اعاجاي-التاي تورابى   ›   اقپارات ايدىنى   ›   ايماقتاعى جاڭالىقتار

ەمدەۋ قىزمەتىمەن شۇعىلدانعان 32 جىلدا 100 مىڭ ادامنان (رەتتەن) استام ناۋقاس قابىلداپ، ەمدەۋدەن اعاتتىق جىبەرىپ كورگەن ەمەس

اۋەلگى ماقساتپەن ءار ۇلت ناۋقاستارىنىڭ دەنساۋلىعىن قورعايمىن

پراكتيكانت حان ليڭ حابارلايدى.

  1986 ـ جىلى 9 ـ ايدا 24 جاستاعى لياڭ شاۋحۋا شينجياڭ مەديتسينا داشۋەسىنەن وقۋ تاۋىسقاننان كەيىن جالىنداعان جاستىق جىگەرمەن ەش ويلانباستان اتا مەكەنى ـ التايعا قايتىپ، ايماقتىق حالىق شيپاحاناسىندا ىشكى اۋرۋلار شيپاگەرى بولدى. بالا كەزىندە جايلاۋدا شيپاگەر از، ءدارى جەتكىلىكسىزدىگىنەن كوپتەگەن مالشىلاردىڭ اۋرۋدىڭ ازابىن تارتقاندىعىن كورگەن لياڭ شاۋحۋا ىشتەي التايداعى ءار ۇلت بۇقاراسىن اۋرۋ ازابىنان قۇتقارىپ، اقاۋسىز، كوڭىلدى، باقىتتى تۇرمىسقا كەنەلتۋ بەكىمىنە كەلدى.

  ەندى عانا وقۋ تاۋىسقان جاس شيپاگەرگە ناۋقاستار كۇماندى كوزبەن قاراپ، تىم سەنىپ كەتپەدى، بۇل لياڭ شاۋحۋاعا يدەيالىق قىسىم ٴتۇسىردى.الايدا، ول مەن، ٴسوزسىز، ناۋقاستاردىڭ سەنىمىنە يە بولاتىن، ولاردى ريزا قىلاتىن شيپاگەر بولامىن دەگەن بەكىمگە كەلدى. ول ءوزىنىڭ قىزمەت قابىلەتىن جوعارىلاتۋ ءۇشىن، ءار كۇنى قارت شيپاگەر، ماماندارعا ىلەسىپ كاسىپتىك بىلىمدەردى ۇيرەنىپ، كلينيكالىق تاجىريبەلەردى ۇزدىكسىز توپتاپ ءبىلىم ورەسىن جٶعارىلاتا ءتۇستى.

  ۇزاق جىلدىق تاجىريبە توپتاۋ مەن قاجىماي قۇلشىنىس جاساۋدىڭ ارقاسىندا لياڭ شاۋحۋا تاجىريبەسىز جاس شيپاگەردەن ىشكى اۋرۋلار 2 ـ ءبولىمىنىڭ اعا شيپاگەرىنە اينالىپ، ايماقتاعى جۇرەك ەتىنىڭ شۇعىل ولەتتەنۋى، حاۋىپتى تۇردەگى جۇرەك ريتىمىنىڭ بۇزىلۋى، وكپەنىڭ بىتەلۋى، قولقانىڭ تارايىپ قاباتتاسۋى قاتارلى سالماقتى جۇرەك، وكپە اۋرۋلارىن ەمدەيتىن مىقتى مامانعا اينالدى. لياڭ شاۋحۋا جاۋاپتى بولعان ىشكى اۋرۋلار 2 ـ ءبولىمى باعىتتامالى تۇردە قان قىسىمىنا، جۇرەك ـ مي قان تامىرلارى اۋرۋىنا، اس قورىتۋ جانە تىنىس جۇيەسى اۋرۋلارىنا دياگنوز قويىپ ەمدەيدى. ايماقتىق حالىق شيپاحاناسىنداعى قىزمەت سالماعى ەڭ اۋىر، كاسىپتىك سيپاتى ەڭ كۇشتى، كاسىپتىك شيپاگەر ەڭ كوپ تىرەكتى ءبولىم. ءتىلشى لياڭ شاۋحۋاعا تىلشىلىك ىستەگەندە، ول ىشكى اۋرۋلار 2 ـ ٴبولىمىنىڭ بۇگىنگى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋى بولىمدەگى بارلىق ادامنىڭ ورتاق قۇلشىنىسىنىڭ ارقاسى ەكەندىگىن، جالعىز وزىنە سۇيەنىپ مۇنداي ناتيجە جاراتۋ مۇمكىن ەمەستىگىن، ٴوزىنىڭ وسىنداي ءبىر مىقتى قوسىنعا يە بولعاندىعىنا توتەنشە رازى ەكەندىگىن قايتا ـ قايتا اۋىزعا الدى.

