اعاجاي-التاي تورابى   ›   مادەنيەت ارناسى   ›   بىلگەنگە مارجان

تاڭەرتەڭ ورنىڭنان تۇرعاندا ءوزىڭدى باقىلاي ءبىل

  تاڭەرتەڭ ورنىڭنان تۇرعاننان كەيىن تۇلا بويىڭدى تەر باسىپ، تاماق قۇرعاپ، قول-اياقتىڭ جانسىزدانۋى دەنساۋلىعىڭىزدىڭ سىر بەرگەنى. شىنتۋايتىنا كەلسەك، تاڭەرتەڭ ورىننان تۇرعان كەز ادامداردىڭ ءوز دەنساۋلىعىن باقىلايتىن ەڭ تاماشا ءساتى، كەيبىر وزگەرىستەر ارقىلى ءوزىڭنىڭ دەنساۋلىق احۋالىڭدى بىلسەڭ، كەيبىرەۋى اۋرۋدىڭ بەلگىسى بولادى، كەيبىرەۋى ءوزىڭنىڭ ابەس تۇرمىس ادەتتەرىڭدى وزگەرتۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتەدى.

  
 توسەكتەن تۇسكەندە باس اينالىپ، جۇرەك قوبالجۋ. باس اينالۋدىڭ سەبەپتەرى وتە كوپ، ەگەر ادەتتە قان قىسىمىڭ جوعارى بولسا، دەرەۋ ءتۇزۋ جاتىپ ءارى قان قىسىمىڭدى ولشەتۋىڭ كەرەك. ەگەر سول كەزدە جۇرەگىڭ اينىپ نە جۇرەگىڭ قوبالجىسا، مويىن ومىرتقاڭدا اۋرۋ پايدا بولعان بولۋى مۇمكىن. مويىنىڭدى سوزعاندا نە اينالدىرعاندا يكەمدى - يكەمسىزدىگىنە كوڭىل ءبولۋىڭ قاجەت. جۇرەك سوعۋ قالىپسىز بولسا، باس اينالىپ، جۇرەك قوبالجيدى. مۇنداي ادامدار شيپاحاناعا بارىپ جۇرەك رەنتىگەنىنە تەكسەرىلۋى كەرەك. باسقالاي جولمەن دە تەكسەرىلۋ قاجەت، ەگەر كەنەتتەن باس اينالىپ نە جۇرەك قوبالجىسا، قانداعى قانت قۇرامىنىڭ ازايۋى نە قان قىسىمنىڭ تومەندەۋى كەلتىرىپ شىعارعان بولۋى مۇمكىن. بۇنداي اۋرۋ بەلگىسىنىڭ كوپ ساندىسى ءبىر رەت عانا بەلگى بەرەدى.

  
 ويانعاندا تۇلا بويدى ساسىق تەر باسۋ. تىنىس الۋ ءالسىز بولعاندا تەر باسادى، بۇنداي ادامدار وڭاي تۇماۋراتادى. سوندىقتان جىلى كيىنۋگە كوڭىل ءبولىپ، ادەتتە تاۋىق، قاز، بالىق، جۇمىرتقا، شىرماۋىق، قوي ەتى، ايداعار كوز جەمىسى قاتارلىلاردى كوپتەپ تۇتىنىپ، قاربىز تەكتەس شيكى ءارى سۋىق تاعامداردى جەمەۋ سالقىن كوكونىستەردى از تۇتىنۋ قاجەت.

  
 تاماقتىڭ قۇرعاپ، جىبىرلاپ اۋرۋى. اۋا الماستىرعىشتى ۇزىن ۋاقىت اشىپ قويعاندا، دىمقىلدىقتى ازايتىپ، ءۇيدىڭ اۋاسىن قۇرعاتىپ جىبەرەدى. بۇنداي جاعدايدا ەڭ جاقسىسى ۇيىقتار الدىندا اۋا تەڭشەگىشتى جاۋىپ، ىلعالدىق كوبەيتكىشتى ءبىر اۋقىم اشىپ قويۋ كەرەك. ەگەر اۋىز قۇرعاۋمەن بىرگە اۋزىڭنان كەرمەك ءدام سەزىلىپ، كىشى دارەت سارعايسا، باۋىر مەن وتتە ىستىق بولعانى، بارقىت جالبىز قاتارلى ىستىق ايدايتىن ءشوپ دارىلەردى ءىشۋ كەرەك.

  
 كوز الدى بۋالدىرلانۋ. تاڭەرتەڭ ورىننان تۇرعاندا ەشتەڭەنى انىق كورە الماساڭ، كەي كەزدەرى كوز قيىعىندا بىلشىق تۇرسا، كوبىنەكي كوز دانەكەر قابىعىنىڭ قابىنۋى بولادى. بۇنداي ادامدار كوزىن الباتى ۋقالاماي، بەتى - قولىن ۇنەمى اعىندى سۋمەن جۋىپ، ورامال-شىتتى وتباسىنداعىلاردان اۋاشالاۋى ءتيىس.

  
 ەكى كوزى ءىسىنۋ. تاڭەرتەڭ ورىننان تۇرعاندا ەكى كوزى بىردەي ىسىنسە، جوعارى قان قىسىم، قانتتى نەسەپ اۋرۋى، جۇرەك اۋرۋى قاتارلىلار سەبەپ بولعان بولۋى مۇمكىن. بۇنداي ادامدار ۇيىقتار الدىندا سۋدى كوپ ىشپەۋ كەرەك، ءتۇن بويى اراق ىشەتىن جامان ادەتىن وزگەرتۋى ءتيىس. ەگەر توسەكتەن تۇرعاننان كەيىن ءبىر اۋدەم ۋاقىت كوزى بۇرىنعىسىنداي ءىسىپ تۇرسا، ىشكى اۋرۋلار بولىمىنە بارىپ بۇيرەگىن تەكسەرتىپ، بۇيرەك اۋرۋى بار - جوقتىعىن انىقتاتۋ ءتيىس. ونداي اۋرۋ بەلگىسى جوق بولسا، بۇيرەك ءالسىز بولۋى مۇمكىن. اۋرۋعا قارسى ءدارى ىشۋدەن سىرت، بۇنداي ادامدار ۇيىقتار الدىندا كوز اينالاسىن لايىقتى ۋقالاپ، كوز اينالاسىنىڭ قان اينالىسىن تەزدەتىپ، اۋرۋدى باسەيتۋى ءتيىس.

