اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   ونەگە

كوڭىل-كۇيىڭىزدىڭ تۇراقتىلىعى ەڭ ۇلكەن بايلىعىڭىز

  كىشكەنتاي كەزىمدە باقىتتى ءبىر «نارسە» دەپ ويلايتىنمىن، سول «نارسەنى» الا السام بولعانى باقىتتى بولاتىنداي سەزىنەتىنمىن، ەسەيگەن سوڭ باقىتتى بەلگىلى ءبىر نىسانا ەكەن دەپ ۇعىندىم، قولىم جەتسە باقىتتى بولارمىن دەپ ويلاۋشى ەدىم، پىسىپ-جەتىلگەننەن سوڭ عانا باقىتتىڭ كوڭىل-كۇي ەكەنىن، سونداي ءبىر احاۋسىز كوڭىل-كۇيدى شىنايى سەزىنە العان جان عانا ناعىز باقىتقا يە بولا الاتىنىن ءتۇسىنىپ جەتتىم.

   ديگىڭس بىلاي دەگەن ەكەن:

   احاۋسىز كوڭىل-كۇي ءجۇز ءتۇرلى پاراساتتان دا قۋاتتى

  ادام مەن ادامنىڭ ەڭ ۇلكەن ايىرماشىلىعى ولاردىڭ زەرەك-اقىماقتىعىندا، باي نەمەسە كەدەي بولۋىندا ەمەس، قايتا كوڭىل-كۇيىن مەڭگەرە الۋ-الماۋىندا. كوڭىل-كۇيىڭدى قانداي ۇستاساڭ ، ومىرىڭدە سولاي بولادى.

  ويلاعانىڭىزداي تاماشا عۇمىر سۇرگىڭىز كەلسە كوڭىل-كۇيىڭىزدى تۇراقتى، احاۋسىز ۇستاڭىز.

  كەڭ بولىڭىز

  مىناداي ءبىر اڭگىمەنى كورگەنىم بار.

  ءبىر كەمپىردىڭ ەكى قىزى بار ەكەن، ۇلكەن قىزى جاڭبىرلىق ساتۋشىمەن نەكەلەنىپتى دە كىشىسى سابان قالپاق ساتۋشىمەن باس قۇراپتى.

  كۇن اشىق بولعان كۇنى اجەي:

  ــ كۇن وسىنشاما ىستىق، جاڭبىرلىق قالاي وتەدى، ۇلكەن قىزىمنىڭ كۇنى قينالۋمەن ءوتىپ جاتىر اۋ...،- دەپ اھ ۇرىپ زارلانادى ەكەن.

  ال جاڭبىرلى كۇندەرى، كىشى قىزى ەسىنە ءتۇسىپ كەتىپ:

  ــ وسىنشا جاڭبىرلى كۇندە، كىشى قىزىمنىڭ سابان قالپاعى قالاي وتەر،-دەپ نالۋمەن بولادى ەكەن.

  سونىمەن مەيلى كۇن اشىق الدە بۇلىڭعىر بولسىن، اجەي كوڭىلدەنە المايدى ەكەن.

  مۇنى ەستىگەنءبىر كەمەڭگەر اجەيگە بىلاي دەپ كەڭەس بەرگەن ەكەن:

  ــ ويلاڭىزشى، جاڭبىرلى كۇنى ۇلكەن قىزىڭىزدىڭ جاڭبىرلىعى جاقسى وتەدى، اشىق كۇنى كىشى قىزىڭىزدىڭ سابان قالپاعىنىڭ ساۋداسى كۇسەت بولادى ەمەسپە، مەنىڭشە ءسىز ءاركۇنى قۋانىپ جۇرۋگە تيىستىسىز،- دەيدى.

  بۇل ءسوزدى ەستىگەن كەمپىر ەشقاشان كوڭىلسىزدەنبەيتىن بولىپتى.

  كوپتەگەن ۋاقىتتاردا، بىرەر ىسكە كەزىككەندە ءبىز ۇنەمى ءوزىمىزدى كوڭىلسىزدىككە قاراي يتەرمەلەي بەرەمىز، ءوزىمىزدى تۇيىققا تىرەۋدى ۇناتامىز، الايدا تەك قانا ورىن اۋىستىرىپ ويلانار بولساق، بارلىق باس قاتىرعان جۇمىستار جۇمىس بولماي شىعادى.

  ءسىز كۇن رايىن وزگەرتە المايسىز، الايدا كوڭىل-كۇيىڭىزدى مەڭگەرۋىڭىزگە ابدەن بولادى؛ ورتانى وزگەرتە المايسىز، الايدا كوڭىل-كۇيىڭىزدى تەڭشەپ الۋىڭىزعا بولادى؛ عۇمىرىڭىزدىڭ ۇزىن-قىسقالىعىن وزگەرتە المايسىز، ءبىراق كەڭدىگىن وزگەرتە الاسىز.

  كوپتەگەن ىستەردى كەڭىنەن تولعاناتىن بولساق، ءبىزدى قيناپ كەلە جاتقان ۋايىمداردىڭ بارىنەن ايىعاتىن بولامىز.

   ءوزىڭىزدى كوڭىلدى ۇستاڭىز

  ومىردە اناۋ-مىناۋ كوڭىلسىزدىكتەر بولىپ تۇرادى، قورلانعانداي سەزىنسەڭىز نەمەسە كوڭىلسىز جاعدايعا تاپ بولعانىڭىزدا، ۇمىتسىزدەنىپ، سالىندىڭىزدى سۋعا جىبەرۋ ناشارلىعىڭىزدى بەينەلەيدى. وداندا بولاشاققا كۇلە قاراڭىز، تۇرمىسپەن سىرلاس دوس بولىڭىز.

