قالىپتاستىردى

  قالا-قالاشىق پارتكومى، ساقشى بولىمشەسى، الەۋمەتتىك اۋماق، ساقشى ىستەر كەڭسەسى، حالىققا قولايلى ساقشى ىستەر پۋنكتى نەگىزگى ساتىنىڭ تىنىشتىعىن قورعاۋدىڭ نەگىزى،ءىس جۇزىندىك قىزمەت بارىسىندا ولار كوپ جاقتىلى باسقارىلۋ، قىزمەتى قايتالانۋ، ءوزى بيىلىك جۇرگىزۋ قاتارلى ماسەلەلەر ساقتالىپ كەلگەن. قايتۋ كەرەك؟ جىل باسىنان بەرى، التاي ايماعى اۋدانداردىڭ (قالانىڭ) بايلىعىن بىرىكتىرىپ، كۇش ـ قۋاتتى توپتاپ، بىرلەسىپ ارەكەتكە كەلۋ تەكشەسىن قۇرىپ، دەربەس جۇمىس جۇرگىزۋدەن بىرلەسىپ جۇمىس جۇرگىزۋگە قاراي ويىستى.

  التاي ايماعىنداعى ءارقايسى اۋدان (قالا) ساقشى ىستەرى پۋنكتى مەن الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ بىرلەسىپ جۇمىس جۇرگىزۋ ۇلگىسىن ىلگەرىلەتىپ، قىزمەتكەلەردى ويداعىداي ۇلەستىردى. جەمەنەي اۋدانى توپتەرەك قالاشىعى «الەۋمەتتىك اۋماق ورتالىق ساقشى ىستەرى پۋنكتى + الەۋمەتتىك اۋماق پارتيا باس ياچەيكاسى + الەۋمەتتىك اۋماق جالپىلىق وڭاۋ ورتالىعى» ۇلگىسى بويىنشا ءبىرىنشى شۋجي جاۋاپتى بولۋ ءتۇزىمىن اتقارىپ، الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ جالپىلىق وڭاۋ ورتالىعى مەن ساقشى ىستەر پۋنكتىن ساپالاندىرىپ بىرىكتىرىپ، كۇش-قۋاتتى ءارقايسى قىزمەت ورنىنا دەيىن ورنالاستىرىپ، ادامداردى ىقشامداپ، كۇشتى تومەنگە ءتۇسىردى.

  جەمەنەي اۋداندىق ورتالىق ساقشى ىستەرى پۋنكتىندەگى 2 كومپيۋتەر الەۋمەتتىك اۋماقتاعى بارلىق مەكەمەدەگى، تۇرعىندار شاعىن رايونىنداعى باقىلاۋ اسپاپتارىنا جالعانعان. قاي جەر قاجەت ەتسە بولدى حالىق ساقشىلارى دەركەزىندە جەتەدى. وسى ايدىڭ باسىنداعى ءبىر كۇنى الەۋمەتتىك اۋماقتاعى ءبىر تۇرعىندار شاعىن رايونىنداعى 2 ادام ۇساق ـ تۇيەك ىسكە بولعا جاڭجالداسىپ قالادى. ەشكىم ساقشىعا مالىمدەمەسە دە، حالىق ساقشىلارى دەركەزىندە مايدانعا جەتىپ ۇلگىردى. «بۇل ءبىزدىڭ ‹ءۇش تور› ارقىلى قول جەتكىزگەن تابىسىمىز. اۋدانىمىز حالىققا قولايلى ساقشى ىستەر پۋنكتىنەن پايدالانىپ، قوعامدىق الدىن الۋ-تىزگىندەۋ تورىن، مەكەمە-ورىنداردىڭ ىشكى تورىن، تۇيىقتالعان ءوڭىردى باسقارۋ تورىن ءونىمدى ۇشتاستىرىپ، وڭىرلىك سيپاتتى الدىن الۋ ساقتانۋ جۇيەسىن قۇردى»- دەدى جەمەنەي اۋداندىق قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسى پارتكومنىڭ شۋجيى، مەكەمە باستىعى لۋ بو.

  قابا اۋدانى اقشى قالاشىعى ىنتىماق ورتا جولى ورتالىق ساقشى ىستەرى پۋنكتىنىڭ حالىق ساقشىلارى، كومەكشى ساقشىلارى جانە الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ قىزمەتكەرلەرى قوس باعىتتا ايقاسپالى مىندەت وتەپ، الەۋمەتتىك اۋماق پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى ساقشى ىستەرى پۋنكتىنىڭ ورىنباسار باستىعى مىندەتىن وتەپ، ساقشى ىستەرى پۋنكتىنىڭ باسقا قىزمەتكەرلەرى الەۋمەتتىك اۋماق جالپىلىق وڭاۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنەن، تور كوزدەندىرىلىپ باسقارىلاتىن ورىننىڭ قىزمەتكەرلەرىنەن، كومەكشى ساقشىلاردان قۇرالىپ، كوپشىلىك بىرلىكتە وتباسىلارىن ارالاۋ، جالعا بەرگەن ۇيلەردى تىزىمگە الۋ، جىلجىمالى جان سانىن باسقارۋ قاتارلى قىزمەتتەردى ورىستەتتى. «قازىر قىزمەتتى پارمەندى ورىستەتىپ، ونىمدىلىگى دە ارتتى»- دەدى وسى ساقشى ىستەر پۋنكتىنىڭ باستىعى تيان چيڭلۇڭ.