  
 قول-اياعى سىرەسىپ قالۋ. كوپتەگەن جاسى ەگدە ادامدار تاڭەرتەڭ ورنىنان تۇرعاننان كەيىن قول-اياق بۋىندارى سىرەسىپ قالعانداي سەزىنەدى، كەي كەزدەرى ءتىپتى سۇيەك پەن بۋىنعا تىكە اسەر جاسايدى. بۇنىڭ كوپ ساندىسىن سۇيەك جانە بۋىن قابىنۋى كەلتىرىپ شىعارادى. وسىنداي اۋرۋى بار ادامدار كۇنگە كوپ قاقتالىپ، بۋىندارىن كوپ دەمالتۋ قاجەت، تالعامسىز دەنە شىنىقتىرۋعا بولمايدى، باسپالداقتان ءتۇسىپ-شىعۋ، جۇگىرۋ قاتارلى تىزە بۋىنىنا سالماق تۇسەتىن دەنە تاربيە قيمىلدارىن مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا ازيتىپ، بۋىن شەمىرشەكتەرىنىڭ قاجالۋىنان ساقتانۋ كەرەك. جەل-قۇز، بۋىن قابىنۋى بارلار دا تاڭەرتەڭ ورنىنان تۇرعاندا قول-اياعى سىرەسەدى. ادەتتە ءبىراز قيمىلداپ نەمەسە تەمپەراتۋرا جوعارىلاعاننان كەيىن اۋرۋ بەلگىسى باسەڭدەيدى نە جازىلادى. وسىنداي ادامدار ادەتتە جىلۋلىقتى ساقتاۋعا كوڭىل ءبولىپ، ۇيىقتار الدىندا بۋىندارىن ۋقالاپ، قان اينالىسىن جاقسارتۋعا كوڭىل بولگەنى ءجون.

  
 قول-اياق جانسىزدانۋ. قانتتى نەسەپ اۋرۋى، بۋىن سىرقىراۋى، قارتتاردىڭ ۇلكەن ميىنا قان جەتىسپەۋ سياقتى كوپتەگەن سەبەپتەر تاڭەرتەڭ ورنىنان تۇرعان كەزدەگى قول - اياقتىڭ جانسىزدانۋىن كەلتىرىپ شىعارادى. بۇنداي ادامدار دەر كەزىندە شيپاحاناعا بارىپ كورىنۋى كەرەك.ءبىراق جاستاردىڭ قول-اياعى جانسىزدانۋ جايى بايقالسا، تومەندەگىدەي مۇمكىندىكتەردى ەسكەرگەنى ءجون. ۇيىقتاعانداعى جاتىسى دۇرىس بولماسا، ەگەر جاستىعى بيىك بولىپ موينى قيسايسا، نە ۇيىقتاعاندا بىلەگى كوكىرەگىن باسىپ قالسا، بۇنداي ادامدار 7− 9 سانتيمەتر بيىكتىكتەگى قاتتىلىعى لايىقتى جاستىقتى تاڭداپ جاستانۋى ءارى ۇيىقتاعانداعى جاتىسىنا كوڭىل ءبولىپ، كوپ اۋناپ، مويىن ومىرتقاسىنداعى قان تامىرلار مەن نەرۆ تىكاندارىنا قىسىم تۇسۋدەن ساقتانسا، قولدىڭ جانسىزدانۋىن باسەيتەدى. ۇزىن ۋاقىت ۇستەلگە ەڭكەيىپ قىزمەت ىستەۋ مويىن ومىرتقا اۋرۋىنا دۋشار ەتىپ، تاڭەرتەڭ ورىننان تۇرعاندا قول-اياقتىڭ جانسىزدانۋىن كەلتىرىپ شىعارادى. ەمدەۋ ارقىلى ۋقالاۋ، فيزيكالىق ەمدەۋ، ينەمەن ەمدەۋ، سوزىپ ەمدەۋ سياقتى جۇڭگوشا ەمدەۋ تاسىلىمەن داۋالانۋ كەرەك. ۆيتامين B1دىڭ جەتىسپەۋى دە قول - اياقتىڭ جانسىزدانۋىن كەلتىرىپ شىعارادى. بۇنداي ادامدار ازىقتانۋ بارىسىنداعى ادەتتەرىن وزگەرتىپ، قارا استىق پەن بۇرشاق تۇرلەرىن كوپ تۇتىنىپ، ۆيتامين B1دى تولىقتاۋ كەرەك.

جاۋاپتى رەداكتور: ءاننا اكىمقان قىزى
  • باي مازمۇندى قيمىلدار وتكىزىپ، پارتيا 19-قۇرىلتاي رۋحىن ۇگىتتەدى
  • ازىقتىق ساڭىراۋ قۇلاقتى سىناق رەتىندە ەكتى
  • «تۋىسشىلاۋ اپتالىعى» قيمىلى ءار ءبىر جۇرەكتى نۇرلاندىردى
  • رۋحىمەن نۇرلانىپ قۇرىلتايدىڭ، تۋىستار تۇرلەندىردى قيمىل ٴسانىن