اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   بىلگەنگە مارجان

قولفوننىڭ قۇلىنا اينالىپ، دەنساۋلىعىمىزدى زاقىمداپ المايىق

(كەشتە ۇيىقتاعاندا قولفوندى جانىمىزعا قويا سالۋ دۇرىس ادەتپە؟)

  ۇيىقتار الدىندا قولفون ويناۋ قازىر كوپتەگەن ادامداردىڭ ادەتىنە اينالدى، ۇيىقتايتىن كەزدە قولفوندى جاستىقتىڭ جانىنا قويا سالادى.كەيبىر ادامدار: "ۇيىقتار الدىندا قولفوندى ءسوزسىز ءسوندىرۋ كەرەك، ۇيتپەگەندە قولفون رادياتسياسى ۇلكەن ميدى زاقىمدايدى".-دەپ قارايدى. بۇل ءسوزدىڭ جانى بارما؟ەندەشە بۇنىڭ قىرى مەن سىرىنا كوز جەتكىزەيىك.

      ۇيىقتاعان كەزدە قولفوندى سوندىرمەسە رادياتسياسى ادامعا اسەر ەتەمە؟

     كوپتەگەن ادامدار قولفوندى جاندارىنان تاستامايدى، ۇيىقتار الدىندادا قولفون كورىپ، ارتىنان جاستىقتىڭ جانىنا قويا سالادى دا ۇيقىعا كەتەدى. مۇنداي ادەت شىنىندا دەنساۋلىققا اسەر ەتەدى. قولفون ەلەكتىرو ماگىنيت تولقىنىمەن تىعىز قاتىستى، ادام اعزاسى ەلەكترو ماگنيتتىك تولقىننىڭ ىقپالىنا وڭاي ۇشىرايدى دا، دەنە ورگانيزىمىنە زالال جەتەدى. مۇندا قولفون كوپ جاناساتىن ادامنىڭ باس بولىمىنە بولعان زيانى ەڭ زور بولادى.

       قاتىستى زەرتتەۋلەرگە قاراعاندا، نەرۆ جۇيەسى − ميكروتولقىندى رادياتسيانى جىلدام سەزەتىن تكاننىڭ ءبىرى. نەرۆ كىلەتكالارى ءبىرشاما كوپ ۇلكەن مي جونىنەن الىپ ايتقاندا، قولفوننان بولاتىن كەرى اسەرگە وڭاي ۇشىرايتىن دەنە مۇشەسى سانالادى. قولفون رادياتسياسى ميدىڭ گيستو مورفولوگياسىن وزگەرتەدى. رادياتسيا ۋاقىتىنىڭ ۇزارۋىنا ساي، كىلەتكالاردىڭ ءولۋ مولشەرى بارىنشا جوعارلايدى.

      ۇلكەن ميعا بولعان كەرى اسەرىنەن سىرت، قولفون رادياتسياسى ءوربۋ جۇيەسىن دە زاقىمداپ، كوبەيۋ قۋاتىن تومەندەتەدى. سونىمەن بىرگە، كوزگەدە اسەر ەتىپ، كوز بۇرشاعى جانەDNA دىڭ زاقىمدالۋىن كەلتىرىپ شىعارادى. ونىڭ ۇستىنە يممۋنيتەتتىك جۇيەنىڭ يقۋاتىن تومەندەتىپ، دەنە ورگانيزمنىڭ اۋىرۋ باكتەرياسىنا بولعان قارسىلىق قۋاتىن السىرەتەدى.

       قورتىپ ايتقاندا، ۇزاق ۋاقىت قولفوندى جاستىقتىڭ جانىنا قويىپ قويسا قولفون رادياتسياسىنان باس اۋىرۋ، بولدىرۋ، ۇيقى بۇزىلۋ، كوپ ءتۇس كورۋ، تاماققا تابەتى تارتپاۋ، الجۋ، ورتالىق نەرۆ كەدەرگىگە ۇشىراۋ سياقتى جاعدايلار ءجۇز بەرەدى. سوندىقتاندا ەڭ ابزالى ۇيىقتار الدىندا قولفوندى جاتىن ورىننان الىس جەرگە قويۋ كەرەك.

