اعاجاي-التاي تورابى   ›   اقپارات ايدىنى   ›   ماڭىزدى حابارلار

سيىسىمدى، جالپىعا بىردەي بولۋدان جازباي، بىرگە دامۋدى ىلگەرىلەتەيىك

− ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ تۇڭعىش كەزەكتى جۇڭگو حالىقارالىق يمپورت كورمەسىنىڭ اشىلۋ سالتىندا سويلەگەن ارقاۋ ءسوزى تۋرالى

حالىق گازەتىنىڭ شولۋشىسى

ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋى ىشكەرىلەي دامىعان بۇگىنگى كۇندە، ازۋلىلاردىڭ السىزدەردى تارپا باس سالۋى، بىرەۋ ولمەي بىرەۋگە كۇن بولماۋى جۇرگەن سايىن تارىلاتىن تۇيىق جول، سيىسىمدى، جالپىعا بىردەي، ءوزارا تيىمدىلىك جاساپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلۋ جۇرگەن سايىن كەڭەيەتىن ادامدىق دۇرىس جول. 
  ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ تۇڭعىش كەزەكتى جۇڭگو حالىقارالىق يمپورت كورمەسىنىڭ اشىلۋ سالتىندا سويلەگەن ارقاۋ ءسوزى ەكونوميكا جاھاندانۋىنىڭ تاريحي ءۇردىسىن عىلمي مەڭگەرىپ، سيىسىمدى، جالپىعا بىردەي بولۋدان جازباۋ، ورتاق دامۋدى ىلگەرىلەتۋ دارىپتەمەسىن ايقىن العا قويىپ، ءار ەلدىڭ ەسىك اشىپ سەلبەسۋىن بەلسەنە ىلگەرىلەتۋىنە، اناعۇرلىم تاماشا دۇنيە ءجۇزىن بىرگە كوركەيتۋىنە دۇرىس بەتالىس جانە جول كورسەتىپ، كورمەگە قاتىناسقان سيلى قوناقتاردىڭ وسكەلەڭ قۇپتاۋىنا يە بولىپ، حالىقارالىق قوعامنىڭ جاپپاي نازارىن اۋداردى. 
  «جالعىز گۇلدىڭ اشقانى كوكتەمنەن دەرەك بەرمەيدى، بارشا گۇل شەشەك اتسا كوكتەمنىڭ لەبى ەسەدى». باقىتتى تۇرمىسقا تالپىنۋ ءار ەل حالقىنىڭ ورتاق ارمانى. بۇگىنگى دۇنيەدە زاتتىق، تەحنيكالىق دەڭگەي بۇرىنعىلار ويلاپ جەتە المايتىن دارەجەدە دامىدى، الايدا دامۋدىڭ بىركەلكى، تولىق بولماۋ ماسەلەسى ءالى دە جاپپاي ءومىر سۇرۋدە، دۇنيە جۇزىندە ءالى دە كوپتەگەن مەملەكەتتىڭ حالقى قيىنشىلىق قىسپاعىندا تۇرمىس كەشىرىپ كەلەدى. سونىمەن بىرگە، دۇنيە ءجۇزى كۇن سايىن بولىنبەستەي ابدەن بىتە قايناسقان تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاعا اينالۋدا. ەگەر سەن جەڭىلەسىڭ، مەن جەڭەمىن، بىرەۋ ولمەي بىرەۋگە كۇن بولمايدى دەگەن كونە لوگيكانى اتقارساق، ءبىرىن - ءبىرى الداۋ، كورشىسىنە زوبالاڭ تۋدىرۋ سىندى كونە ءادىستى قولدانساق، ناتيجەدە وزگەلەردىڭ ەسىگىن تابيعي بەكىتۋمەن بىرگە، ءوز جولىڭدى دا بوگەپ، ءوز دامۋ نەگىزىڭدى بۇلدىرەسىڭ، تۇتاس ادامزاتتىڭ بولاشاعىن زياندايسىڭ. ءتوراعا