  12- ايدىڭ 3- كۇنى بۋىرشىن اۋدانى قوس وزەن الەۋمەتتىك اۋماعى ورتالىق حالىققا قولايلى ساقشى ىستەر پۋنكتىندە الەۋمەتتىك اۋماق تۇرعىنى جاۋ جيانگو 10 مينۋت ۋاقىتتا قاتىناس زاڭىنا قايشى كەلۋ ارەكەتىن ءبىرجايلى ەتتى. وسى ساقشى ىستەر پۋنكتىنىڭ باستىعى لي حۇڭچياڭ بىلاي دەدى: «الەۋمەتتىك اۋماق ساقشى ىستەر پۋنكتىمەن بىرلەسىپ جۇمىس جۇرگىزگەننەن كەيىن، الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ حالىققا قولايلى قىزمەت وتەۋ ءتۇرى دە مولايىپ، نوپۋستى الماستىرۋدان كولىك جۇرگىزۋگە قاتىستى ىستەرگە دەيىن بۇقارا ءبىر ەسىكتەن بىتىرە الاتىن بولدى».

  بۇقارالىق قورعانىپ، بۇقارالىق جونگە سالۋ قوعامدى جونگە سالۋدىڭ ۇيىسقشتىق قۋاتىن ساۋلەلەندىردى

  «كىمىنىڭ وتباسىندا جۇمىس بولادى ەكەن، كوپشىلىك بىرگە شەشەدى، قيىنشىلىق بولسا بىرگە كومەكتەسەدى»-دەيدى قابا اۋدانى اقشي قالاشىعى شىعىس جيانجيە جولى الەۋمەتتىك اۋماعىنىڭ تۇرعىنى ۋاڭ چيڭلان بىرلەسكەن وتباسىلارىنىڭ باستىعى. ول پارتيانىڭ ساياساتىن ۇگىتتەپ، قايشىلىق، داۋ-جاڭجالداردى جاراستىرىپ، دوستىق قيمىلىن ۇيىمداستىرادى، ونىڭ قاراماعىندا 10 وتباسى بار.

  كوكتوعاي اۋدانىندا 3000 نەشە بىرلەسكەن وتباسى باستىقتارى بىرلەسكەن وتباسىلار جيىنىن اپتا سايىن ءبىر رەت اشىپ، بۇقارانىڭ پىكىرىن تىڭداپ، ماسەلەلەردى بايقاپ، شەشىم ەتۋگە بولاتىندارىن دەركەزىندە شەشىپ، شەشىم ەتۋگە بولمايتىندارىن تور كوزدەندىرىپ باسقاراتىن ورىننىڭ باستىعىنا، قىستاققا (الەۋمەتتىك اۋماققا) اڭىس ەتەدى. وتباسىلارىنىڭ اۋلا تازالىعى ناشار بولسا، بىرلەسكەن وتباسىلارىنىڭ باستىعى كۇڭ شياڭپيڭ كوپشىلىكتى ۇيىمداستىرىپ تازالىق ىستەيدى؛ قىستاقتا «اۋلا شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جارىسىن» وتكىزگەندە بىرلەسكەن وتباسىلارىنىڭ باستىعى سەرىك كورشىسىن جارىسقا قاتىناسۋعا تانىستىردى؛ قىستاق تۇرعىندارى سۋلاندىرۋدا سۋدان ۇيلەسىمدى پايدالانا الماعان كەزدە بىرلەسكەن وتباسىلارىنىڭ باستىعى سارقىت سۋدى باسقارۋشىلارۋدى ىزدەپ بارىپ اقىلداسىپ شەشتى.

  «وتباسىلارى بىرلەسىپ اماندىقتى قورعاۋ، وتباسىلارى بىرلەسىپ كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدى جەبەۋ» قىزمەت وتەۋ باسقارۋ مەحانيزمىن ورىستەتكەننەن بەرى، التاي ايماعى بىرلەسكەن وتباسىلارى باستىقتارىنىڭ رولىن ۇزدىكسىز ساۋلەلەندىردى. بۇگىنگى تاڭدا ولاردىڭ قۇلشىنىسىندا بىرلەسكەن وتباسىلارىن بىرلىك ەتكەن قوعامدى جونگە سالۋ قىزمەت جۇيەسى قالىپتاسىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسى، اسىرەسە، قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىق باس نىساناسى تياناق تاۋىپ، تامىر تارتتى.