  ەمدەۋگە قىزمەت وتەۋ ورەسىن جوعارىلاتىپ، ءارقايسى كاسىپتىڭ كاسىپتىك باستاماشىلارىن، قىرۋار زاپاس دارىندىلاردى تاربيەلەپ جەتىلدىرۋ ءۇشىن، لياڭ شاۋحۋا ىشكى اۋرۋلار 2 ـ ءبولىمى ءۇشىن ۇزاق بولاشاقتىق جوبا جاسادى. جاس ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىن مۇقيات كومەكتەسىپ تاربيەلەپ، بولىمدەر ارا قىزمەت ىستەيتىن شيپاگەرلەردى قاتاڭ نەگىزدىك نازاريا مەن، نەگىزدىك بىلىممەن تاربيەلەپ، نەگىزدىك قابىلەتىن ٴوسىردى. كاسىپتىك لەكسيا جاساپ، جاس ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىپتىك ورەسىن جوعارىلاتۋ، كاسىپتىك تىرەكتىلەردى جەتىلدىرۋگە ءمان بەرىپ، قىزمەت بارىسىندا ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىنە دياگنوز قويۋ، ەمدەۋ ءتارتىبىن، تاپتەشتەي ٴتۇسىندىرىپ،تەحنيكالىق ماڭىزدى تۇيىندەردى ٴوزى ىستەپ كورسەتتى، جۇرەككە كوپىر سالۋ قىزمەتى ورىستەتىلگەننەن كەيىن ىرىقتى تۇردە اۋدان، قالالارداعى شيپاحانالارعا بارىپ عىلمي اۋىس ـ كۇيىس جاساپ، اۋدان، قالاداعى شيپاحانالارمەن سەلبەستىكتى كۇشەيتتى، وسىزامانعى حابارلاسۋ قۇرالدارىنان پايدالانىپ ءار دارەجەلى شيپاگەرلەرمەن اۋىر ناۋقاستاردى شۇعىل قۇتقارۋ ـ ەمدەۋبارىسىندا سەلبەسىپ، ايماعىمىزدىڭ جۇرەك قان تامىرلارى اۋرۋىن ەمدەۋ ـ قۇتقارۋ، ورەسىن جوعارىلاتتى.

