اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   ونەگە

كەيبىر ادامدار مەن ىستەردى ەلەپتە قويماڭىز

  ءبىر جولى مەكەمە باستىعى ەكەۋمىز ءمالىم ءبىر ورگانعا بارىپ تەكسەرۋ جاساماق بولدىق.

  تاڭەرتەڭ قوناقجايدان شىققان سوڭ ۋاقىتتى ۇنەمدەۋ ءۇشىن جولداعى كىشكەنتاي اسحاناعا كىرە سالدىق. مەن تاماق بۇيىرتۋعا كەتتىم، مەكەمە باستىعى ورىن الا بەرمەكشى بولىپ، بوس ۇستەلدىڭ قاسىنا باردى دا ۇستەل ۇستىندەگى ىدىس-اياقتاردى جيناستىرىپ ەندى جايعاسا بەرگەندە، قۇلاعىنا تەمەكى قىستىرعان ءبىر ەر ادام جانىنا كەلىپ، وعان بىردەمەلەردى ايتىپ جاتتى. سالدەن سوڭ جاعدايدىڭ تىم دۇرىس ەمەس ەكەنىن بايقاپ قالدىم دا دەرەۋ قاستارىنا باردىم، الگى ەر ادام ءوزىنىڭ تاماقتى تولىق ءىشىپ بولماي، سىرتقا شىعىپ كەلگەن ورايدا باستىعىمنىڭ ىدىستى جيناپ اكەتكەنىن ايتىپ شاعىنىپ جاتىر ەكەن.

  مەن وعان:

  ــ مەن ساعان جاڭادان تاماق بۇيىرتىپ بەرەيىن،-دەدىم.

  ول: تاماق ىشەتىن كوڭىل-كۇيىم جوق، ماعان 100 يۋان اقشا بەر،-دەدى.

  مەن: قالجىڭداپ تۇرعاننان ساۋسىڭبا؟ مىنا اسحاناداعى ءاربىر تاعامنان بىرەۋ الساڭدا 100 يۋانعا تولمايدى،-دەدىم.

  ءبىز كەركىلدەسە جونەلدىك، ءدال وسى كەزدە باستىعىم قول سوڭكەسىن الدى دا ىشىنەن 100 يۋان الىپ شىقىپ، جاڭاعى ەر ادامعا ۇستاتا قويدى.

  باستىقتىڭ بۇل قيمىلى الگى ەر ادامدى دا تاڭعالدىرعان سەكىلدى، ول ءسال كىدىرىپ باستىققا قاراپ تۇردى دا ماعان ءبىر اقسيدى، سونان سوڭ جونىنە كەتتى.

  مەنىڭ اشۋلانعانىم سونشالىق، ونىڭ ارتىنان بىرەر اۋىز ءسوز ايتايىن دەپ ۇمتىلىپ ەدىم، باستىعىم مەنى توسىپ قالدى.

  جولدا مەن باستىعىما ماناعى ەر ادامنىڭ بارىپ تۇرعان باۋكەسپە ەكەنىن، ۇستەلدەگى تاماقتىڭ ەشتەمەسى قالماي جەلىنىپ بولعانىن ايتىپ قومپىلدادىم.

  باستىعىم ءسوزىمدى ءبولىپ جىبەردى. مەن باستابىندا ماعان احاۋسىز كوڭىل-كۇي، كەشىرىم تۋرالى ەرەجە-قاعيدالاردى ايتارما ەكەن دەپ ويلادىم. كىم بىلگەن، ول ماعان:

  ــ نە ءىس ەڭ ماڭىزدى، بىلەسىڭبە؟ الدىڭعى رەت ساعان تاپسىرعان قۇجاتتى دايىنداپ بولدىڭ با،-دەمەسى بارما.

  ماناعى باۋكەسپە ونىڭ ومىرىندە پايدا بولىپ كورمەگەن ىسپەتتى.

