اعاجاي-التاي تورابى   ›   اقپارات ايدىنى   ›   ءوز حابارلارىمىز

جەمەنەي اۋدانى كەدەيلىك قالپاعىن الدى

  ءوز ءتىلشىمىز جۋ ءدان-ءدان حابارلايدى. 2018-جىلى، جەمەنەي اۋدانىنداعى بارلىق كادر جۇرتشىلىعىنىڭ تىنباي قۇلشىنىسىنىڭ ارقاسىندا كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدا قامال الۋ قىزمەتى كەزەڭدىك جەتىستىككە جەتتى. تاياۋدا، جەمەنەي اۋدانى مەملەكەتتىك ارناۋلى باقىلاپ-تەكسەرۋ، باعالاۋىنان ءوتتى ءارى اۆتونوميالى رايون جەمەنەي اۋدانىنىڭ كەدەي اۋداندار قاتارىنان شەگىنىپ شىعۋىن ماقۇلدادى. وسىلايشا التاي ايماعىنداعى 6 اۋدان 1 قالا تۇگەلىمەن كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستادى.

  2002–جىلى جەمەنەي اۋدانى مەملەكەتتىك كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ، وركەندەتۋ قىزمەتىندە ءتۇيىندى اۋدان ەتىپ بەلگىلەنگەننەن كەيىن، جاراتىلىستىق ورتاسىنىڭ ناشارلىعى اۋداننىڭ جالپىلىق كەدەيلىك ەرەكشەلىگى بولىپ بەكىتىلدى.

  جاقىنعى جىلداردان بەرى، جەمەنەي اۋدانى «ءبىر پايىز ورنالاستىرۋ جاساپ، توعىز پايىز تياناقتاندىرۋ » ساياساتى بويىنشا وڭىرلىك ەكونوميكانىڭ اقاۋسىز دامۋىن ورنىقتى جەبەدى، بۇكىل اۋدانداعى ءار ۇلت كادرلارى مەن جۇرتشىلىقتىڭ ءبىر نيەتپەن سەلبەسۋىنىڭ ارقاسىندا ەگىنشى-مالشىلاردىڭ كىرىسى قاۋىرت ارتتى، نەگىزدىك قۇرىلعىلار قۇرىلىسى ۇزدىكسىز كەمەلدەندى، الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ دەڭگەيى بارىنشا جوعارىلاتىلىپ، نەگىزگى ساتىنىڭ نەگىزى ۇزدىكسىز بەكەمدەلدى.

  بۇقارانى كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋداعى ەڭ ۇتىمدى شارا جۇمىسقا ورنالاسۋ سانىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى، جەمەنەي اۋدانى ەڭبەك ىستەۋ قابىلەتى، دامۋ تىلەگى بار كەدەي بۇقارانى جەرگىلىكتى ەرەكشە كاسىپپەن شۇعىلدانىپ، جەرگىلىكتى ورىننىڭ وزىندە كەدەيلىكتەن ارىلۋعا جەبەدى، كاسپورىنداردىڭ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ، «كاسپورىن+ كەدەي جان سانى» سىندى كەدەيلىكتى سۇيەمەلدەۋ امالدارىن اتقارىپ، ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالانعان بۇقارانىڭ مۇددەسىن كاسپورىنمەن تىعىز قابىستىرىپ، بۇقارانى باسقا سالاعا ويىسىپ كاسىپتەنۋگە، قوس قولدارىنا سۇيەنىپ باي-باقىتتى تۇرمىس جاراتۋعا جەبەدى.

  جەمەنەي اۋدانى ۇلاستى قالاشىعى قىزىلجار قىستاعىنىڭ تۇرعىنى اسەتقاننىڭ وتباسى بۇرىن قىستاقتاعى كەدەي وتباسىلار قاتارىندا بولاتىن، ءبىر جىلدىڭ ءتورت ماۋسىمىندا ءاربىر جەرگە بارىپ جالداما جۇمىس ىستەيتىن، تۇرمىسى وتە جاپالى بولاتىن. 10 جىلدان استام تىنباي ەڭبەكتەنۋدىڭ ارقاسىندا اسەتقان ءوزىنىڭ قاراپايىم دا شىنشىل قاسيەتىمەن قوجايىنىنىڭ سەنىمىنە يە بولىپ، ءار جەردە جالداما جۇمىس ىستەيتىن جۇمىسكەردەن تانىمالى ەڭبەككۇش دەلدالىنا اينالدى.