  لياڭ شاۋحۋا شينجياڭ ەمدەۋ قوعامى ىشكى اۋرۋلار بولىمشە قوعامىنىڭ، جۇرەك قان تامىر اۋرۋلارى بولىمشە قوعامىنىڭ، تىنىس جولى اۋرۋلارى بولىمشە قوعامىنىڭ، جۇڭگوشا ـ باتىسشا ەمدەۋ بىرلەسكەن جۇرەك قان تامىرىنا كوپىر سالۋ بولىمشە قوعامىنىڭ مۇشەسى، جۇڭگو دارىگەرلەر قوعامى تىنىس جولى دارىگەرى بولىمشە قوعامىنىڭ ءبىرىنشى كەزەكتى نەگىزگى ساتى قىزمەتىنىڭ مۇشەسى، اۆتونوميالى رايوندىق عىلىم ـ تەحنيكا العا باسارلىعى سيلىعىنىڭ نەگىزگى ساتىداعى باعالاۋ مامانى. ول ۇنەمى الەۋمەتتىك اۋماق قاتارلى ۇقساماعان ورىندار مەن اقپارات دانەكەرلەرىندە بۇقاراعا دەنساۋلىق ساقتاۋ بىلىمدەرىن جالپىلاستىرىپ، جالعان عىلىم ـ تەحنيكانىڭ بۇقارانى جاڭىلدىرۋىن جانە الدامكوستىگىن اشكەرەلەپ، تاماشا قوعامدىق ونىمدىلىككە قول جەتكىزدى. ول ۇنەمى اۋدان، اۋىلدارداعى شيپاگەرلەرگە ەمدەۋ قىزمەتى جاعىندا جەتەكشىلىك ەتىپ، ايماقتاعى بارلىق ءبولىم شيپاگەرلەرىن جانە اۋىل ـ قىستاق ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىن تاربيەلەۋ قىزمەتىن ىستەيدى. ۇقساماعان ورىندا ايماقتاعى ەمدەۋ قىزمەتكەرلەرىنە جوعارى قان قىسىمى اۋرۋى، جۇرەك اۋرۋى، جۇرەك السىرەۋى، زات الماسۋداعى قاباتتامالى اۋرۋ، وكپەنىڭ بىتەلۋى، سوزىلمالى توسىلۋ سيپاتتى وكپە اۋرۋى، كەڭىردەكشە دەمىكپە اۋرۋى قاتارلى اۋرۋلاردى ەمدەۋ ادىسىنەن ساباق سويلەيدى، ارالاپ ەمدەۋ قىزمەتىنە بەلسەنە قاتىناسىپ، ەگىنشى ـ مالشىلارعا قىزمەت وتەپ، ايماق پەن ىشكى ولكەلەردىڭ ەمدەۋ ورەسى جاعىنداعى پارىقتى ازايتۋ، ايماقتىڭ ەمدەۋ ورەسىن جوعارىلاۋ جاعىندا كورنەكتى ۇلەستەر قوستى.