شي جينپيڭ باسا دارىپتەگەنىندەي: «ادامزات قوعامى ۇزبەي العا باسۋ ءۇشىن، ءار ەل توماعا تۇيىق كۇيىندە قالۋدىڭ ورنىنا ەسىك اشۋعا تاباندى بولۋى، قارسىلاسۋدىڭ ورنىنا سەلبەسۋى، جەكە يەمدەنۋدىڭ ورنىنا بىرگە يگىلىكتەنۋى كەرەك». سيىسىمدى، جالپىعا بىردەي بولۋدان جازباي، دۇنيە جۇزىندەگى ءار ەلدىڭ دامۋىن، گۇلدەنۋىن بىرگە ىلگەرىلەتىپ، كوپ ەل حالقى ءالى دە ءدوپ كەلگەن كەدەي، مەشەۋ جاعدايدى بىرگە جويىپ، دۇنيە جۇزىندەگى بالالار ءۇشىن ىشەر اس، كيەر كيىمنەن تارىقپايتىن تۇرمىستى بىرگە جاراتقاندا عانا، دامۋ جەتىستىكتەرى ارقىلى دۇنيە جۇزىندەگى ءار ەلگە تيىمدىلىك جاساپ، بارلىق ادامدى مولشىلىق پەن ساۋلىقتان يگىلىكتەندىرۋگە بولادى.
  سيىسىمدى، جالپىعا بىردەي بولۋدان جازباي، ورتاق دامۋدى ىلگەرىلەتۋدە اشىق، اينالىسقا تۇسكەن، ءوزارا پايدا جەتكىزىپ، بىرگە يگىلىككە كەنەلەتىن جولمەن ءجۇرۋ كەرەك. ەسىك اشقاندا عانا العا باسۋعا، سەلبەسكەندە عانا بىرگە يگىلىكتەنۋدى ىسكە اسىرۋعا بولادى. حالىقارالىق ساۋدا مەن قارجى قوسۋ سياقتى ەكونوميكا - ساۋدا بارىس - كەلىسى ءار ەلدىڭ ارتىقشىلىقتارمەن ءبىر - ءبىرىن تولىقتاۋ، ءبىرىنىڭ ءزارۋىن ءبىرى بەرۋ قاجەتى نەگىزدە تامىر جايعان. حالىقارالىق ەكونوميكا - ساۋدانىڭ دامۋ تاريحىنا كوز جىبەرسەك، «ءوزارا تۇتاسسا، بىرگە العا باسادى، باس - باسىنا تۇيىقتالسا، ءبارى شەگىنەدى» دەيتىن قاعيدانىڭ ىشكەرىلەي سىپاتتالعانىن كورەمىز. ءار ەل قامال - كەدەرگىلەردى ازايتىپ، ەسىكتى ايقارا اشسا، حالىقارالىق ەكونوميكا - ساۋدانىڭ قان تامىرىن اشۋعا بولادى؛ ەگەر كورشىگە زوبالاڭ جەتكىزىپ، وقشاۋلانىپ، توماعا تۇيىق كۇيدە قالسا، حالىقارالىق ەكونوميكا - ساۋدا بوگەلىپ، دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسى دا اقاۋسىز دامي المايدى. ءار ەل ەسىكتى اشۋ ساياسات بەتالىسىنا تاباندى بولىپ، كوپ جاقتى جانە ەكى جاقتى ەسىك اشۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتىپ، ءار ەل ەكونوميكاسىنىڭ بىرگە جاندانۋىن، اينالىسقا ءتۇسۋىن ىلگەرىلەتىپ، ساۋدا مەن قارجى قوسۋدىڭ ەركىندەنۋىن، قولايلىلانۋىن ىلگەرى باستىرىپ، اشىق دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىن بىرگە كوركەيتسە، دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىنىڭ اناعۇرلىم اشىق بولۋىن، ارالاسۋىن، توعىسۋىن جەبەپ، بىرگە دامۋدى ىسكە اسىرۋعا بولادى. 