  اسەتقان 2017–جىلى قىستاقتاعى كىرپىش زاۆوتىن كوتەرمەگە الادى دا قىستاقتاعى 14 ازاماتتى ەرتىپ كاسىپ كوزىن اشىپ، اۋقاتتانۋ جولىنا بەت الادى، كاسىپ جاراتقان ءبىرىنشى جىلدىڭ وزىندە 100 مىڭ يۋان كىرىس كىرگىزەدى. بۇل ونىڭ بۇرىن ۇيىقتاسا تۇسىنەدە كىرمەيتىن ەدى. ونىمەن بىرگە جۇمىس جۇرگىزگەن جولداستارىنىڭ دا ءاربىرىنىڭ ءبىر جىلدىق كىرىسى 40 مىڭ يۋانعا جوعارىلاپ، كۇن-كورىستەرى كۇننەن كۇنگە جاقسارعان.

  «تەك ءوزىم عانا تابىس تاۋىپ جاعدايىم جاقسارسا ول بايۋعا جاتپايدى، مەنىڭ ارمانىم كوپشىلىكپەن بىرگە بايلىق جاراتۋ، كوپشىلىكتىڭ بارلىعى بايىعاندا عانا ناعىز بايۋ جولىنا بەت العان بولىپ سانالامىز،-دەدى اسەتقان. ونىڭ جۇزىنەن بولاشاقتا كوپشىلىكپەن بىرگە بايۋ جولىنا نىق قادام باسۋ سەنىمى مەنمۇندالاپ تۇر.

  اسەتقان بىلاي دەدى: «ءوزىمنىڭ قۇلشىنىسىم مەن مەملەكەتتىڭ ابزال ساياساتىنىڭ جەبەۋى ارقاسىندا تۇرمىسىم بارعان سايىن جاقساردى، بۇدان كەيىن كىرپىش زاۆوتىنىڭ كولەمىن ودان ارى كەڭەيتۋ ويىم بار، كوپشىلىكپەن بىرگە قۇلشىنىپ، بىرلىكتە اۋقاتتاناتىن بولامىز»،-دەدى.

  قازىرگى كۇندە، جەمەنەي اۋدانىنىڭ كادر- بۇقاراسىنىڭ رۋحاني بەت-بەينەسىندە زور وزگەرىس بولدى، جۇرتشىلىقتىڭ العىس سەزىمدەرى توتەنشە كۇشتى، تاماشا تۇرمىسقا دەگەن ارمانى زور، كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدا قامال الۋدا سەنىمى مىعىم، «باقىتقا تالپىنۋ ارقىلى قول جەتەدى» دەگەن تانىم ءاربىر بۇقارانىڭ كوكەيىنە تەرەڭ ۇيالاعان.

  جەمەنەي اۋداندىق كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كەڭسەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى سۇڭ جاۋۋي بىلاي دەدى: «جەمەنەي اۋدانى جەتىستىكتى بەكەمدەۋ مەزگىلىندە ەگىنشى-مالشىلاردىڭ ەڭبەك ىستەۋ قابىلەتىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتىپ، كىرىستىڭ ورنىقتى ارتۋىن جۇزەگە اسىرادى جانە بۇقارنىڭ جاڭالىق جاراتىپ، كىرىس كوزىن ارتتىرۋ قابىلەتىن جوعارىلاتۋعا بارىنشا ءمان بەرەدى. سونىمەن قاتار، نەگىزگى قۇرىلعى-قۇرىلىس پەن الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋ جاعىنداعى قوسىلاتىن قارجىنى مولايتىپ، تۇتاس اۋدانداعى ەگىنشى-مالشىلاردىڭ الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋدەن ويداعىداي يگىلىكتەنۋىنە تاماشا جاعداي جاراتادى».

  بۇدان كەيىن، كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستاعان جەمەنەي اۋدانى كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋدىڭ ءار جاقتاعى قىزمەتىن ۇزدىكسىز مىقتى ۇستاپ، ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالانعان كەدەي بۇقارالارعا بولعان سۇيەمەلدەۋدى ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، قولعا كەلگەن ناتيجەنى ۇزدىكسىز بەكەمدەپ، كەدەيلىكتەن قامال الۋدىڭ جاپپاي ورىندالۋىنا كەپىلدىك ەتەدى. كەدەيلىكتەن قامال الۋ شايقاسى مەزگىلىندە، مەملەكەت، اۆتونوميالى رايوننىڭ جەمەنەي اۋدانىنا قاراتقان كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋ ساياساتى وزگەرمەيدى، كەدەيلىكتەن قۇتىلۋدىڭ جەتىستىكتەرىنىڭ ورنىقتى جانە باياندى جۇرىلۋىنە، قولعا كەلگەن ناتيجەنىڭ تاريح پەن حالىقتىڭ سىنىنان وتۋىنە تولىق كەپىلدىك ەتىلەدى.

  اۋدارعان: قىمبات قۇنتاي قىزى

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • شينجياڭداعى تۇڭعىش الەمدىك گەولوگيالىق باقشاسى رەسمي اشىلدى
  • كەشكى شاپاق
  • كوكتوعايدىڭ كوركەم كۇزگى كورىنىسى
  • جەمەنەي اۋدانىءسۇت ونىمدەرى باسەكە قيمىلىن وتكىزدى