  ەمدەۋ قىزمەتىمەن شۇعىلدانعان 32 جىلدا لياڭ شاۋحۋانىڭ دياگنوز قويعان، ەمدەگەن، قۇتقارعان ناۋقاسى ساناقسىز، ول كوپتەگەن ناۋقاستى اجال اۋزىنان امان الىپ قالىپ، ولارعا تىڭ تىرشىلىك سيلادى. 2007 ـ جىلدىڭ جىل باسىندا ءبىر قازاق مالشى ۇلپەرشەك قۋىسىنا كوپ مولشەردە قان قۇيىلعاندىقتان ىشكى اۋرۋلار 2 ـ بولىمىنە كەلىپ بالنيتساعاجاتتى، ناۋقاس كوپ رەت ەسىنەن تانىدى، تەكسەرۋ ارقىلى ناۋقاستىڭ بولىمشە قارىنشا ارالىق وتكىزگىشتىكتىڭ توسىلعاندىعىن ٴبىلدى، لياڭ شاۋحۋا ناۋقاسقا ۋاقىتتىق قوزعاۋشى اپپارات ورناتىپ، ۇلپەرشەكتى تەسىپ تۇتىك ورناتتى. بۇل ناۋقاستىڭ وتباسى جاعدايى جاقسى ەمەس بولعاندىقتان، لياڭ شاۋحۋا شيپاحانا باسشىلارىنىڭ ماقۇلداۋىنان وتكىزگەننەن كەيىن ناۋقاستىڭ 10 مىڭ يۋانعا جۋىق ەمدەۋ اقىسىن كەشىرىم ەتتى. 2009 ـ جىلى قىستا تۇتاس جەر شارىندا A تيپتى H1N1 جۇقپالى تۇماۋى تاراعان كەزدە ايماعىمىزدا دا كوپتەگەن قىزىپ اۋىرعان ناۋقاستار پايدا بولدى. بۇل ناۋقاستاردىڭ دەنى وقۋشىلار بولعاندىقتان، جاعداي توتەنشە قيىن ەدى. التايداعى A تيپتى جۇقپالى تۇماۋدىڭ الدىن الۋ ماماندار گرۋپپاسىنىڭ مۇشەسى بولعان لياڭ شاۋحۋا ايماق باسشىلارى مەن ماماندار گرۋپپاسىنىڭ عىلمي ۇيعارىم جاساۋىنا دۇرىس سپات ازىرلەپ بەردى. ايماقتىق حالىق شيپاحاناسى A تيپتى H1N1 جۇقپالى تۇماۋى ناۋقاسىن ەمدەۋدەگى تۇراقتى شيپاحانا بولعاننان كەيىن لياڭ شاۋحۋا ماماندار گرۋپپاسىنىڭ مۇشەسى بولۋ سالاۋاتىمەن ءاربىر سالماقتى ناۋقاستى ەمدەۋ جانە شۇعىل قۇتقارۋ قىزمەتىنە قاتىناسىپ، ايماعىمىزدىڭ A تيپتى H1N1 جۇقپالى تۇماۋىنىڭ الدىن الۋ، مەڭگەرۋ قىزمەتى ءۇشىن كورنەكتى ۇلەس قوستى. 2010 ـ جىلدىڭ سوڭىندا، ءبىر قارت ناۋقاس حال ۇستىندە قالىپ ايماقتىق حالىق شيپاحاناسىنا جوتكەلدى، ول كەزدە ناۋقاستىڭ تىنىس الۋى جيىلەپ، ءوڭى بوزارىپ، دەنەسى مۇزداپ، قان قىسىمى تومەندەپ كەتكەن ەدى، ونىڭ اۋرۋ بەينەسىنە نەگىزدەلىپ، لياڭ شاۋحۋا وكپەنىڭ بىتەلۋى سالدارىنان اۋىر دارەجەدە وتتەگى جەتىسپەۋ جانە قان اينالىمىنىڭ السىرەۋىنەن بولعان دەپ دياگنوز قويدى، ناۋقاسقا شۇعىل تۇردە تىنىس الدىرۋ، قان ۇيىتپاي ەمدەۋ جانە باسقا دا اۋرۋ احۋالىنا قاراي ەمدەۋ جۇرگىزگەننەن كەيىن جانىن امان الىپ قالدى. بۇل سياقتى اجالدان اراشايتىن ەمدەۋ قىزمەتىن لياڭ شاۋحۋا باسىنان تالاي وتكىزگەن ەدى. ءار جٶلى ناۋقاستاردىڭ قاتەردەن امان قالعانىن كورگەندە ونىڭ كوڭىلى دە ورنىعىپ قالاتىن.

  ەمدەۋ قىزمەتىمەن شۇعىلدانعان 32 جىلدا لياڭ شاۋحۋا 100 مىڭ ادامنان (رەتتەن) استام ناۋقاس قابىلداپ، بالنيتساعا جاتقان 40 مىڭنان استام ناۋقاستى ەمدەپ، ەشقانداي ەمدەۋ اعاتتىعىن تۋعىزبادى.

  اۋدارعان: اسقاربەك توقتاربەك ۇلى

جاۋاپتى رەداكتور: قابىلقان ايتقابىل ۇلى
  • التاي ايماعى بالىق اۋلاۋعا تيىم سالىپ، سۋ ونىمدەرىن قورعاۋعا بارىنشا كۇش سالدى
  • جەمەنەي اۋدانى قالاشىق كوركىن اسىرۋدى مىقتى يگەردى
  • پارتيا قۇرىلعاندىعىنىڭ 97 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ جەللەس قيمىلدارى جالعاسىن تاپتى
  • كوكتوعايدىڭ جانعا جايلى، سالقىن، باۋ- باقشالى كورىنىس رايونى