      ءاركۇنى قولفوندى ءسوندىرىپ قويسا، قولفوننىڭ پايدالانۋ ۋاقىتىن ۇزارتۋعا بولاما؟

     كەيبىر ادامدار ءاركۇنى قولفوندى ءسوندىرىپ قويۋعا ادەتتەنگەن، وسىلاي ىستەگەندە قولفوندى تىنىستاتىپ، ومىرشەڭدىك قۋاتىن جوعارلاتۋعا بولادى دەپ قارايدى. ءاسىلى بۇلاي ىستەۋ قاتە. ۇيتكەنى قولفوندى ءسوندىرۋ بارىسىندا بارلىق ساندىق مالىمەتتەر قايتادان جۇكتەپ، وقۋدى تالاپ ەتەدى. قولفون توراپقا قايتادان جالعانىپ قالماستان، ىشكى سيىمدىلىعىدا كەرى اسەرگە ۇشراپ، قولفوندى ۇزاق ۋاقىت اشىپ-جابۋدان قولفوننىڭ سيىمدىلىعى تومەندەيدى.

      سوندىقتان قولفوندى ۇيلەسىمدى پايدالانىپ، ومىرشەڭدىك قۋاتىن ارتتىرۋ ءۇشىن، اپتاسىنا ءبىر رەت ءسوندىرۋ ەڭ ۇيلەسىمدى، كوپ ءسوندىرۋدىڭ ەشقانداي قاجەتى جوق.

     قولفوندى ءسوندىرىپ قويسا قولفوننىڭ توگىن ۇنەمدەۋگە بولاما؟

      كوپتەگەن ادامدار كەشتە قولفوندى ءسوندىرىپ قويسا قولفوننىڭ توگىن ۇنەمدەۋگە بولادى دەپ قارايدى. الايدا ءاررەت قولفوندى ءسوندىرىپ قايتا اشقاننان كەيىن، قولفون بارلىق مالىمەتتەردى قايتادان جۇكتەپ، وقيدى. سيگىنال ىزدەيدى. CPU جوعارى جىلدامدىقپەن ارەكەتتەنىپ، قولفوننىڭ توگى ىسىراپ بولادى. سوندىقتان قولفوندى ءسوندىرۋدىڭ قاجەتى جوق.

     ءاركەز قولفوندى ءسوندىرىپ-اشىپ تۇرسا، قولفوننىڭ جىلدامدىعى

     قولفوندى كۇندە ءسوندىرۋدىڭ قاجەتى بولماعانىمەن الايدا ۇزاق ۋاقىت سوندىرمەسە قولفون سىرەسىپ، قاتىپ قالادى. ۇيتكەنى قولفوندى ىستەتۋ بارىسىندا قولفوندا كوپتەگەن كەرەكسىز حۇجاتتار ساقتالادى.

      اپتا سايىن قولفوندى ءبىر رەت ءسوندىرىپ-اشىپ تۇرسا، قولفوننىڭ جۇمساق بولشەكتەرى قايتادان ارەكەتتەنۋ بارىسىندا كوپتەگەن كەرەكسىز حۇجاتتاردى وزدىگىنەن تازالاپ، قولفوننىڭ جىلدامدىعى تەزدەيدى.

     قولفوندى كەشتە مازالاماۋ كۇيىنە(勿扰模式) سالىپ قويۋ

     ەگەر كەشتە ۇيىقتايتىن كەزدە قولفوندى سوندىرمەسەڭىز باسقالاردىڭ تەلەفون شالىپ مازالاۋىنان قورقاسىز. مۇنداي جاعدايدا قولفوندى مازالاماۋ كۇيىنە سالىپ قويۋ كەرەك. وسىلاي بولعاندا قولفون قاتىستى ينفورماتسيالاردى قابىلداپ، باسقالاردىڭ مازالاۋىنان اۋلاق بولۋعا بولادى.

       توقسان اۋىز ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى: كەشتە قولفوندى جاتار ورىننان الىس جەرگە قويۋ، ۇشۋ كۇيىنە(飞行模式) تەڭشەپ، ءار اپتادا ءبىر رەت ءسوندىرىپ-اشىپ تۇرۋ كەرەك.

اۋدارعان: مۇقامادي ءشارىپ ۇلى

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • التاي ايماعىندا قالىڭ قار جاۋدى
  • شينجياڭ مارالباسى: قالا ماڭىندا سەرۋەندەۋ اۋىل-قىستاق گۇلدەندىرۋدى دەمەدى
  • جولدارعا مۇز قاتقاندىعى جونىندەگى سارى ٴتۇستى ساقتىق سيگنال
  • حانزۋ ۇلىن ساعىنىپ جول قاراعان اجە