اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   بىلگەنگە مارجان

قولتەلەفون قولىنان تۇسپەيتىندەر قۇلازۋ اۋرۋىنا شالدىعۋى مۇمكىن

كوشەدە جۇرسەڭىز اركىمنىڭ قولىنان قولفوندى كورەسىز، ەگەر قولتەلەفون بولماسا قايتىپ تاڭ اتىرىپ، قايتىپ كۇن باتىرارىڭدى بىلمەي ساندالاسىڭ. بۇدان بىلەتىنىمىز قولتەلەفون ءبىزدىڭ تۇرمىسىمىزدىڭ ايىرىلماس بولەگىنە اينالدى. ول از بولعانداي قۇلازۋ اۋرۋىنادا مۇرىندىق بولۋعا اينالۋدا.
عىلىم-تەحنيكانىڭ دامۋىنا ىلەسىپ، قولتەلەفون ءبىزدىڭ كۇندەلىك تۇرمىسىمىزدا كەم بولسا بولمايتىن حابارلاسۋ قۇرالىمىزعا اينالعانى شىندىق. مامانداردىڭ تانىستىرۋىنشا قولتەلەفوننىڭ تاپقىرلانۋى ءبىزدىڭ تۇرمىسىمىزدى ءتىپتى دە بايىتتى جانە كوپتەگەن قولايلىقتار اكەلدى. ءبىراق قولفوننىڭ جاپپاي قولدانىلۋى ءبىر ءتۇرلى اۋرۋدى ياعني قولتەلەفون تۋدىرعان قۇلازۋ اۋرۋىن دا الا كەلدى. ولاي بولسا قولتەلەفون تۋدىرعان قۇلازۋ اۋرۋىنا شالدىققاننان كەيىن قالاي ساۋىعۋعا بولادى؟
قولتەلەفون تۇرمىسىمىزدىڭ ايىرىلماس بولەگىنە اينالدى.
جاقسى دوستار باس قوسقاندا وتكەن-كەتكەندى ايتىپ، جان سارايى اشىلىپ قالۋشى ەدى. الايدا قازىر كوپتەگەن ادام باس قوسقاندا قولتەلەفونمەن جاعالاسىپ وتىرۋدى ادەتكە اينالدىرعان. قالا تۇرعىندارىنا تەكسەرۋ جۇرگىزۋ بارىسىندا كوشەدە كەزدەسكەن 20 ــ 30 جاس ارالىعىنداعى ون ادامدى سۇحباتقا تارتقاندا مۇنىڭ جەتەۋى تۋىس-تۋعان، دوس-جاراندارىمەن كەزدەسكەن كەزدە قولتەلەفونىنا قاراپ وتىراتىندىعىن، ونىڭ ۇستىنە بۇل تابيعي تۇردە ادەتكە اينالعانىن جاسىرماعان.
«بەتپە-بەت اڭگىمەلەسۋ سىرلاسۋدىڭ ەڭ جاقسى ءتاسىلى، جاقىن دوستار ارا باس قوسقاندا قولتەلەفونعا جابىسىپ الۋ، ارينە دوستار اراسىنداعى سىرلاستىققا كولەڭكەسىن تۇسىرەتىنى داۋسىز»،-دەيدى ءبىر پيسحولوگ. ونىڭ ايتۋىنشا مۇنداي جاعدايدىڭ كەلىپ-شىعۋى كوپشىلىكتىڭ قولتەلەفونعا ارتىقشا يەك ارتۋىنان بولادى ەكەن.
«جاقىندا وزىمدە سەزىپ-بايقاپ ءجۇرمىن، مەيلى قانداي جينالىسقا بارساڭ دا كوپتەگەن ادامنىڭ قولتەلەفون قۇشاقتاپ وتىرعانىن كورەسىڭ. اسىرەسە، جاستار جاعى ءتىپتى دە سولاي، قولفون بەينە تۇرمىسىمىزدىڭ الدانىشىنا اينالىپ قالعان سياقتى. مۇنداي جاعدايدىڭ تۋىلۋىنىڭ سەبەبى ەڭ اۋەلى كوڭىلدە كورىكتى ويى جوق، جەلوكپەلىكپەن قاتىستى. كوڭىلىڭدە كورىكتى وي بولماسا، بەلگىلى زاتپەن كوڭىلىڭدى توعايتقىڭ كەلەتىنى بار، ال قولتەلەفون ءدال سول كوڭىلىڭدى توعايتاتىن زاتتىڭ رولىن اتقارادى. ءمانسىز، جاداعاي تۇرمىس كەشىرۋ كوڭىلدە كورىكتى وي بولماۋعا اپارىپ سوعادى»،-دەگەن تۇجىرىمدى ايتادى تاعى ءبىر پيسحولوگ.
مۇنان سىرت، كوپتەگەن جاستار اينالاسىنداعى دۇنيەدەن ءلاززاتتانۋدى بىلمەيدى، كىسىلىك دارالىق قاسيەتىن جوعالتىپ العان. دارالىق ـــ ءبىر ءتۇرلى قاسيەت. قازىرگى جاستار كوزىن اشقاننان اتا-اناسىنىڭ الاقانىنا سالىپ الپەشتەۋىمەن ەرجەتەدى دە، ءبىرشاما جالاڭ ورتادا بۇيىعى ءوسىپ، ماڭايىنداعى ادامدار مەن دۇنيەدەن شابىت الۋ قاسيەتىن جوعالتقان، جەكە-دارا ويلاۋدى قالامايدى. ءتىپتى، كەيبىرەۋلەرى جەكەلىك كوزقاراسى بولۋدان ولەردەي قورقادى، سوندىقتان دا قولتەلەفون تاعى دا سول كوڭىل بوستىعىن تولتىرۋ رولىن اتقارادى.