  تۇرمىستىڭ قىسىمىنان قينالعان شاعىڭىزدا ءبىر تاراق تاۋىپ الىپ، ۇيىسقان شاشىڭىزدى ابدەن مايدالانعانشا تاراپ شىعىڭىز نە توسەگىڭىزگە جاتىپ الىپ ۇناتقان اندەرىڭىزدى تىڭداڭىز..

  لومان لولان:

  دۇنيەدە تەك ءبىر عانا ناعىز باتىر بار، ول تۇرمىستىڭ شىن كەسپىرىن ۇعىنا تۇرىپ ءومىردى شىنايى سۇيە بىلگەن ادام.

  اۋزىڭىزدان تەك جاقسى ءسوز شىعاتىن بولسىن، قولعا العان جۇمىستارىڭىزدى مۇقياتتىلىقپەن ىستەڭىز، مەيلى قانداي جاعدايدا بولسىن جاقسى تاماقتانا ءبىلىڭىز، قايناپ جاتقان ءساي بازارىنا بارىپ تۇرىڭىز، ءوزىڭىز ۇناتىپ جەيتىن بىرنەشە قۋىرماشتى جاساۋدى ۇيرەنىپ الىڭىز، وزىڭىزگە ساۋعا ۇسىنىپ تۇرىڭىز، تۇرمىسىڭىزعا ءسان سيلايتىن كىشى-گىرىم قۋانىشتاردى بايقاۋعا بەيىم بولىڭىز.

  ەڭ باستىسى وزىڭىزگە سەنىڭىز. ءارقانداي كوڭىلسىز ىستەردى ءبىر جايلى ەتىپ كەتە الاتىنىڭىزعا، جاڭبىردان كەيىنگى شىققان كۇننىڭ ەڭ كوركەم ەكەنىنە سەنىڭىز. ءاربىر ادامنىڭ تۇرمىستان جالىعاتىن كەزدەرى بولادى، مۇنداي كەزدە وزىڭىزگە-وزىڭىز كوڭىلدىلىك باعىشتاۋدى ۇيرەنىڭىز.

  ءار كۇنىڭىزدى بارىنشا ءماندى وتكىزۋگە تىرىسىڭىز، وسىلاي بولعاندا تاعدىرىڭىز سىزگە ءتىپتى دە مول سي سيلايدى.

  جول بەرە ءبىلىڭىز

  باقىتتى كۇندەرىڭىز ۇزاق بولسىن دەسەڭىز، تاتىمسىز ىستەرگە ۋاقىت بولمەڭىز، وزگەلەرگە جول بەرە سالىڭىز.

  كەيبىر قادالعان جەرىنەن قان العىسى كەلىپ تۇراتىن جاندار بولادى، ولارمەن ەش ۋاقىت كەڭكىلدەسپەڭىز، كەڭ ويلانىڭىز، ۇزاقتى ويلاڭىز، جول بەرە سالعانىڭىز ءۇشىن ءارقاشان ءسىزدىڭ ءبىر جەرىڭىز كەمىپ قالمايدى، كەرىسىنشە ومىردەن الار سيىڭىز مولايا بەرەدى.

  جاقىن جاندارىڭىزعا مەيىرلى بولىڭىز، كوپتەگەن ىستەردە كىمنىڭ دۇرىس كىمنىڭ قاتە ەكەنىنە تالاسۋدىڭ ءبىر تيىندىق قۇنى جوق، اقىماقتارشا ءومىر سۇرمەڭىز. سۇيگەن ادامىڭىزبەن ماڭگىلىك بىرگە بولعىڭىز كەلسە، بىرەر جۇمىسقا كەلىسپەي قالعان ساتتەردە جول بەرە سالىڭىز، ماحابباتقا قول جەتكىزگەننەن سوڭ دا ارالارىڭىزداعى تاتۋلىقتى، تۇسىنىستىكتى ارداقتاۋدى ءارۋاقىت توقتاتپاڭىز.

  جول بەرۋ استە باس يگەندىك ەمەس، ول ادام بويىنداعى ەڭ اسىل قاسيەت. جول بەرە سالساڭىز عانا جەڭگەن ەسەپتەلەسىز، ناعىز كەمەڭگەر سانالاسىز.

  دوستار ارا جول بەرە سالساڭىز، اراداعى دوستىقتارىڭىز ءتىپتى دە نىعايا تۇسەدى، وتباسىڭىزداعىلارعا جول بەرە سالساڭىز، سەميالارىڭىز ونان دا باقىتتى بولادى، قىزمەت بارىسىندا جول بەرە سالساڭىز، قىزمەتىڭىز ءتىپتى دە تاماشا جۇرىلەدى.

  كۇلىپ تۇرىپ باسىن يە سالعان جان ناعىز سۇڭعىلا جان. جول بەرە سالىڭىز، تۇرمىسىڭىزدا تۋىلماۋعا ءتيىستى كوپتەگەن اۋرەشىلىكتەن اۋلاق بولاسىز، ومىرىڭىزگە ويلاپ كورمەگەن توسىن سي قوسىلاتىن بولادى.

  اۋدارعان: قىمبات قۇنتاي قىزى

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • التىن كۇزدەگى التاي قالاسى
  • كولدەنەڭ قىستاعىنداعى شارۋالار شاتتىعى
  • قىزىلتاۋ شەكارا وتكەلى قوسكول جايلاۋىنىڭ كوركەم كورىنستەرىن تاماشالاڭىزدار!
  • تۇنىق سۋ، مول بالىق جانە قۋانىشتى بالىقشىلار