  تاياۋ جىلدان بەرى، التاي ايماعى پارتكوم باسىشلىق ەتكەن، قوعام سايكەسكەن، كوپشىلىك ات سالىسقان قوعامدى جونگە سالۋ ءتۇزىلىسىن ۇزدىكسىز كەمەلدەندىرىپ، بىرگە قۇرۋ، بىرگە وڭاۋ، بىرگە يگىلىكتەنۋ قوعامدى باسقارۋ جاعدايىن قالىپتاستىردى.

  بۋىرشىن اۋدانى شاعىن رايون ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى العا قويىپ، الەۋمەتتىك اۋماق پارتيا ۇيىمى ءبىرتۇتاس جوسپارلاۋ، اۆتونوميا كوميتەتى باسقارۋ، شاعىن رايون اۆتونوميا شاعىن گرۋپپاسى بىرلەسىپ ارەكەتكە كەلۋدەي الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ اۆتونوميا باسقارۋ ۇلگىسىن قۇردى. تەك بۋىرشىن قالاشىعىنىڭ شىنحۋ الەۋمەتتىك اۋماعىنىڭ وزىندە 5 ءوزىن باسقارۋ كوميتەتى، 9 شاعىن رايون ءوزىن باسقارۋ گرۋپپاسى قۇرىلىپ، «شاعىن رايون تۇرعىندارىنىڭ ءوزىن باسقارۋ سەرتى»، «ءوزىن باسقارۋ شاعىن گرۋپپاسىنىڭ قىزمەت بورىشى» قاتارلىلاردى جاساپ ءارى كەمەلدەندىرىپ، قايشلىق، داۋ-جاڭجالداردى الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ وزىندە شەشۋگە نەگىزىنەن كەپىلدىك ەتتى. بۇگىنگى تاڭدا ورتا تازالىعى، قوقىر-قوقىستاردى تازالاۋ، لاس سۋ نەمەسە جىلۋمەن قامداۋ قۇبىرىن رەمونتتاۋ قاتارلى ىستەردىڭ ءبارىن الەۋمەتتىك اۋماق ءوزى شەشتى. بيىل 39 ءتۇرلى قايشلىق، داۋ-جاڭجالدى اداقتاپ، مۇنىڭ 38 ىن شەشىپ، قايشلىق، داۋ-جاڭجالداردى شەشۋ مولشەرى %97 كە جەتتى.

  التاي قالاسىنداعى ءارقايسى الەۋمەتتىك اۋماق «تۇرعىندار ماسەلەنى اڭىس ەتۋ» تەكشە سىن قۇرىپ، جوعارى-تومەن تۇتاسقان، ءتۇيىن مەن جالپى ۇشتاسقان تۇرعىنداردىڭ جاسىل ءتۇستى ارناسىن قۇردى؛ شىڭگىل اۋدانى قىستاق ەكى كوميتەتى القاسىنىڭ شەشىمدەرى مەن قىزمەت ءتارتىبىن جۇيەلەندىرىپ، «قىستاق تۇرعىندارى سەرتىن»، «الەۋمەتتىك اۋماق تۇرعىندار سەرتىن» جاساپ، بۇقاراعا بارلىعىن اشىق ءتۇسىندىردى؛ بۇگىنگى تاڭدا «ءسوزىن ايتاتىن ورنى بولۋ، ءجونىن ايتاتىن ورىن بولۋ، ءىستى بىتىرەتىن ادام بولۋدى» نەگىزگى ساتىداعى بۇقارا ناق ءبىلدى. قوعامدى جونگە سالۋدا جاڭالىق اشۋدىڭ ادىستەرى كوپشىلىكتى قوعامدى جونگە سالۋعا ات سالىسۋعا باستاپ عانا قالماستان، قوعامدى جونگە سالۋدىڭ اكىمشىلىك وزىندىك قۇنىن تومەندەتىپ، قوعامدى جونگە سالۋ تابىستارىن جوعارىلاتىپ، قوعامىنىڭ جاراسىمدىلىعىن، ورنىقتىلىعىن ىلگەرىلەتتى.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • رەفورما جاساپ، ەسىك اشقان 40 جىلدان بەرگى ٴىرى وقيعالار
  • پويەز قوناقجايىنىڭ ساۋداسى جانداندى
  • اۋا رايىنان الدىن-الا مالىمەت
  • 3 ـ توپتاعى ساياحات اۋەسكەرلەرى التاي قالاسىنا جەتتى