قازىر كوپتەگەن ادام مەيلى قانداي ورتادا بولسادا قولتەلەفوننان ايىرىلا المايتىن كۇيگە ءتۇستى. بۇل تۋرالى شيپاگەردىڭ پىكىرىنە جۇگىنسەك: ءوزىڭنىڭ دارالىق قاسيەتىڭدى جەتىلدىرۋدى سىناپ كورۋ ـــ قولتەلەفوننىڭ قۇيىنان قۇتىلۋدىڭ جولى. وڭاشادا ءوز-وزىڭمەن وي بولىسسەڭ جانىڭ جاي تاۋىپ، وزىندىك ويلاۋ مەن ءلاززاتتانۋدى ۇيرەنەسىڭ. سوندىقتان، كوپشىلىك قولتەلەفوندى تاستاپ قويىپ، وڭاشا ورتادا وتىرىپ ءوز ويىمەن مۇڭداسسا، اقىرىن-اقىرىن دارالىق قاسيەتىن تاباتىن جانە قولتەلەفونعا يەك ارتۋدان قۇتىلاتىن بولادى.
«قولتەلەفون بولماسا كوڭىل قۇلازۋدان» ساقتانىڭىز
مەيلى قاي كەزدە بولسىن وتباسىنداعىلارىڭمەن نەمەسە دوس-جاراندارىڭمەن باس قوسقاندا قولفونىڭىز قولىڭىزدان تۇسپەيتىن ادەتىڭىز بولسا وندا ساق بولىڭىز. وندا ءسىز قۇلازۋ اۋرۋىنا شالدىققان بولۋىڭىز مۇمكىن. ا ق ش-نىڭ ءبىر زەرتتەۋ ناتيجەسىنەن كوپتەگەن ادامنىڭ وسى «رۋحاني اۋرۋعا» شالدىققاندىعى، ولاردىڭ قولتەلەفونعا تەسىلەتىن ۋاقىتى كۇنىنە وتىز دا قىرىق رەت بولىپ، مونشاحانادا دا قولتەلەفونىنان ءبىر ەلى ايىرىلمايتىندىعى انىقتالعان.
تەكسەرۋ ناتيجەسىندە تىلشىلىكتى قابىلداعان ادامداردىڭ %84 ى قولتەلەفونسىز ءبىر كۇندى دە وتكىزە المايتىنىن مويىنداعان. ۇلى بريتانيانىڭ ءبىر زەرتتەۋىندە تىلشىلىكتى قابىلداعان ادامداردىڭ %66 ى قولتەلەفون بولماسا قورقاتىندىقتارىن ايتقان، بۇل 5 جىلدان بۇرىنعى سالىستىرمادان 13 پايىز ارتقان. بۇل « قولتەلەفون بولماسا كوڭىل قۇلازۋ اۋرۋىنىڭ» كۇن ساناپ اۋىرلاسىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.
ماماندار قولتەلەفونعا ءجيى قاراي بەرمەۋدى نەمەسە وراي بولسا قولتەلەفوننىڭ ورنىنا تۇراقتى تەلەفوندى پايدالانۋعا ويىسۋدى، شاما بار كوڭىل كۇيدى جاقسى ۇستاپ، قىزمەتتە سالعىرتتانباي، قايتا بەلسەندى بولۋدى، دوستارىڭمەن، وتباسىنداعىلارىڭمەن ۇنەمى اڭگىمەلەسۋدى ەسكەرتەدى. ەگەر بۇدان دا ءونىمى بولماسا ەڭ جاقسىسى ۋاقىتىن ۇزارتپاي شيپاگەردىڭ كومەگىنە جۇگىنۋ كەرەك دەيدى.
قولتەلەفون شىنىن قۋعاندا ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناس قاجەتىمىز ءۇشىن پايدالانىلاتىن بۇيىم. الايدا كەيبىر ادامدار قولتەلەفوننىڭ بۇل قاسيەتىن ەسكەرۋسىز قالدىرىپ، قولتەلەفوندى «ويىنشىققا» اينالدىرعان، سودان بارىپ قولتەلەفون تۋدىرعان قۇلازۋ اۋرۋىنا شالدىققان.
قولتەلەفوننىڭ تاپقىرلانۋى بىزگە كوپتەگەن قولايلىقتار اكەلدى، الايدا بۇدان تۋىلعان ماسەلەگە نەمقۇرايدى قاراۋعا بولمايدى. قولتەلەفوندى شەكتى پايدالانۋعا كوڭىل بولگەنىمىز ابزال، ءوزىمىزدى قولتەلەفوننىڭ قۇلىنا اينالدىرىپ المايىق.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • قابا اۋدانىندا ءتۇرلى قيمىلدار وتكىزىلدى
  • كادرلار بۇقارامەن تەرەڭ سۇيسپەنشىلىك ورناتتى
  • ستۋدەنتتەردىڭ ىستىق مەيىرى
  • كوكتوعاي اۋدانى اقجار قىستاعىنداعى قىراۋلى كورىنىس