اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   ونەگە

جاراسىمدى جۇپتاردىڭ جەتى قاعيداسى

  جاراسىمدى جۇپ قۇرۋدىڭ بەساسپاپ ەرەجەسىن تابۋ قيىن شىعار. دەگەنمەن «بارلىق باقىتتى جانۇيالار ءبىر-بىرىنە ۇقساس كەلەدى» دەپ ل.ن.تولستوي ايتقانداي، كەيبىر شاڭىراعى بەرىك وتباسىلارعا ءتان ورتاق ەرەكشەلىكتەر بار. مۇنداي جۇپتارعا قانداي قاسيەتتەر ءتان ەكەن؟

  1.ءبىر-بىرىنە قاجەت ەكەنىن سەزىنەدى دۇرىس قارىم-قاتىناستار ورناتقان ەرلى-زايىپتىلار ءوزارا قامقور ءارى ءبىر-بىرىنە جاقىن بولادى. الايدا وزىڭىزگە كوڭىل ءبولۋىن سۇراپ، جۇبايىڭىزدىڭ جۇيكەسىنە تيە بەرمەگەن ءجون. «ءومىرى كەرەك كەزدە قاسىمدا بولمايسىڭ، جۇمىسقا بەرىلىپ كەتەسىڭ» دەۋدىڭ ورنىنا «سەن ماعان كەرەكسىڭ، بۇگىن بىرگە بولايىقشى» دەگەن ۇسىنىس جاساڭىز. ال بۇل سىزگە قاتىستى ايتىلىپ تۇرسا جانە شىنىمەن جۇمىسباستى بولساڭىز، «قازىر جۇمىستا قيىن بولىپ جاتىر. شىنىمەن كوڭىلىڭنەن شىقپاي جۇرگەن سياقتىمىن. ءبىراق ەشتەڭەگە قاراماي، مەنى جاقسى كورەتىنىڭ ماڭىزدى» دەپ ايتىڭىز.

  2.كىنانى دەر كەزىندە مويىندايدى ءساتتى جۇپتار قانداي دا ءبىر جاعداي ورىن العاندا ءوز قاتەلىگىن مويىنداپ، كەشىرىم سۇراۋعا دايىن تۇرادى. ولار كەشىرىم سۇراۋ بەدەلدى تۇسىرمەيتىنىن، كەرىسىنشە وزدەرىنە دەگەن سەنىمدى ارتتىرىپ، قارىم-قاتىناستى نىعايتاتىنىن بىلەدى.

  3.ءارقاشاندا سابىرلى جانۇيادا جۇبايىمىزدى ءار ءتۇرلى جاعدايلاردا كورەمىز. ومىردە كوڭىلدى ءارى مۇڭلى ساتتەر كەزەكتەسىپ تۇراتىنى بەلگىلى. ۇساق-تۇيەك ۇرىس-كەرىس تە بولىپ تۇرادى. ءبىراق جۇبايىڭىزدىڭ ءسال كوڭىل-كۇيى بولماي، ءبىر ءسات اشۋعا بەرىلىپ جاتسا، وعان بولا كۇڭكىلدەي كەتپەڭىز. ونىڭ اشۋى سالدەن كەيىن تارايدى، ال بەكەر ۇرسىسىپ قالساڭىز، ءبىر-ءبىرىڭىزدىڭ كوڭىلىنە قاياۋ تۇسىرەسىز.

  4.ءبىرىن-ءبىرى قۇرمەتتەيدى كوڭىلىڭىزدەن شىعاتىن ءىس تىندىرعان كەزدەردە العىس ءبىلدىرىپ، راقمەت ايتىپ تۇرىڭىز. ورىندى ماداقتاي ءبىلۋدىڭ ءوزى دە جانعا مايداي جاعاتىنىن ۇمىتپاڭىز. جۇبايىڭىز ۇيگە كەلگەندە، كۇلىمدەپ قارسى الىڭىز. جالپى ونىڭ جاقسى جاقتارىنا كوبىرەك نازار اۋدارىڭىز.

   5.ماسەلەنى دۇرىس شەشە بىلەدى جۇبايىڭىز ۇرسىپ ايتقانىمەن، ونىڭ ار جاعىندا ءوتىنىش تۇراتىنىن ۇمىتپاڭىز. دۇرىس تىڭداي ءبىلىڭىز. داۋ-دامايدى ۋشىقتىرماۋ ءۇشىن تاقىرىپ شەڭبەرىنەن شىقپاڭىز جانە باسقا ماسەلەلەردى ارالاستىرماڭىز. سونداي-اق بۇرىن بولعان ولقىلىقتاردى قايتا ەسكە سالۋدىڭ قاجەتى جوق. ءبىر كەزدەرى كەشىردىڭىز بە، بولعان جاعدايدى ۇمىتىڭىز جانە وعان قايتا ورالماڭىز. ءبىر رەت ءبۇلدىردىڭىز بە، ەسەسىن بەس رەت وتەۋگە تۋرا كەلەدى.

  6.ءبىر-ءبىرىنىڭ جەكە كەڭىستىگىنە قول سۇقپايدى

  «ەكى جارتى-ءبىر ءبۇتىن» دەسەك تە، ەكى ادامنىڭ ءبىپ-بىردەي بولۋى مۇمكىن ەمەس. ءارقايسىسىمىزدىڭ ءوز قىزىعۋشىلىقتارىمىز بار، مۇنىڭ ۇستىنە اۋىق-اۋىق دوستارىمىزبەن دە وڭاشادا سىر شەرتكىمىز كەلەدى. سوندىقتان اراسىندا جۇبايىڭىزعا ەركىندىك بەرىپ، ۋاقىتتى بىرگە وتكىزۋگە كۇشتەي بەرمەڭىز. وزىڭىزگە قىزىقتى ىستەر تابىڭىز، سپورتپەن شۇعىلدانىڭىز، قىزىقتى تاقىرىپتار بويىنشا كلۋبتارعا قاتىسىڭىز. ءبىرازدان كەيىن مۇنىڭ وزىڭىزگە دەگەن پايداسىن سەزىنىپ، جەكە ۋاقىتىڭىزدى قادىرلەيتىن بولاسىز.

  7. جاڭا دۇنيەلەردى بىرگە تانيدى جانۇياداعى ەڭ قىزىقتى وقيعالار جاڭا نارسەنى باستان كەشىرگەن كەزدە ورىن الادى. كەيدە ەسكى ەرەجەلەردى بۇزىپ، توسىن شەشىمدەر جاساعان پايدالى. اراسىندا بۇرىن بولماعان مەيرامحانالارعا، مادەني ورىندارعا بارىپ كورىڭىز. قىزىقتى ونەر كورمەلەرىن نازاردان تىس قالدىرماڭىز. جاي عانا ۇستەل ويىنىن ويناپ كورۋ دە قارىم-قاتىناسقا جاڭالىق اكەلىپ، جۇبايىڭىزدى باسقا قىرىنان كورۋگە كومەكتەسەدى.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • التىن كۇزدەگى التاي قالاسى
  • كولدەنەڭ قىستاعىنداعى شارۋالار شاتتىعى
  • قىزىلتاۋ شەكارا وتكەلى قوسكول جايلاۋىنىڭ كوركەم كورىنستەرىن تاماشالاڭىزدار!
  • تۇنىق سۋ، مول بالىق جانە قۋانىشتى بالىقشىلار