  سيىسىمدى، جالپىعا بىردەي بولۋدان جازباي، ورتاق دامۋدى ىلگەرىلەتۋدە جۇرتشىلىقتى دامۋ جەتىستىكتەرىنەن يگىلىكتەندىرۋ كەرەك. دامۋدىڭ ماقساتى حالىقتى باقىتقا كەنەلتۋ، سيىسىمدى، جالپىعا بىردەي دامۋ ۇستانىمى مەن ءتاسىلىن كەمەلدەندىرگەندە عانا، دامۋدى اناعۇرلىم تەڭگەرۋگە، دامۋ ورايىن اناعۇرلىم ۇقساس ەتۋگە، دامۋ جەتىستىكتەرىنەن بارلىق ادامدى يگىلىكتەندىرۋگە بولادى. قازىر ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋ ءۇردىسىنىڭ قارسى جەلگە ءدوپ كەلۋىندەگى ماڭىزدى سەبەپ دامۋداعى سيىسىمدىلىقتىڭ جەتەرسىزدىگى. ءار ەلدى دامۋدىڭ تيىمدىلىگىنەن يگىلىكتەندىرىپ، تاماشا بولاشاقتى شىندىققا اينالدىرۋدا ءار ەلدىڭ اناعۇرلىم زور باتىلدىعىن، بەلسەنە قۇلشىنىس جاساۋىن ءالى دە قاجەت ەتەدى. ءتوراعا شي جينپيڭ اتاپ كورسەتكەندەي، ءار ەل پارىقتار مەن الاۋىزدىقتاردان اسىپ ءوتىپ، ءوز ارتىقشىلىقتارىن ساۋلەلەندىرىپ، سيىسىمدى دامۋدى ىلگەرىلەتىپ، بۇكىل ادامزات ورتاق ءدوپ كەلگەن حاۋىپتەر مەن سايىستارعا قول ۇستاسا توتەپ بەرىپ، 2030 - جىلعا دەيىنگى باياندى دامۋ كەڭەستىك ءتارتىبىن تياناقتاندىرىپ، دۇنيە جۇزىلىك دامۋدىڭ بىركەلكى بولماۋ جاعدايىن ازايتىپ، ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋىنىڭ اناعۇرلىم اشىق، سيىسىمدى، جالپىعا بىردەي، بىركەلكى، بىرگە يگىلىكتەنەتىن باعىتقا قاراي دامۋىن ىلگەرىلەتىپ، ءار ەل حالقىن ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋ جانە دۇنيە جۇزىلىك ەكونوميكانىڭ ارتۋ جەتىستىكتەرىنەن بىرگە يگىلىكتەندىرۋ كەرەك. 
  «ءبارىن قامتىعاننىڭ پەيىلى دارقان». ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسى تانىمىن مىقتاپ ورناتىپ، سيىسىمدى، جالپىعا بىردەي بولۋدان جازباي، بىرگە دامۋدى ىلگەرىلەتىپ، جاسامپاز، سيىسىمدى اشىق دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىن بىرگە قۇرساق، ادامزاتتىڭ ءتىپتى كوركەم بولاشاعىن، ءسوز جوق، جاراتۋعا بولادى. 
  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 11 - ايدىڭ 7 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • كومپيۋتەر الدىنا وتىرعاندا ەسكەرەتىن ءبىر ەرەجە
  • اۆتونوميالى رايوندىق قوعامدىق عىلىمدار بىرلەستىگىنىڭ 5- قۇرىلتايى ۇرىمجىدە اشىلدى
  • شينجياڭ — جاقسى جەر
  • ءبىر اپتالىق اۋارايىنان الدىن-الا مالىمەت