  توراپتان مىناداي ءبىر اڭگىمەنى كورگەنىم بار. ءبىر بويجەتكەن سيىر ەتى كەسپەسىنىڭ ىشىندەگى سيىر ەتىنىڭ تىم از بولعانى ءۇشىن اسحانا قوجايىنىمەن كەركىلدەسىپ قالىپ، جىلاپ جىبەرەدى. اسحاناداعى وتىرعانداردىڭ ىشىندەگى بىرەۋ: بىرنەشە تال ەت ءۇشىن بەت جىرتىساسىڭ با؟ بولدى، جىلاماياق قوي،-دەيدى.

  بويجەتكەن جىلاعانىن باسا المايدى، ول: «مەن ەتكە بولا جىلاپ تۇرعانىم جوق، مەكتەپ بىتىرگەلى ءبىرقانشا جىل بولدى، الىدە بىرنەشە كەسىم ەت ءۇشىن كەركىلدەسىپ تۇرعان بەينەم ءۇشىن جىلاعىم كەلىپ كەتتى، بۇل مەنىڭ ويلاعان تۇرمىسىم ەمەس...».

  ءيا، ءبىز قايداعى ادامدار مەن تاتىمسىز جۇمىستارعا بولا ناليمىز، بۇل شىنتۋايتىندا ءوزىمىزدىڭ قابىلاتىمىزگە بولعان كوڭىل تولماستىق، ناراۋلىق ەسەپتەلەدى.

   بەينە ۋاڭ شياۋبونىڭ ايتقانىنداي: ادامنىڭ بارلىق قايعى-قاسىرەتى ءوزىنىڭ دارمەنسىز، قابىلاتسىزدىگىنە بولعان ىزا،اشۋ.

  بالكىم، ءسىز مەنەن مىنانداي سۇراق سۇراعىڭىز كەلەر: مەن ويلاعانىمداي مىقتى ەمەسپىن، دارمەنسىزبىن، قالاي ىستەسەم بۇل كۇيدەن قۇتىلامىن؟

  مەن سىزگە قۇن كوزقاراسىن ورناتىڭىز دەپ كەڭەس بەرگىم كەلەدى.

  قۇن كوزقاراسى دەگەنىمىز: ەڭ قول جەتكىڭىز كەلەتىن دۇنيە نە؟ بار قاجىر-قايراتىڭىزدى نە نارسەگە ارناعىڭىز كەلەدى؟

  بەينە مەنىڭ باستىعىم سپەتتى، ونىڭ سىرتتاعى باۋكەسپەنىڭ ارەكەتىن ەلەپتە قويماۋىنداعى سەبەپ: ول ءارقاشان ءوزى قول جەتكىزبەك بولعان نىسانا بويىنشا جۇرەدى ءارى كوز الداعى ەڭ ماڭىزدى ءىستىڭ نە ەكەنىن انىق بىلەدى. مىنە بۇل قۇن كوزقاراس.

  مەنىڭشە تومەندەگى اڭگىمە قۇن كوزقاراسىن توتەنشە تاماشا بەينەلەگەن.

  كەنەدي امەريكانىڭ عارىش مەكەمەسىن كوزدەن كەشىرۋگە بارادى. كەنەت ول سىبىرتكىسىن قولىنا الىپ اسا مۇقياتتىلىقپەن تازالىق ىستەپ جاتقان تازالىقشىعا:

  ــ ۇستاز، جەر سىپىرىپ جاتقان ەكەنسىز-اۋ،-دەيدى.

  تازالىقشى باسىن دا كوتەرمەستەن:

  ــ جوق، مەن ءبىر عارىشكەردىڭ ايعا شىعۋىنا كومەكتەسىپ جاتىرمىن،-دەيدى.

  قاراڭىزشى، بۇل ناعىز قۇن كوزقاراسى بار ادام، مۇنداي ادامداردىڭ ومىرىندە كەيبىر ادامدار مەن ىستەر مۇلدە بولىپ كورمەگەن ىسپەتتى.

  اۋدارعان: قىمبات قۇنتاي قىزى

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • التىن كۇزدەگى التاي قالاسى
  • كولدەنەڭ قىستاعىنداعى شارۋالار شاتتىعى
  • قىزىلتاۋ شەكارا وتكەلى قوسكول جايلاۋىنىڭ كوركەم كورىنستەرىن تاماشالاڭىزدار!
  • تۇنىق سۋ، مول بالىق جانە قۋانىشتى بالىقشىلار